Πάνος Δρακόπουλος: Τεχνητή Νοημοσύνη και Εκπαίδευση - Μια συζήτηση για το σχολείο τού αύριο στη Ρόδο

Rodiaki NewsRoom

Γράφει ο Πάνος Δρακόπουλος

panosdrak@yahoo.gr

Με ιδιαίτερη επιτυχία πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 28 Φεβρουαρίου στο Ίδρυμα Ε. & Μ. Σταματίου στη Ρόδο η εκδήλωση του Πανεπιστημίου Αιγαίου με θέμα «Τεχνητή Νοημοσύνη στην Εκπαίδευση: Προκλήσεις, Δυνατότητες και Δημιουργία». Η εκδήλωση συγκέντρωσε το ενδιαφέρον εκπαιδευτικών, φοιτητών και πολιτών που επιθυμούν να κατανοήσουν τις αλλαγές που επιφέρει η ραγδαία ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) στη σχολική και πανεπιστημιακή πραγματικότητα.

Στις εισηγήσεις, τόσο του κ. Κωνσταντίνου Μαστροθανάση (Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου) όσο και της οικοδέσποινας της εκδήλωσης, κας Μαρίας Κλαδάκη (Πανεπιστήμιο Αιγαίου), αναδείχθηκαν κρίσιμα ερωτήματα: Πώς επηρεάζεται η διδασκαλία από τα συστήματα παραγωγής λόγου και εικόνας; Ποια είναι τα όρια και ποιες οι δυνατότητες των νέων εργαλείων; Πώς μπορεί η εκπαίδευση να αξιοποιήσει δημιουργικά την τεχνολογία χωρίς να απεμπολήσει τον ανθρωποκεντρικό της χαρακτήρα;

Στο πλαίσιο αυτό παρουσιάστηκε και η παιδαγωγική εμπειρία των «Ουρανοποιημάτων», μιας μαθητικής κοινότητας που λειτουργεί στη Ρόδο από το 2010 ως εργαστήρι δημιουργικής μάθησης με άξονα την ολιστική παιδαγωγική προσέγγιση και τις τέχνες (2010–2015: Δημοτικό Σχολείο Κοσκινού – 2015–2026: 17ο Δημοτικό Σχολείο Ρόδου).

Η πρόταση των Ουρανοποιημάτων

Η πρόταση των Ουρανοποιημάτων δεν αντιμετωπίζει την τέχνη ως διακοσμητικό στοιχείο της διδασκαλίας, αλλά ως βασικό τρόπο συγκρότησης σχέσεων, σκέψης και συλλογικής ευθύνης. Η λογοτεχνία, η μουσική, το θεατρικό παιχνίδι και ο κινηματογράφος λειτουργούν ως πεδία συνεργασίας, έκφρασης και δημοκρατικής συμμετοχής.

Τα τελευταία δύο χρόνια, στο 17ο Δημοτικό Σχολείο Ρόδου, μέσα από τη λειτουργία καλλιτεχνικών Ομίλων για μαθητές Δημοτικού, η κοινότητα αυτή οργανώνεται πλέον θεσμικότερα, καλλιεργώντας την αυτορρύθμιση, τη συλλογική λήψη αποφάσεων και την ενεργή συμμετοχή των παιδιών. Η αισθητική εμπειρία μετατρέπεται έτσι σε μια βιωματική αγωγή δημοκρατίας.

Απέναντι στο ζήτημα της Τεχνητής Νοημοσύνης, η πρόταση που παρουσιάστηκε συνοψίζεται στην έννοια της «παιδαγωγικής της συνύπαρξης». Δεν πρόκειται ούτε για φοβική απόρριψη ούτε για άκριτη αποδοχή των νέων τεχνολογιών. Αντίθετα, προτείνεται ένας δρόμος διαλόγου, κριτικής εγρήγορσης και δημιουργικής αξιοποίησης. Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν αντιμετωπίζεται ως υποκατάστατο της ανθρώπινης δημιουργίας, αλλά ως αφορμή επαναπροσδιορισμού της.

https://ouranopoihmatakia.blogspot.com/2026/01/ebook.html

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το πρόσφατο παραμύθι των Ουρανοποιημάτων «Το χρυσό ασθενοφόρο», όπου η Τεχνητή Νοημοσύνη συνδέεται με τη συναισθηματική νοημοσύνη, τη φροντίδα και την αλληλεγγύη. Το ερώτημα που τίθεται στα παιδιά δεν είναι «άνθρωπος ή μηχανή», αλλά «τι είδους άνθρωποι θέλουμε να είμαστε σε έναν κόσμο όπου οι μηχανές σκέφτονται». Γι’ αυτό και είχε βαρύνουσα σημασία η ενεργή συμμετοχή του Κώστα (μαθητή της Δ’ τάξης) στην παρουσίαση των δημιουργιών (έντυπων και ψηφιακών) απ’ τους Ομίλους των Ουρανοποιημάτων.

Σε μια εποχή ταχύτατων τεχνολογικών μεταβολών, η εκπαίδευση καλείται να διαφυλάξει τον πυρήνα της: τη διαμόρφωση υπεύθυνων, δημιουργικών και σκεπτόμενων πολιτών. Και ίσως η απάντηση να βρίσκεται όχι στην τεχνολογική υπεροχή, αλλά στη δύναμη μιας κοινότητας μάθησης που καλλιεργεί στα μέλη της φαντασία, κρίση και ανθρωπιά – στη Ρόδο ή όπου γης.