Β. Καλοπήτας: «Δημιουργούμε το τεχνικό αναπτυξιακό εργαλείο της επόμενης δεκαετίας»

Κυριακή Πετρίδου

Ο πρόεδρος του «Κολοσσός 2047» μιλάει στη «Ροδιακή» για το έργο του

«Ο αναπτυξιακός δεν αντικαθιστά τον δήμο, τον κάνει αποτελεσματικότερο», δηλώνει στη «Ροδιακή» ο κ. Βάιος Καλοπήτας, ο οποίος, τις προηγούμενες ημέρες, ορίστηκε εκ νέου, από τον δήμαρχο Ρόδου Αλέξανδρο Κολιάδη, πρόεδρος του αναπτυξιακού οργανισμού του δήμου, «Κολοσσός 2047».

Τα τελευταία χρόνια, ο αναπτυξιακός έχει εισέλθει δυναμικά τόσο στο τεχνικό κομμάτι του δήμου, αυτό των έργων, όσο και στον σχεδιασμό του και μάλιστα, τον μακροπρόθεσμο. Ο «Κολοσσός» αναλαμβάνει πολύπλοκα και δύσκολα έργα-projects, όπως η αποκατάσταση του εμβληματικού συγκροτήματος της «Ακαδημίας», που όπως λέει στη συνέντευξή του ο κ. Καλοπήτας, ο στόχος είναι να δημοπρατηθεί μέσα στο 2026, την ενεργειακή αναβάθμιση κτηρίων, παράλληλα σχεδιάζει μαζί με τον δήμο και σε συνεργασία με τον ίδιο τον δήμαρχο, έργα που έχουν να κάνουν με την αναβάθμιση της ποιότητας ζωής του πολίτη, όπως η διαχείριση του κυκλοφοριακού και η δημιουργία χώρων στάθμευσης. Και παρ’ όλο που έχει ταυτιστεί όλα αυτά τα χρόνια με το τεχνικό κομμάτι, δεν παραβλέπει τον τομέα της κοινωνικής πολιτικής όπως με τη συμβολή του στην υλοποίηση της πράξης «Νοιάζομαι & Προσφέρω στο ΠΑΙΔΙ» (Νότιο Αιγαίο 2021-2027) και το πρόγραμμα «Εστία-ζω».

Το προσεχές διάστημα, ο ρόλος του αναπτυξιακού αναμένεται να αναδειχθεί και στην αξιοποίηση της περίφημης ακίνητης περιουσίας του δήμου, για την οποία όλο το προηγούμενο διάστημα έχει γίνει η απαραίτητη προεργασία, όπως το ψηφιακό μητρώο.

Παρακάτω η συνέντευξη του κου Καλοπήτα:

Πριν από λίγες ημέρες, οριστήκατε εκ νέου πρόεδρος στην αναπτυξιακή εταιρεία του δήμου, «Κολοσσός 2047». Τι σημαίνει αυτό για εσάς και πώς θα αξιοποιήσετε την εμπιστοσύνη αυτή;

Η ανανέωση της εμπιστοσύνης από τον δήμαρχο είναι, για μένα, πρωτίστως ευθύνη. Δεν είναι τίτλος. Είναι εντολή να παραχθεί αποτέλεσμα. Άλλωστε για αυτό ενώσαμε δυνάμεις τον Αύγουστο του 2023 για να δουλέψουμε μαζί για τη Ρόδο.
Θέλω να γνωρίζετε πως ο Αναπτυξιακός Οργανισμός του δήμου Ρόδου «ΚΟΛΟΣΣΟΣ 2047» υπάρχει για να κάνει κάτι πολύ συγκεκριμένο: να μετατρέπει τις αποφάσεις και τα σχέδια σε έργο με τεχνική ωριμότητα, χρηματοδότηση, χρονοδιάγραμμα και καθαρές ευθύνες.

Αυτό σημαίνει ότι από εδώ και πέρα ανεβάζουμε ταχύτητα σε συγκεκριμένα σημεία:

ωρίμανση μελετών με πλήρη τεχνικά τεύχη, προετοιμασία δημοπρατήσεων, παρακολούθηση χρονοδιαγραμμάτων, και επιχειρησιακή υποστήριξη του δήμου εκεί όπου χρειάζεται ένας ευέλικτος μηχανισμός για να μην χαθεί χρόνος και χρήμα.

Με λίγα λόγια: λιγότερη συζήτηση – περισσότερη υλοποίηση. Ο ρόλος μας δεν είναι να μιλάμε μόνο για έργα, αλλά να τα υλοποιούμε.

