Ζούμε ακραία καιρικά φαινόμενα, με τη δική μας συμμετοχή (;)

Γράφει ο αρχιτέκτονας μηχανικός Αγαπητός Ξάνθης Το «φαινόμενο του θερμοκηπίου» δηλαδή η απορρόφηση της ηλιακής ακτινοβολίας από ορισμένα αέρια και τη μετατροπή της σε θερμότητα, έχει αποτελέσει τη φυσική ασπίδα της γης στην πλανητική ιστορία. Η μέση ετήσια θερμοκρασία της γης είναι περίπου 15ο C και εκτιμάται ότι χωρίς την υπάρχουσα προστασία που παρέχει το «θερμοκήπιο» η μέση θερμοκρασία της γης θα ήταν -17ο C και με άλλη βεβαίως μορφή ζωής. Η συστηματική άνοδος της θερμοκρασίας είναι αποτέλεσμα των ανθρώπινων δραστηριοτήτων που προκαλούνται από την έκλυση μεγάλων ποσοτήτων CO από καύσεις, από την έκλυση μεθανίου κυρίως από αγροτικές πράξεις, τα οποία αέρια απορροφούν μεγάλη ποσότητα ακτινοβολίας. Η άνοδος της θερμοκρασίας θα έχει αποτέλεσμα την πυροδότηση σειρά τρομερών αλλαγών τόσο στο κλίμα όσο στην οικονομία και στις υποδομές, στις μετακινήσεις, στη δημόσια υγεία, τη βιομηχανική και εξορυκτική δραστηριότητα, προκαλώντας τσουνάμι οικονομικών και περιβαλλοντικών μεταναστών, ερημοποίηση περιοχών, πιθανών συγκρούσεων για την ανάκτηση του φυσικού πλούτου. Η Ελλάδα θα εκτεθεί με την αύξηση της στάθμης της θάλασσας, μιας και η θάλασσα περιβάλλει «ασφυκτικά» τη χώρα μας με τεράστιες συνέπειες στην ήδη τροθείσα οικονομία, με κτύπημα στον τομέα του τουρισμού, με το πολύπλευρο κόστος να διαχέεται σε όλους τους τομείς παραγωγής και να θέτει σε κίνδυνο την διαμονή εκατομμυρίων κατοίκων στα νησιά και τις παράκτιες ζώνες. Το κτύπημα πολυμερές, το κόστος ανεπανόρθωτο… Στο νησί της Ρόδου δεν είναι κρυφό ότι περιοχές που βρέχονται από την θάλασσα υποχωρούν και παραδίδονται στις ορέξεις του θαλάσσιου νερού. Αλλά μήπως και τα ακραία φαινόμενα που παρατηρούνται στη Ρόδο τα τελευταία χρόνια (και ώρες) δεν είναι αποτέλεσμα των κλιματολογικών αλλαγών που συντελούνται παγκοσμίως; Είναι γνωστό το απόφθεγμα για το πέταγμα της πεταλούδας στην Κίνα που επηρεάζει την κυματική ισορροπία του Αιγαίου. Το φαινόμενο στην Ευρώπη: Το φαινόμενο αυτό δεν είναι τοπικό, ούτε καν ελληνικό αλλά υπάρχει σε πολλές χώρες της Ευρώπης και του υπόλοιπου κόσμου. Σύμφωνα με τη μελέτη «Ζώντας με τη Διάβρωση των Ακτών στην Ευρώπη» που πραγματοποιήθηκε για λογαριασμό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και δημοσιοποιήθηκε το Μάιο του 2004, το ένα πέμπτο των ακτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει υποστεί εκτεταμένη διάβρωση. Σε πολλές χώρες το έδαφος υποχωρεί από μισό έως και δεκαπέντε(!) μέτρα κάθε χρόνο. Σύμφωνα λοιπόν με τη μελέτη το σημαντικότερο πρόβλημα αντιμετωπίζει η Πολωνία, της οποίας έχουν υποστεί διάβρωση περισσότερες από τις μισές ακτές (55%, και ακολουθούν η Κύπρος (37,8%), η Λετονία (32,8%), η Ελλάδα (28,6%), η Πορτογαλία (28,5%) και το Βέλγιο (25,5%). Τι κάνουμε στο μέλλον; Απαιτείται ο επαναπροσδιορισμός της ανάπτυξης με μέτρα ευαισθησίας και αισθητικής. Οφείλεται να εισέλθει στην αντίληψη του σχεδιασμού η θεωρία της αειφορίας, στους κύριους μεγάλους πυλώνες υποστήριξης της που είναι η οικονομία, το περιβάλλον, η κοινωνία και ο πολιτισμός. Χωρίς αυτή (την αειφόρο ανάπτυξη) και επιμένοντας στην μεγέθυνση και στην εξέλιξη χωρίς όρους και ανθρώπινα προαπαιτούμενα οδηγούμεθα με ακρίβεια στο μοιραίο. ʼλλοι εκτιμούν στον αφανισμό της ζωής, άλλοι στην ριζική καταστροφή του πλανήτη και άλλοι στο αφανισμό ομάδων και περιοχών. Το δίλημμα δεν είναι για τους άριστους λύτες, αλλά για όλους μας… Το υπάρχον οικολογικό αποτύπωμα έχει επιβαρυνθεί σοβαρά. Εκτιμάται ότι σήμερα η ανθρωπότητα καταναλώνει περίπου 50% περισσότερο από την ικανότητα της γης να αναπληρώνει τους φυσικούς της πόρους και μάλιστα η κατάσταση χειροτερεύει σταθερά. Με άλλα λόγια, οι ανθρώπινες κοινωνίες, ιδιαίτερα της υπερκαταναλωτικής Δύσης, ζουν πολύ πάνω από τα περιβαλλοντικά τους όρια, υπονομεύοντας τις προοπτικές των επόμενων γενεών και φαλκιδεύοντας στην ουσία τις Διακηρύξεις για μια αειφόρο πορεία της ανθρωπότητας. Οφείλουμε να σκεφθούμε διαφορετικά, να εκπαιδευτούμε οικολογικά, να μελετήσουμε εναλλακτικά, να σταθούμε βιώσιμα και να αισθανθούμε την ευθύνη την οποία έχουμε προς την νέα γενεά, τα παιδιά μας. Το περιβάλλον δεν το κληρονομήσαμε από τους προγόνους μας, το δανειστήκαμε από τους απογόνους μας.