Συντάξεις χηρείας: Ποιοι κερδίζουν έως 470 ευρώ τον μήνα – Ποιοι μένουν εκτός

Rodiaki NewsRoom

Αυξημένες κατά περίπου 470 ευρώ τον μήνα, κατά μέσο όρο, καταβλήθηκαν οι συντάξεις χηρείας σε 8.552 δικαιούχους, καθώς τέθηκε σε εφαρμογή η πρόσφατη νομοθετική παρέμβαση του υπουργείου Εργασίας. Με τη νέα ρύθμιση καταργήθηκε η περικοπή της σύνταξης λόγω θανάτου μετά τη συμπλήρωση της πρώτης τριετίας, στις περιπτώσεις όπου ο δικαιούχος λαμβάνει παράλληλα δική του σύνταξη ή έχει εισόδημα από εργασία.

Η αλλαγή αποτυπώθηκε για πρώτη φορά στις συντάξεις Σεπτεμβρίου, που πληρώθηκαν στις 28 Αυγούστου. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΕΦΚΑ, η ρύθμιση αφορά 8.552 συνταξιούχους του Δημοσίου, οι οποίοι είχαν ήδη υποστεί την προβλεπόμενη μείωση και πλέον είδαν τη σύνταξη χηρείας τους να επανέρχεται στο 70% της σύνταξης που λάμβανε ο θανών. Το καθαρό δημοσιονομικό κόστος της αποκατάστασης υπολογίζεται σε περίπου 4 εκατ. ευρώ τον μήνα, ποσό που αντιστοιχεί σε μέση μηνιαία αύξηση της τάξης των 470 ευρώ ανά δικαιούχο.

Για ορισμένους συνταξιούχους, μάλιστα, το μηνιαίο όφελος είναι ακόμη μεγαλύτερο, καθώς η σύνταξη χηρείας που είχε περιοριστεί στο 35% επανήλθε πλέον στο 70%. Η συγκεκριμένη περικοπή είχε θεσπιστεί με τον ασφαλιστικό νόμο Κατρούγκαλου (Ν. 4387/2016). Μετά τη συμπλήρωση τριών ετών από τη χορήγηση της σύνταξης λόγω θανάτου, το ποσό περιοριζόταν στο 35% εφόσον ο δικαιούχος εργαζόταν ή λάμβανε παράλληλα δική του σύνταξη. Με τη νέα διάταξη του υπουργείου Εργασίας ο περιορισμός αυτός καταργήθηκε, με αποτέλεσμα οι συντάξεις χηρείας που απονεμήθηκαν μετά τις 13 Μαΐου 2016 να συνεχίζουν να καταβάλλονται στο 70%, χωρίς την πρόσθετη περικοπή μετά την τριετία.

Οι ενστάσεις των συνταξιούχων

Παρά τις αυξήσεις που έφερε η ρύθμιση, εκπρόσωποι των συνταξιούχων διατυπώνουν σοβαρές επιφυλάξεις για το νέο καθεστώς, υποστηρίζοντας ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές ανισότητες και κατηγορίες δικαιούχων που δεν καλύπτονται.

Πρώτο σημείο κριτικής αποτελεί η ημερομηνία της 13ης Μαΐου 2016, η οποία λειτουργεί ως διαχωριστική γραμμή. Όσοι έχασαν τον ή τη σύζυγό τους πριν από αυτή την ημερομηνία δεν εντάσσονται στη νέα ρύθμιση. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των εκπροσώπων των συνταξιούχων, περίπου 100.000 δικαιούχοι σύνταξης χηρείας, οι οποίοι λαμβάνουν παράλληλα σύνταξη εξ ιδίου δικαιώματος, παραμένουν εκτός των νέων ευνοϊκότερων διατάξεων.

Δεύτερη ένσταση αφορά τους συνταξιούχους του πρώην ΟΓΑ, καθώς, όπως επισημαίνεται, δεν προβλέπεται αντίστοιχη συνολική αντιμετώπιση για τη συγκεκριμένη κατηγορία.

Ανοιχτό παραμένει επίσης το ζήτημα των επικουρικών συντάξεων. Η νέα παρέμβαση δεν προβλέπει αντίστοιχη αποκατάσταση για τις επικουρικές που έχουν υποστεί περικοπές μετά την παρέλευση της τριετίας από τον θάνατο του συζύγου. Πρόκειται για περίπου 120.000 επικουρικές συντάξεις σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, για τις οποίες οι εκπρόσωποι των συνταξιούχων ζητούν ξεκάθαρη νομοθετική λύση.