Χρόνο με τον χρόνο η αναπτυξιακή φαίνεται να μπαίνει «δυναμικά» στο πιο ενεργό κομμάτι του δήμου, αναλαμβάνοντας όλο και μεγαλύτερα projects για λογαριασμό του. Πώς βλέπετε εσείς την εταιρεία στο άμεσο μέλλον; Ποιος είναι ο στόχος σας;

Ο στόχος είναι ένας και είναι μετρήσιμος: ο δήμος Ρόδου να έχει έναν μηχανισμό που παράγει έργα. Στο άμεσο μέλλον θέλουμε η «ΚΟΛΟΣΣΟΣ 2047» να λειτουργεί ως:

-Τεχνικός επιταχυντής: ωρίμανση έργων μέχρι το επίπεδο που απαιτείται για δημοπράτηση (μελέτες, αδειοδοτήσεις, τεύχη).

-Μηχανισμός χρηματοδότησης: όχι ευχές, αλλά στοχευμένες εντάξεις και ώριμες προτάσεις που στέκονται σε αξιολόγηση.

-Επιχειρησιακός βραχίονας: όπου ο δήμος χρειάζεται εφαρμογή, παρακολούθηση και διαχείριση με πρακτικό τρόπο.

Σήμερα, το κρίσιμο δεν είναι να λέμε έχουμε σχέδιο. Είναι να φανεί ότι το σχέδιο μπαίνει σε ράγες υλοποίησης.

Πάμε τώρα και στα έργα που «τρέχει» ο οργανισμός, με πρώτο-πρώτο την αποκατάσταση του εμβληματικού σχολικού συγκροτήματος της «Ακαδημίας». Πού βρισκόμαστε αυτή την περίοδο;

Στην «Ακαδημία», αυτό που αλλάζει σήμερα είναι ότι υπάρχει σαφής πορεία και τεχνικό μονοπάτι. Ξεκινήσαμε ουσιαστικά από το μηδέν ως προς το επίπεδο τεχνικής τεκμηρίωσης που απαιτείται για να γίνουν σοβαρές μελέτες αποκατάστασης και να σταθεί δημοπράτηση.

Η χρηματοδότηση είναι εξασφαλισμένη μετά από θεσμική και πολιτική προσπάθεια από τον δήμαρχο Ρόδου κ. Αλέξανδρο Κολιάδη, με ανταπόκριση από το υπουργείο Εσωτερικών και τον κ. Θοδωρή Λιβάνιο.
Ο δικός μας ρόλος ως Αναπτυξιακός είναι να μετατρέψουμε τη χρηματοδότηση σε ώριμο, δημοπρατήσιμο έργο: πλήρες πακέτο μελετών (αρχιτεκτονικά, στατικά, Η/Μ, ενεργειακά), τεύχη και τεχνική ωρίμανση, ώστε να προχωρήσει χωρίς “γκρίζες ζώνες” και καθυστερήσεις.

Ο στόχος είναι ξεκάθαρος: τεχνική ωριμότητα και δημοπράτηση εντός του 2026, με στάδια, έλεγχο και λογοδοσία.

Με τι άλλο καταπιάνεται ο οργανισμός αυτή την περίοδο και ποια είναι τα έργα που προγραμματίζετε το επόμενο διάστημα;

Αυτή την περίοδο έχουμε τρία βασικά μέτωπα για την Ρόδο που τρέχουν παράλληλα:

(α) Ενυδρείο / Υδροβιολογικός Σταθμός Ρόδου
Είναι ένα κτήριο-σύμβολο, σχεδόν εκατονταετίας, δίπλα στη θάλασσα, με αντικειμενικά υψηλή καταπόνηση. Εκεί το κρίσιμο είναι ότι το έργο προχωρά μέσα από την εμπιστοσύνη του ΕΛΚΕΘΕ προς τον «ΚΟΛΟΣΣΟΣ 2047» για την ωρίμανση και υλοποίηση. Έχει ενταχθεί στο «Νότιο Αιγαίο 2021–2027» με χρηματοδότηση και μελέτες που ολοκληρώνονται, με στόχο δημοπράτηση στις αρχές του 2026.

