«Δεξί κίτρινο λουστρίνι»

Συνέντευξη στον
Νάσο Μπράτσο
στην ert.gr

 

Το νέο βιβλίο της Ιφιγένειας Τέκου, με τίτλο «Δεξί κίτρινο λουστρίνι», κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΨΥΧΟΓΙΟΣ. Μιλήσαμε με τη συγγραφέα για το περιεχόμενο του βιβλίου.

Ποιο ήταν το κίνητρο για να επιλέξετε τις συγκεκριμένες χρονικές περιόδους, του Μεσοπολέμου, της ιταλικής κατοχής στα Δωδεκάνησα και την κατοχή, σαν πεδίο στο οποίο εξελίσσεται η υπόθεση του βιβλίου;

Όλα ξεκίνησαν από το άρθρο γαλλικής εφημερίδας που έπεσε τυχαία στην αντίληψή μου και το οποίο αναφερόταν σε μια πτυχή της ελληνικής ιστορίας μετανάστευσης άγνωστη μέχρι σήμερα τόσο στην Ελλάδα όσο και στη Γαλλία. Ως εκείνη τη στιγμή δεν γνώριζα ότι ένας μεγάλος αριθμός Ελλήνων των Δωδεκανήσων αλλά και προσφύγων της Μικράς Ασίας, συμπεριλαμβανομένων και των Αρμενίων, αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την πατρίδα του και να εργαστεί κάτω από δύσκολες και επικίνδυνες συνθήκες στις αλυκές της περιοχής Καμάργκ στο Δέλτα του Ροδανού, στο νότο της Γαλλίας. Επρόκειτο πραγματικά για μια εξορία ανάμεσα στο αλάτι και τη θάλασσα, όπως χαρακτηρίστηκε από κάποιους. Από εκεί ξεκίνησαν όλα για μένα και μπήκαν οι βάσεις για τη συνέχεια, καθώς μου αποκαλύφτηκαν οι «χρονικές» συντεταγμένες της ιστορίας μου.

Ανάμεσά του ήταν η ιταλική κατοχή στα Δωδεκάνησα, ο Β΄Παγκόσμιος Πόλεμος και η κατοχή, τα στρατόπεδα συγκέντρωσης αλλά και τα σπίτια φιλοξενίας μικρών Εβραιόπουλων που πάσχιζαν να σωθούν από τα χέρια των Ναζί. Πρόκειται για ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον και πλούσιο σε γεγονότα κομμάτι της ιστορίας που κρατούσε αμείωτο το ενδιαφέρον μου καθ’ όλη τη διάρκεια της συγγραφής.

Ορίζετε το βιβλίο ως ιστορικό μυθιστόρημα. Ποια είναι η αναλογία μεταξύ των πραγματικών ιστορικών γεγονότων και του φανταστικού. Στο βιβλίο ακολουθείτε αυστηρά την ιστορική εξέλιξη και πάνω σε αυτή τοποθετείτε τη ροή με τα δύο κεντρικά πρόσωπα, ή την «πλάθετε» ανάλογα με τις ανάγκες της ροής του βιβλίου;
Όπως στα περισσότερα από τα βιβλία μου που έχουν ιστορικά στοιχεία έτσι και σε αυτό προσπαθώ να συνδυάζονται σε σωστές ποσότητες η μυθοπλασία με την πραγματικότητα φροντίζοντας να τηρούνται ευλαβικά τα όρια μεταξύ τους. Αυτό σημαίνει ότι δεν παρεκκλίνω ούτε κατ’ ελάχιστον από τα ιστορικά δεδομένα, αλλά τα χρησιμοποιώ ως έχουν στην εξέλιξη της πλοκής μου εντάσσοντας μέσα σε αυτά τους ήρωές μου.

Υπήρξαν πραγματικές ανθρώπινες ιστορίες από την Κάλυμνο, που σας «τροφοδότησαν» με πληροφορίες ώστε να τις αξιοποιήσετε στη συγγραφή του βιβλίου;
Η έρευνα που έκανα και ήταν βασισμένη πρωτίστως σε βιβλία που προμηθεύτηκα από γαλλικά βιβλιοπωλεία θα ήταν ελλιπής αν δεν κατάφερνα να διασταυρώσω κάθε στοιχείο που περιείχαν με ζωντανές μαρτυρίες. Χάρη σε αυτές, μου ήταν πολύ πιο εύκολο να περιγράψω την Κάλυμνο του 1934 αποδίδοντας όσο πιο πιστά γίνεται το κλίμα που επικρατούσε στην καθημερινότητα των νησιωτών που ήταν σφουγγαράδες στην πλειονότητά τους.

Πώς προέκυψε ο τίτλος και τι συμβολίζει;
Ο τίτλος του βιβλίου προέκυψε σχεδόν από μόνος του από την πρώτη κιόλας στιγμή που αποφάσισα ότι ο πρωταγωνιστής του νέου μου μυθιστορήματος θα είναι ένα ζευγάρι κίτρινα λουστρίνια. Αυτά αποτελούν το αντίβαρο στον φόβο, την υποταγή, το μίσος και όλα τα ποταπά συναισθήματα που αναδύονται στους χαλεπούς κι ανθρωποφάγους καιρούς που διαδραματίζεται η ιστορία μου. Ο λόγος που επέλεξα να τα «ντύσω» με το κίτρινο χρώμα ενώ θα μπορούσαν να είναι μαύρα, κόκκινα ή και άσπρα, είναι καθαρά συμβολικός. Θεωρώ ότι το κίτρινο είναι το χρώμα του ήλιου που διώχνει τη νύχτα και κατά συνέπεια το σκοτάδι. Είναι ο φάρος που δείχνει το δρόμο. Τα κίτρινα λουστρίνια μου που ξεκινούν τη βόλτα τους από την Κάλυμνο, συμβολίζουν όλα όσα έχουν κάποια αξία∙ τη φιλία, την αγάπη και τον έρωτα, την αντίσταση στο κακό, την ελπίδα και την ανθρωπιά… Την αρχή που ακολουθεί πάντα ένα τέλος.

Άλλα έργα της Ιφιγένειας Τέκου:
«Μνήμες χαμένες στην άμμο», Κέδρος, 2014
«Θάλασσες μας χώρισαν», Διόπτρα, 2015
«Να ονειρευτώ ξανά», Διόπτρα, 2016
«Απόντες στα όνειρα» (συλλογή διηγημάτων), εκδόσεις Βακχικόν, 2018
Για παιδιά: «Αγάπα το ή παράτα το», Λιβάνης, 2015
Από τις Εκδόσεις ΨΥΧΟΓΙΟΣ κυκλοφορούν:
«Το τελευταίο φως», 2018
«Η μοίρα της Πηνελόπης», 2019
Για παιδιά: «Υοlo – Ζεις μονάχα μια φορά», 2017