Οι εκλογές της αθωότητας και των «απαγορεύσεων»

Γράφει ο δημοσιογράφος Γιώργος Ζαχαριάδης Περίεργες οι εκλογές της ερχόμενης Κυριακής!...Και δεν είναι μόνο το γεγονός ότι κανένας δεν μπορεί να προβλέψει με ασφάλεια ποιο θα είναι το αποτέλεσμα ,αλλά εκείνο που κυριαρχεί είναι ο φόβος των επεισοδίων. Η αγανάκτηση των πολιτών για τα σκληρά οικονομικά μέτρα, έχουν προκαλέσει και ακραία περιστατικά με ότι αυτό συνεπάγεται για τη λειτουργία της δημοκρατίας μας. Ίσως για πρώτη φορά οι πολίτες έχουν γυρίσει την πλάτη τους στα τηλεοπτικά ντιμπέιτ , τις συνεντεύξεις των υποψηφίων και τις ανούσιες πολιτικές συζητήσεις. Κουράστηκαν και η καθημερινή αγωνία τους είναι «πώς θα τα βγάλουν πέρα με την περιορισμένη σύνταξη τους ή τον πετσοκομμένο μισθό τους»… Τα κόμματα σ΄ αυτές τις εκλογές είναι σχεδόν διαλυμένα. Δεν υπάρχουν πια οπαδοί για να τα στελεχώσουν. Και είναι χαρακτηριστικό ότι δεν έχουν (πλην του ΚΚΕ) ούτε αφίσες για να κολλήσουν στα ταμπλώ που έστησε ο Δήμος Ρόδου. Εκλογές (παρά την κρισιμότητά τους) είναι απαξιωμένες. Και όσο περνούν τα χρόνια , τόσο και πιο πολύ ο κόσμος απέχει από κάθε δραστηριότητα που χαρακτήριζε τις προεκλογικές περιόδους και πριν την δικτατορία και μετά την μεταπολίτευση. Έτσι, λοιπόν, η Κυριακή 6 Μαΐου θα είναι μια συνηθισμένη μέρα. Οι πολίτες θα πάνε (όσοι πάνε) για να ψηφίσουν και ύστερα θα κατευθυνθούν στις καφετέριες και κάποιοι άλλοι με τα Ι.Χ. αυτοκίνητα και τα τζιπς τους στις εξοχικές ταβέρνες. Πάνε πια εκείνες οι εποχές που οι οπαδοί των κομμάτων γύριζαν με τα αυτοκίνητα και τις σημαίες και έκαναν πορείες στους δρόμους!... Θα κλειστούν το βράδυ στα σπίτια τους για να παρακολουθήσουν τα αποτελέσματα και ίσως κάποιοι την Δευτέρα να χτυπούν το κεφάλι τους στον τοίχο για τις επιλογές που έκαναν μπροστά στην κάλπη… Έχει ,όμως, μεγάλο ενδιαφέρον να δούμε πώς ζήσαμε τις εκλογές πριν την δικτατορία και τα πρώτα χρόνια μετά την μεταπολίτευση και τι ίσχυε τότε. Το έχω περιγράψει και άλλη φορά , αλλά αξίζει να το θυμηθούμε σήμερα για να γίνουν και οι ανάλογες συγκρίσεις. Στις εποχές , λοιπόν, εκείνες ίσχυαν πολλές απαγορεύσεις την παραμονή και κατά την Κυριακή των εκλογών. « Από της πρωίας του Σαββάτου παραμονής των εκλογών απαγορεύονται αι συγκεντρώσεις, αι πολιτικαί ομιλίαι ως επίσης και αι επινίκιοι διαδηλώσεις ή παρελάσεις. Πάσα διαδήλωσις ή παρέλασης θα διαλύεται εφαρμοζομένων κατά των παραβατών των νομίμων» ανέφερε ανακοίνωση της Διοίκησης Χωροφυλακής Ρόδου στις 2 Νοεμβρίου 1963. Οι απαγορεύσεις όμως στις εκλογές πριν την δικτατορία, σήμερα φαντάζουν ως …εξωφρενικές. Μέχρι και απαγορεύσεις κυκλοφορίας των ΙΧ αυτοκινήτων ίσχυαν κατά την ημέρα των εκλογών και για να κυκλοφορήσουν μετά τις 11 το βράδυ θα έπρεπε να έχουν ειδική άδεια και να φέρουν ταινία «με την έντυπον λέξιν ΕΛΕΥΘΕΡΟΝ η οποία θα διατίθεται παρά του Τμήματος Τροχαίας». Περιττό να τονιστεί ότι η απαγόρευση ίσχυε για όλα τα φορτηγά αυτοκίνητα και μοτοσικλέτες, πλην των φορτηγών αυτοκινήτων που μετέφεραν γάλα, λαχανικά και πάγο!.. Σε κάποιες εκλογές κάθε κόμμα είχε το δικαίωμα να νοικιάσει μόνο από τέσσερα ταξί για την μεταφορά ψηφοφόρων από την πόλη στα χωριά της Ρόδου!... Την ημέρα των εκλογών ίσχυε απαγόρευση πώλησης ή διανομή οινοπνευματώδους ποτού ,όπως επίσης κλειστά παρέμεναν τα εστιατόρια και μπαρ ξενοδοχείων, όλα