(β) Ενεργειακές αναβαθμίσεις σχολικών κτηρίων
Εδώ το “κλειδί” ήταν η προγραμματική για τα δημοτικά ακίνητα και το ενιαίο ψηφιακό μητρώο. Για πρώτη φορά ο δήμος απέκτησε τεχνικά αξιόπιστη εικόνα της ακίνητης περιουσίας του, ώστε να διεκδικήσει χρηματοδοτήσεις. Έτσι χτίστηκαν προτάσεις για δεκάδες σχολικές μονάδες. Και να το πούμε απλά: η ενεργειακή αναβάθμιση δεν είναι κόστος – είναι επένδυση που επιστρέφει με εξοικονόμηση λειτουργικών δαπανών.

(γ) Παρεμβάσεις που αγγίζουν τον πολίτη “στο τώρα”
Η ηλεκτροκίνηση στη Μεσαιωνική Πόλη λειτουργεί ήδη, δωρεάν για τον πολίτη, με κάλυψη του κόστους από τον δήμο. Παράλληλα, τρέχει ο τρίτος κύκλος του «Στέγαση και Εργασία – Εστία Ζω», με επιδότηση ενοικίου, κάλυψη βασικών λογαριασμών και έξοδα πρώτης εγκατάστασης για ωφελούμενους, συνολικά με τα προγράμματα που τρέχει ο Αναπτυξιακός Οργανισμός του δήμου Ρόδου, πάνω από 100 συμπολίτες μας παίρνουν μία δεύτερη ευκαιρία.

Σχέδιο χωρίς υλοποίηση δεν είναι σχέδιο. Το επόμενο διάστημα, στόχος μας είναι να κλειδώσουν περισσότεροι φάκελοι σε ώριμη φάση, δηλαδή από τη μελέτη στη δημοπράτηση.

Σε συνέχεια του «Εστία Ζω», υπάρχει κάτι νέο για το πρόγραμμα «Νοιάζομαι & Προσφέρω στο ΠΑΙΔΙ»…

Ναι, και είναι σημαντικό. Η Πράξη «Νοιάζομαι & Προσφέρω στο ΠΑΙΔΙ» έχει ενταχθεί στο Πρόγραμμα «Νότιο Αιγαίο 2021–2027» με συνολικό προϋπολογισμό 904.320 ευρώ.

Αφορά την υποστήριξη 250 παιδιών και των οικογενειών τους, με υπηρεσίες πρόληψης, φροντίδας και κοινωνικής ενδυνάμωσης. Η «ΚΟΛΟΣΣΟΣ 2047» αναλαμβάνει το σκέλος της παροχής κοινωνικών επιταγών, με διαφανή μηχανισμό και ψηφιακή παρακολούθηση.

Όπως το «Εστία Ζω» στηρίζει τη στέγη και την επανένταξη, έτσι και αυτό το πρόγραμμα χτίζει ένα δίχτυ προστασίας για τα παιδιά, με μετρήσιμο κοινωνικό αποτύπωμα.

Βλέπουμε ότι η «Κολοσσός2047»…εξάγει τις υπηρεσίες της και στα μικρότερα νησιά του νομού. Πώς λειτουργεί αυτό και τι έργα αναλαμβάνει εκτός Ρόδου;

Λειτουργεί με έναν πρακτικό κανόνα: όπου ένας μικρός δήμος δεν έχει τεχνική ή διοικητική επάρκεια για να ωριμάσει έργα, να σταθεί σε χρηματοδοτήσεις και να φτάσει σε δημοπράτηση, εκεί ο Αναπτυξιακός μπορεί να κάνει τη διαφορά.

Στην πράξη: στην Κάσο υπάρχουν έργα με σαφή χρηματοδότηση, ωρίμανση και δημοπρατήσεις, (Νέο Σχολείο στο Φρυ, Ανόρυξη Γεωτρήσεων, Έργα Ασφαλτοστρώσεων).

Στην Κάρπαθο συνεργασία με το Νοσοκομείο για υποδομές υγείας (Δημιουργία Νεφρολογικής Κλινικής) Στη Νίσυρο προγραμματική για φωτοβολταϊκά στις μονάδες αφαλάτωσης. Αυτό δείχνει τι σημαίνει “αναπτυξιακός βραχίονας” στην νησιωτικότητα: Κανένα νησί πίσω επειδή του λείπει η τεχνική ικανότητα.

