Η άτυπη επάνοδος της καθαρεύουσας

Rodiaki NewsRoom

Γράφει ο
Ηλίας Κ.Κυπραίος
Πολιτευτής Δωδεκανήσου

Είναι γνωστό ότι, από το 1976, καθιερώθηκε υποχρεωτικά με νόμο η δημοτική γλώσσα, τόσο σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης, όσο και σε όλα τα επίπεδα της διοίκησης, ακόμη δε και στον κατ’ εξοχήν «άβατο» χώρο της Δικαιοσύνης, με την έκδοση των δικαστικών αποφάσεων στη δημοτική γλώσσα και τη σύνταξη των συμβολαιογραφικών εγγράφων επίσης στη δημοτική γλώσσα, όπως π.χ. με την αντικατάσταση της κλασικής φράσης «ενώπιον εμού του Συμβολαιογράφου» με αυτήν «μπροστά σε μένα τον Συμβολαιογράφο».

Με τον ίδιο νόμο και σύμφωνα με τα εγκεκριμένα από το υπουργείο παιδείας σχολικά βιβλία γραμματικής και συντακτικού, αντικαταστάθηκε το γράμμα κάπα από το γράμμα χι και επήλθε έτσι τροποποίηση στις λέξεις που με την κατάργηση του κάπα από το χι, έγιναν «αγανάχτηση», «ανάχτηση», «απόχτηση», «κατάχτηση», «χαραχτήρας» κ.λπ.

Μεταβλήθηκε επίσης η ονομασία όλων των μηνών, όπως «Γενάρης», «Φλεβάρης», «Μάρτης», «Απρίλης» κ.ο.κ., με εξαίρεση τον μήνα Αύγουστο, για τον οποίο προφανώς δεν κατέστη δυνατό να βρεθεί εύηχη μετονομασία, πράγμα που όμως δεν ακολουθείται από τον Τύπο, κατά παράβαση της επίσημης ελληνικής γραμματικής.
Με επικεφαλής τον Τύπο, στα τελευταία είκοσι τουλάχιστον χρόνια, βλέπουμε να έχουν καταργηθεί, ατύπως και στην πράξη, τόσο ο νόμος του 1976 για την υποχρεωτική καθιέρωση της δημοτικής, όσο η ισχύουσα σήμερα επίσημη γραμματική και το συντακτικό του υπουργείου Παιδείας.

Με εξαίρεση τις καταλήξεις των τριτόκλιτων λέξεων στην ονομαστική από -ις σε -η και τη γενική από –εως σε -ης, δεν επήλθε καμία ουσιώδης μεταβολή ή μάλλον, μετά από ένα σύντομο χρονικό διάστημα «ενθουσιώδους» καθιέρωσης της δημοτικής, επανήλθε πλησίστια η καθαρεύουσα, με τους δημοσιογράφους να διαγκωνίζονται σε πλειοδοσία λόγιων λέξεων, όπως «αιτιώμαι», «άπτομαι», «έωλος», «μέμφομαι», «πεφυσιωμένος», «ραστώνη», «σεμνύνομαι» κ.λπ.

Ακόμη και οι σημερινοί υπέρμαχοι της δημοτικής αρθρογράφοι, «διολισθαίνουν» άθελά τους και γράφουν τα άρθρα τους στην απλή με τάση προς τη λόγια καθαρεύουσα, χωρίς φυσικά να τηρούν τους κανόνες της επίσημης γραμματικής.

Ίσως αυτό δεν είναι άσχετο με το γεγονός ότι με την έναρξη τότε της υποχρεωτικής εφαρμογής της δημοτικής γλώσσας, συνέβησαν και ακραίες αλλαγές κύριων ονομάτων, σε σημείο μάλιστα να μεταβάλλονται, χωρίς την απαιτούμενη συγκατάθεση των προσώπων, κύρια ονόματα και να θίγονται έτσι βασικά ανθρώπινα δικαιώματα, κατοχυρωμένα με τη Σύμβαση της Ρώμης, όπως π.χ. σε επίσημα δημόσια έγγραφα ο παραλήπτης «εβαπτίζετο», αυθαίρετα και εν αγνοία του, από Βασίλειο σε Βασίλη, από Γεώργιο σε Γιώργο, από Δημήτριο σε Δημήτρη, από Ιωάννη σε Γιάννη (με δύο ν), από Νικόλαο σε Νίκο κ.ο.κ.

Γνωστό είναι επίσης ότι οι εταιρείες, ιδρύματα, οργανισμοί κ.λπ. πρέπει να αποκαλούνται με «επωνυμία εταιρείας» και όχι με «όνομα εταιρείας», όπως μετά την καθιέρωση της δημοτικής προς απλοποίηση έχει επικρατήσει.
Σοβαρό ακόμη θέμα συνιστά το γεγονός ότι πάρα πολλοί, ακόμη και μορφωμένοι με πανεπιστημιακά πτυχία συμπολίτες μας, δεν γνωρίζουν κυριολεκτικά να γράψουν σωστά το ονοματεπώνυμό τους.

Βλέπουμε στους «επώνυμους» ανθρώπους και σ’ αυτούς της λεγόμενης «αστικής» τάξης, όπως π.χ. πρωθυπουργούς, υπουργούς, βιομήχανους, προέδρους ιδρυμάτων, οργανισμών, τραπεζών, ανωνύμων εταιρειών, ηθοποιούς, ποδοσφαιριστές κ.λπ. να προτάσσεται, τόσο στην υπογραφή τους όσο και κατά την αναφορά τους από τα ΜΜΕ, πρώτα το μικρό τους όνομα και κατόπιν το επώνυμό τους.

Πολύς κόσμος, προφανώς εν αγνοία του, υπογράφει κατά το πρότυπο νεοσύλλεκτου, όπως π.χ. Τσίπρας Αλέξης, Βαρουφάκης Γιάνης (με ένα ν), Σαμαράς Αντώνης κ.λπ.
Από τα παραπάνω συνάγεται ότι, παρά την αρχική ζέση για την εφαρμογής της, η δημοτική γλώσσα δεν είχε τα προσδοκώμενα αποτελέσματα.

Δεν θα ήταν άσκοπο να διεξαχθεί μια συζήτηση μεταξύ των ειδημόνων - γιατί όχι μέσω της «ΡΟΔΙΑΚΗΣ» - προκειμένου να αναλυθεί και να εξηγηθεί το εξόχως περίεργο και ενδιαφέρον αυτό γεγονός της άτυπης επαναφοράς της καθαρεύουσας.