Ένα ακόμη σημείο τριβής είναι η απουσία αναδρομικών. Η ρύθμιση αποκαθιστά από εδώ και στο εξής τη σύνταξη χηρείας από το 35% στο 70% της σύνταξης του θανόντος, χωρίς όμως να προβλέπει επιστροφή των ποσών που παρακρατήθηκαν κατά το διάστημα εφαρμογής της περικοπής. Έτσι, περίπου 8.500 δικαιούχοι που είχαν ήδη υποστεί τη μείωση δεν θα λάβουν αναδρομικά για τις προηγούμενες απώλειες, εξέλιξη που, σύμφωνα με τους εκπροσώπους των συνταξιούχων, ενδέχεται να οδηγήσει σε νέες δικαστικές διεκδικήσεις.

Τι αλλάζει με τον νέο νόμο

Με τον νέο Νόμο 5322/2026 αλλάζει ουσιαστικά το καθεστώς για συγκεκριμένες κατηγορίες συντάξεων χηρείας. Βασική αλλαγή είναι ότι δεν θα επιβάλλεται πλέον περικοπή επειδή ο χήρος ή η χήρα εργάζεται ή λαμβάνει δική του σύνταξη. Η σύνταξη λόγω θανάτου θα εξακολουθεί να καταβάλλεται εφ’ όρου ζωής στο 70% της σύνταξης του θανόντος ή της θανούσας.

Σημαντική διαφοροποίηση προβλέπεται και για όσους λαμβάνουν ταυτόχρονα σύνταξη χηρείας και σύνταξη εξ ιδίου δικαιώματος. Στις περιπτώσεις αυτές θα επιτρέπεται κατ’ εξαίρεση η καταβολή δύο εθνικών συντάξεων. Πρόκειται για εξαίρεση από τον γενικό κανόνα που εφαρμόζεται στους υπόλοιπους συνταξιούχους με σώρευση συντάξεων, οι οποίοι εξακολουθούν να δικαιούνται μία εθνική σύνταξη.

Ευνοϊκότερη μεταχείριση προβλέπεται και για τα παιδιά που έχουν χάσει και τους δύο γονείς. Αντί να λαμβάνουν μισή εθνική σύνταξη από κάθε γονέα, θα δικαιούνται πλέον μία πλήρη εθνική σύνταξη για κάθε γονέα, δηλαδή συνολικά δύο εθνικές συντάξεις.

Παράλληλα, διαγράφονται και δεν θα αναζητηθούν ποσά που σε ορισμένες περιπτώσεις φτάνουν ακόμη και τις 20.000-30.000 ευρώ και συνδέονται με περίπου 80.000 συντάξεις χηρείας του ιδιωτικού τομέα οι οποίες δεν είχαν περικοπεί, παρότι με βάση το προηγούμενο καθεστώς θα έπρεπε να έχει εφαρμοστεί η σχετική μείωση.

Αλλαγές επέρχονται και στις αγροτικές συντάξεις χηρείας. Στο εξής η μείωση θα αφορά τη βασική σύνταξη, η οποία σήμερα ανέρχεται στα 360 ευρώ, χωρίς να περικόπτεται παράλληλα η ίδια η σύνταξη χηρείας. Έτσι, η σύνταξη λόγω θανάτου θα εξακολουθεί να καταβάλλεται στο 70%, περιορίζοντας τη συνολική απώλεια για τους συγκεκριμένους δικαιούχους.

Ωστόσο, οι νέες διατάξεις δεν επεκτείνονται στις συντάξεις χηρείας που ανάγονται σε θανάτους πριν από την εφαρμογή του νόμου Τσίπρα – Κατρούγκαλου, δηλαδή πριν από τις 13 Μαΐου 2016. Η συγκεκριμένη κατηγορία παραμένει εκτός της νέας ρύθμισης, διατηρώντας στην πράξη διαφορετικό καθεστώς σε σχέση με όσους υπάγονται στις μεταγενέστερες διατάξεις.

Χωρίς αναδρομική αποκατάσταση μένουν επίσης περίπου 8.000 δικαιούχοι συντάξεων χηρείας του Δημοσίου που είχαν υποστεί την περικοπή μετά τη συμπλήρωση της τριετίας. Παρότι το μηνιαίο ποσό τους επανέρχεται στο 70%, τα χρήματα που είχαν παρακρατηθεί το προηγούμενο διάστημα δεν προβλέπεται να επιστραφούν.

Τέλος, παραμένει ασάφεια ως προς τις επικουρικές συντάξεις. Ο νέος νόμος δεν αποσαφηνίζει εάν και σε ποιον βαθμό οι ευνοϊκές ρυθμίσεις επεκτείνονται στις επικουρικές συντάξεις χηρείας που έχουν ήδη υποστεί περικοπές, αφήνοντας το συγκεκριμένο ζήτημα ανοιχτό.

newmoney.gr