Παράλληλα, αναπτύσσει συνεργασίες με άλλους φορείς εντός ή εκτός της περιοχής μας; Ποιος είναι ο σχεδιασμός;

Ναι, και η λογική είναι καθαρή: οι καλές πρακτικές πρέπει να κυκλοφορούν ελεύθερα στην τοπική αυτοδιοίκηση. Γι’ αυτό δώσαμε έμφαση στη συνεργασία με άλλους αναπτυξιακούς φορείς όπως της Αθήνας μάλιστα πριν λίγες μέρες παρευρέθηκα στην ενημέρωση του νέου ΔΣ της ΔΑΕΜ (Αναπτυξιακή εταιρεία του δήμου Αθηναίων) και συμφωνήσαμε να επιταχύνουμε την συνεργασία με τον δήμο Ρόδου, ώστε να αξιοποιούμε εργαλεία, τεχνογνωσία και μοντέλα που έχουν δοκιμαστεί.

Ειδικά, σε πεδία όπως η ελεγχόμενη στάθμευση, η Αθήνα έχει περάσει στάδια που εμείς δεν χρειάζεται να ανακαλύψουμε από την αρχή. Εμείς θέλουμε να πάρουμε την εμπειρία αυτή και να την προσαρμόσουμε στα δεδομένα της Ρόδου, ανέξοδα χωρίς πειραματισμούς και σπατάλη χρόνου.

Στη Ρόδο και ειδικά στην πόλη υπάρχουν αρκετά κτήρια, κάποια από αυτά μοναδικής αισθητικής και αρχιτεκτονικής αξίας, τα οποία εδώ και πολλά χρόνια μοιάζουν εγκαταλελειμμένα. Με δεδομένα την έλλειψη στέγης αφενός, ακόμα και για υπηρεσίες, και την εκπεφρασμένη πρόθεση της δημοτικής αρχής να αξιοποιήσει αυτή την περιουσία που διαθέτει ο δήμος σε ακίνητα, η «ΚΟΛΟΣΣΟΣ» πώς θα μπορούσε να εμπλακεί και αν έχετε σχέδια προς αυτή την κατεύθυνση…

Εδώ η απάντηση είναι τεχνική. Για να αξιοποιήσεις ακίνητα, ειδικά ιστορικά και εμβληματικά, δεν αρκεί η πρόθεση. Χρειάζεσαι: αποτύπωση, τεκμηρίωση, μελέτες, αδειοδοτήσεις, χρηματοδοτικό σενάριο και ωριμότητα. Για παράδειγμα:

Κτήριο ΔΟΠ “Villa Dei Medici”, κτήριο το οποίο έχει ιστορική αξία, αρχικά σχεδιάστηκε και χρησιμοποιήθηκε ως κατοικία ιατρών/νοσηλευτικού προσωπικού και αργότερα στέγαζε ειδικευόμενους ιατρούς μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1980. Σήμερα στεγάζει τον Δημοτικό Οργανισμό Πρόνοιας και ο Αναπτυξιακός έκανε τις Μελέτες και τα τεύχη Δημοπράτησης.

Το Ενυδρείο της Ρόδου, ένα ιστορικό κτήριο που έχει υποστεί φθορές λόγω της παραθαλάσσιας θέσης του, χρειάζεται ενίσχυση και ενεργειακή αναβάθμιση. Η αναβάθμισή του πραγματοποιείται χάρη στη συνεργασία του Ελληνικού Κέντρου Θαλάσσιων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ) και του Αναπτυξιακού Οργανισμού «ΚΟΛΟΣΣΟΣ 2047 Α.Ε.», που ανέλαβε τις μελέτες και την υλοποίηση. Το έργο έχει ενταχθεί στο πρόγραμμα «Νότιο Αιγαίο 2021-2027» με προϋπολογισμό 720.440€, και θεωρείται ώριμο και αξιόπιστο, όπως επιβεβαιώθηκε και από τη δημόσια στήριξη του περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου κ. Γιώργου Χατζημάρκου. Οι μελέτες ολοκληρώνονται και το έργο προγραμματίζεται να δημοπρατηθεί εντός του πρώτου διμήνου του 2026.

Έχουμε όμως και έναν άλλο ρόλο: να δημιουργήσουμε τη βάση ώστε η περιουσία του δήμου μας να πάψει να είναι αδρανές χαρτί και να γίνει λειτουργικό απόθεμα για υπηρεσίες, κοινωνικές ανάγκες και ανάπτυξη.

Το πρώτο μεγάλο βήμα έγινε ήδη με το ενιαίο ψηφιακό μητρώο. Χωρίς αυτό, δεν μπορείς ούτε να διεκδικήσεις χρηματοδοτήσεις, ούτε να στηρίξεις σοβαρό σχέδιο αξιοποίησης. Άλλωστε τα αποτελέσματα ήδη φαίνονται. Πώς αλλιώς θα μπορούσαμε να υποβάλλουμε πάνω από 30 τεχνικές προτάσεις για την αναβάθμιση σχολικών μονάδων εάν δεν κάναμε αυτή τη δουλειά πριν.