τα κέντρα και οι κινηματογράφοι. Της απαγόρευσης εξαιρούντο τα εστιατόρια και τα μαγειρεία ,που μπορούσαν να λειτουργήσουν από τις 12 μέχρι τις 2 το μεσημέρι και από τις 8 μέχρι τις 10 το βράδυ. Σχετική ανακοίνωση της Χωροφυλακής (εκλογές 3ης Νοεμβρίου 1963) ανέφερε ότι «προς κάλυψιν κοινωνικών αναγκών θα παραμείνουν ανοικτά 1)τα αρτοποιεία μέχρι 14.00 ώρας 2)τα ανθοπωλεία μέχρι 21.00 ώρας 3)τα πρατήρια πάγου μέχρι 21.00 ώρας 4)τα πρατήρια γάλακτος μέχρι 22.00 ώρας, απαγορευομένης της παραμονής πελατών εντός αυτών 5)τα περίπτερα αναπήρων μέχρι της 21.00 ώρας 6)τα έχοντα σειράν διημερεύσεως και διανυκτερεύσεως φαρμακεία ,άτινα θα λειτουργήσωσι κανονικώς 7)τα φερετροποιεία και Γραφεία Κηδειών θα λειτουργήσουν κανονικώς 8)τα πρατήρια βενζίνης θα λειτουργήσωσι επίσης κανονικώς». ΄Ετσι, λοιπόν, τα φερετροποιεία ήταν τότε ανοιχτά, Διαβάζουμε ακόμη από τον τοπικό τύπο της εποχής: « Η Διοίκησις Χωροφυλακής Ρόδου ανακοινοί ότι συμφώνως διαταγών του υπουργείου Εσωτερικών, απαγορεύονται αι επινίκιοι διαδηλώσεις και παρελάσεις δι΄ οδήποτε τρόπου λαμβάνωσιν χώραν. Πάσα τοιαύτη εκδήλωσις ή παρέλασις θα διαλύεται εφαρμοζομένων κατά των παραβατών των νομίμων.» Απαγορεύσεις, όμως ,ίσχυαν και στις πρώτες μεταπολιτευτικές εκλογές της 17ης Νοεμβρίου 1974. Το μόνο που είχε επιτραπεί ήταν η λειτουργία τα καφενεία και ζαχαροπλαστεία μέχρι τις 10 βράδυ χωρίς όμως να σερβίρονται ποτά. Και βέβαια δεν ήταν λίγοι οι θαμώνες που μέσα στα φλυτζάνια του τσαγιού έβαζαν ουίσκι ή ούζο στα ποτήρια του νερού. Αργότερα όλα αυτά καταργήθηκαν γιατί φαίνεται ότι «ο λαός ωρίμασε» Οι προδικτατορικές εκλογές έκλειναν πάντοτε στην πόλη της Ρόδου με μεγάλες συγκεντρώσεις από τις οποίες δεν έλειπαν ορισμένες φορές και τα επεισόδια μεταξύ των οπαδών των δύο μεγάλων κομμάτων της εποχής, δηλαδή της ΕΡΕ και της Ενώσεως Κέντρου. Πριν από κάθε εκδήλωση τα κόμματα είχαν και από ένα αυτοκίνητο που γύριζε τις γειτονιές και από το μεγάφωνο καλούσε τον κόσμο στις συγκεντρώσεις. Και οι μεν υποψήφιοι της ΕΡΕ στις εκλογές του 1963 Στ. Κωτιάδης , Γ. Χαρίτος, Κυρ. Τσέλιος ολοκλήρωναν τις ομιλίες τους στο Νιοχώρι και όπως έγραφε τότε η «ΡΟΔΙΑΚΗ» «τόσον εις το καφενείον «Παρθενών» όσον και εις το Χαλκήτικον καφενείον του Νεοχωρίου αι οδοί κατεκλύσθησαν από νοικοκυραίους οπαδούς της ΕΡΕ , επιθυμούντας γαλήνην, σταθερότητα, δημιουργίαν, τάξιν, ασφάλειαν και πρόοδον». Οι υποψήφιοι της Ενώσεως Κέντρου (Γιάννης Ζίγδης, Γ. Χιωτάκης, Γ. Λαμπριανός) ολοκλήρωναν τις συγκεντρώσεις τους με τρεις ομιλίες στην Παλιά Πόλη και συγκεκριμένα στο καφενείο Πασχάλη στην πλατεία Εβραίων Μαρτύρων, στα Πεταλάδικα (οδός Σωκράτους) στο καφενείο Σκουφεντζή και στην Κόκκινη Πόρτα στο καφενείο Μανίκαρου για να κλείσουν την προεκλογική τους καμπάνια την Παρασκευή το βράδυ στο καφενείο «Αραπάκι» στην οδό Θεμιστοκλή Σοφούλη. Σήμερα τίποτα από όλα αυτά δεν συμβαίνουν. Για ποιες ανοιχτές συγκεντρώσεις σε πλατείες είναι δυνατόν πια να γίνεται λόγος…. Ούτε καν στα καφενεία μπαίνουν μέσα οι υποψήφιοι και εάν κάποιος το τολμήσει , συνήθως δέχεται σφοδρή επίθεση από τους θαμώνες!... Ας ελπίσουμε τη Δευτέρα όλα αυτά να αποτελούν ένα παρελθόν που γρήγορα πρέπει να ξεχάσουμε. Σε διαφορετική περίπτωση, είναι βέβαιο, ότι θα αρχίσει μια άλλη περιπέτεια για το χώρα μας, που κανένας δεν ξέρει πού θα μας οδηγήσει!