Ιoί, συνωμοσίες και πρόληψη

Γράφει ο

Θάνος Ζέλκας

Για πολύ καιρό η ανευθυνότητα, η ημιμάθεια και η ανεξέλεγκτη διάδοση των ψευδών ειδήσεων από τους αυτοσχέδιους δημοσιογράφους του διαδικτύου δημιούργησε ένα κλίμα αμφισβήτησης απέναντι στην επιστημονική γνώση.

Με αφορμή ένα μικρό ποσοστό του πληθυσμού που εμβολιάστηκε και παρουσίασε προβλήματα και καθώς οι θεωρίες συνωμοσίας βρίσκουν πάντα “ανοιχτά αυτιά” εξαπλώθηκε με αστραπιαίους ρυθμούς το κίνημα κατά των εμβολίων.

Αυτοί όλοι οι “φωστήρες της τρισηλίου θεοτήτος” είναι οι ίδιοι που σκορπούν τον πανικό με την έξαρση του κορωνοϊού και σπεύδουν στα σούπερ μάρκετ για να στιβάξουν τρόφιμα στα σπίτια τους σαν να αναμέναμε  πυρηνικό όλεθρο. Που ακόμα κι αν έρθει δηλαδή, αυτά τα τρόφιμα θα τους εξασφαλίσουν μόνο μερικές εβδομάδες σίτισης. Σε κάθε άλλη περίπτωση θα χαλάσουν μέσα στα ντουλάπια τους.

Ο κορωνοϊός είτε έχει βάση είτε πρόκειται απλά για μια ενισχυμένη γρίπη, κατάφερε να βάλει σε εγρήγορση για πρώτη φορά μετά από πολύ καιρό όλη την υφήλιο. Ίσως γιατί ξύπνησε μνήμες του “Μαύρου Θανάτου”, της πανούκλας δηλαδή που σκότωσε το ένα τέταρτο του πληθυσμού της Ευρώπης στα τέλη του 14ου αιώνα. Τότε χρειάστηκαν περίπου τρεις αιώνες για να αποκατασταθεί ο πληθυσμός της ηπείρου μας. Ίσως γιατί καταλάβαμε ότι με τις ασθένειες αυτού του τύπου δεν έχει αστεία και αν το πάρουμε αψήφιστα ενδεχόμενα να το πληρώσουμε πολύ ακριβά.

Όπως κι αν έχει, η ανθρωπότητα αυτές τις μέρες συμμετέχει σε μια τεράστια άσκηση ετοιμότητας κι αυτό είναι κάτι θετικό. Διότι ευτυχώς για όλους μας όλα καταγράφονται και η επιστημονική γνώση που είναι η μόνη υπεύθυνη και αληθής οδός θα πάρει όλα αυτά τα συμπεράσματα και θα τα εξελίξει.

Το θέμα όμως είναι τι θα γίνει πέρα από το ιατρικό σκέλος. Θα μάθουμε επιτέλους να σεβόμαστε τη γνώση και να δείχνουμε εμπιστοσύνη στους επιστήμονες ή θα κάνουμε ό,τι “κατεβάσει η γκλάβα μας” και μετά θα ψάχνουμε συνεχώς εξιλαστήρια θύματα; Διότι κάπως έτσι πορευόμαστε μέσα στους αιώνες και μετά αναζητάμε μάγισσες για κάψιμο και προδότες για απαγχονισμό. 

Προφανώς και δεν είναι όλα αθώα και αγγελικά πλασμένα. Προφανώς και υπάρχουν συμφέροντα που δεν συνάδουν απόλυτα με την ουσία της επιστήμης. Προφανώς από τη στιγμή που η γνώση είναι δύναμη και τη δύναμη τη χειρίζονται άνθρωποι, να υπάρχουν και ιδιοτέλειες. Αυτό όμως δε σημαίνει ότι όλη η επιστημονική κοινότητα είναι διεφθαρμένη και εξυπηρετεί τα σκοτεινά συμφέροντα.

Κάποιες φορές τυχαίνει τα συμφέροντα να αναγνωρίσουν στην επιστημονική γνώση πιθανά κέρδη και γι’ αυτό τη χρηματοδοτούν.

Είναι ανήθικο όμως αυτό; Το ίδιο δε συμβαίνει για παράδειγμα και στο ποδόσφαιρο; Δεν υπάρχουν οι κυνηγοί ταλέντων που ψάχνουν νεαρούς ταλαντούχους παίκτες για λογαριασμό των μεγάλων ομάδων προκειμένου να τους αναδείξουν και να τους πουλήσουν αργότερα σε υπέρογκα ποσά;

Ας αποφασίσουμε πού υπάρχει συνωμοσία όμως για να μπορούμε να βρούμε μια άκρη. Το φάρμακο για τον καρκίνο το αναζητούν οι πάντες. Οι συνωμοσιολόγοι λένε ότι έχει βρεθεί και οι εταιρείες δεν το αφήνουν να βγει στην αγορά γιατί θα πλήξει την υπάρχουσα αγορά και ότι το χορηγούν μόνο στους πολύ πλούσιους πελάτες. Φαντάζομαι ότι ο Steve Jobs της Apple που πέθανε από καρκίνο στην πιο παραγωγική του ηλικία δεν ήταν πολύ πλούσιος γι’ αυτό δεν τον έσωσαν!

Βλέπετε ότι δεν χρειάζεται η γνώση μιας εγκυκλοπαίδειας για να καταρριφθούν οι θεωρίες συνωμοσίας. Με μια απλή παρατήρηση και μια λογική επιχειρηματολογία καταρρέουν σαν χάρτινοι πύργοι. Άρα ο πιο ασφαλής δρόμος για τη σωματική και πνευματική μας υγεία είναι η γνώση και η πρόληψη. Το είπε και ο Ιπποκράτης κάποιους αιώνες προ Χριστού. “Κάλλιον το προλαμβάνειν ή το θεραπεύειν”.