Πώς θα μπορούσε να συνδράμει ο αναπτυξιακός τον δήμο για την επίλυση διαφόρων προβλημάτων που έχουν να κάνουν με την καθημερινότητα και την ποιότητα ζωής του πολίτη;

Στόχος μου είναι ο πολίτης να βλέπει αποτέλεσμα χωρίς να χρειάζεται να ξέρει τι έγινε από πίσω. Η καθημερινότητα δεν λύνεται μόνο με διαχείριση. Λύνεται και με εργαλεία.
Για παράδειγμα: Η ηλεκτροκίνηση στη Μεσαιωνική Πόλη είναι μια λύση που ήδη λειτουργεί. συστήματα παρακολούθησης διαδρομών, νέα οχήματα, περισσότεροι οδηγοί.

Παράλληλα, υπάρχει πεδίο για εφαρμογές που αφορούν την καθημερινή λειτουργία της πόλης, όπως η ψηφιακή διαχείριση των κοινοχρήστων χώρων και μικρών παρεμβάσεων γειτονιάς. Ένα τέτοιο εργαλείο δίνει στον δήμο πραγματική εικόνα, διαφάνεια και έλεγχο, βελτιώνει την εξυπηρέτηση του πολίτη και ενισχύει τα έσοδα χωρίς πρόσθετη επιβάρυνση.

Η ελεγχόμενη στάθμευση και δημιουργία οργανωμένων υπαίθριων χώρων στάθμευσης είναι ένα επόμενο αναγκαίο βήμα: όχι μόνο για τάξη, αλλά για κυκλοφορία, περιβάλλον και ποιότητα ζωής.

Έχουμε κάνει τη συζήτηση σε επίπεδο πολιτικής κατεύθυνσης με τον δήμαρχο κ. Αλέξανδρο Κολιάδη και τη δημοτική αρχή, και υπάρχει η βούληση ο Αναπτυξιακός να “τρέξει” τεχνικά και επιχειρησιακά αυτές τις λύσεις, με σχέδιο και κανόνες. Στόχος εδώ είναι διττός να αναβαθμίσουμε επιχειρησιακά την υπηρεσία στον πολίτη και να αυξήσουμε την εισπραξιμότητα του δήμου. Με τα πρόσθετα κεφάλαια μπορούμε να δημιουργήσουμε νέες υπηρεσίες για τον πολίτη.

Και να το πω συνολικά: ο Αναπτυξιακός υπάρχει για να κάνει τη δουλειά που πρέπει, όταν πρέπει, αφήνοντας αποτύπωμα στην καθημερινότητα των πολιτών. Όχι για να αντικαθιστά τον δήμο, αλλά για να τον κάνει αποτελεσματικότερο εκεί που η πόλη χρειάζεται αποτέλεσμα.

Μπαίνουμε σε μια νέα χρονιά, με πολλές προκλήσεις αλλά και προσδοκίες για τη Ρόδο. Αν τη δείτε λίγο πιο προσωπικά, τι στόχους βάζετε για το 2026 και τι θα θέλατε να έχει αλλάξει, όταν κοιτάτε πίσω στο τέλος της χρονιάς;

Η ανάπτυξη δεν κρίνεται από το τι υποσχόμαστε, αλλά από το τι αφήνουμε πίσω μας όταν τελειώνει η δουλειά. Θα ήθελα στο τέλος του 2026 να μπορούμε να πούμε λιγότερα και να δείχνουμε περισσότερα. Να υπάρχουν έργα που ξεκίνησαν, παρεμβάσεις που ολοκληρώθηκαν και διαδικασίες που λειτούργησαν καλύτερα από πριν.
Προσωπικά, με ενδιαφέρει να ξέρω ότι ο ρόλος μου συνέβαλε στο να μη χαθεί χρόνος και ευκαιρίες για τον τόπο. Ότι βάλαμε τα πράγματα σε μια σειρά, με σχέδιο, σοβαρότητα και σεβασμό στις ανάγκες των πολιτών.
Αν στο τέλος της χρονιάς η Ρόδος λειτουργεί λίγο πιο οργανωμένα, λίγο πιο δίκαια και λίγο πιο αποτελεσματικά, τότε θα θεωρώ ότι άξιζε η προσπάθεια.