Εθνικό Θέατρο Ρόδου: Ένας ναός της Μουσικής

Rodiaki NewsRoom

Γράφει ο Nίκος Μπιλιάς

Στις 29 Σεπτεμβρίου του 1911 η Ιταλία κήρυξε τον πόλεμο στην τότε φθίνουσα Οθωμανική Αυτοκρατορία. Στις 5 Μαΐου 1912 οι Ιταλοί Αλπίνοι με στόλο και με 16.000 στρατό κατέλαβαν τα Δωδεκάνησα.

Από τότε άρχισαν ένα τεράστιο έργο ανοικοδόμησης της Ρόδου, της Δωδεκανήσου γενικά, φτιάχνοντας δρόμους, αεροδρόμια και οικοδομώντας πολλά κτήρια.

Ένα από τα ωραία οικοδομήματα που έκτισαν είναι και το Εθνικό Θέατρο. Η ανέγερση του Εθνικού Θεάτρου ολοκληρώθηκε επί διακυβέρνησης της Ρόδου από τον Ιταλό κυβερνήτη Ντε Βέκκι (1936-1943) και ονομάστηκε “Teatro Giacomo Puccini” προς τιμήν του μεγάλου συνθέτη.

Τηρούσε όλες τις αρχιτεκτονικές προδιαγραφές ως θέατρο και συνάμα προσέφερε μια θαυμάσια διαρρύθμιση με εξαίρετη ακουστική για την εκτέλεση κλασικής μουσικής και μελοδράματος.

Εγκαινιάστηκε τον Μάιο του 1937 με το μελόδραμα του Πουτσίνι «Μαντάμ Μπάτερφλαϊ» και στη συνέχεια ακολούθησαν οι όπερες “Rigoleto” του Βέρντι, “Bohem” του Πουτσίνι.

Εκτός όμως από τις όπερες, το Εθνικό Θέατρο φιλοξένησε συμφωνικές ορχήστρες και σειρά από θεατρικά έργα. Τις παραστάσεις του Θεάτρου παρακολουθούσαν ως επί το πλείστον Ιταλοί αξιωματούχοι και αυτόχθονες Ιταλοί, οι οποίοι γνώριζαν και λάτρευαν την κλασική μουσική και το θέατρο.

Οι Ρόδιοι στην πλειονότητά τους δεν ήταν γνώστες αυτών των εκδηλώσεων αφού επί αιώνες ήταν σκλάβοι της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Ο σκοταδισμός που επικρατούσε επί Οθωμανικής Κατοχής δεν επέτρεπε στην οθωμανική κοινωνία να ενδιαφέρεται για πολιτισμό, για θέατρο και κλασική μουσική.

Όταν λοιπόν τον 16ο αιώνα άρχισε στην Ευρώπη η Αναγέννηση/Renaissance, η πολιτισμική άνθηση της κλασικής μουσικής, των γραμμάτων και των τεχνών, η οθωμανική κοινωνία δεν συμμετείχε στην εξέλιξη αυτή. Οι αιώνες του οθωμανικού ζυγού είναι η πιο σκοτεινή περίοδος της ιστορίας και του πολιτισμού της Ελληνικής φυλής.

Οι Έλληνες-Ραγιάδες είχαν αποβάλει κάθε ίχνος περηφάνιας και αξιοπρέπειας που κουβαλούσαν από την εποχή του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη.

Ένας άλλος σοβαρός παράγοντας της μη συμμετοχής των Ροδίων στις πολιτιστικές εκδηλώσεις του Εθνικού Θεάτρου ήταν η δικτατορική συμπεριφορά του Ντε Βέκκι προς τους Δωδεκανήσιους.

Αφού έκλεισε τα ελληνικά σχολεία, απαγόρευσε στους ντόπιους να μιλούν Ελληνικά. Ύστερα κουβάλησε ένα τσούρμο Ιταλούς δασκάλους για να διδάξουν στα Ροδιτόπουλα την Ιταλική γλώσσα, επιδιώκοντας με αυτή του την ενέργεια, την «Ιταλοποίηση της ροδιακής κοινωνίας».

Δικτατορικές νοοτροπίες και πρακτικές

Μετά την απελευθέρωση της Δωδεκανήσου το 1947 το “Teatro Giacomo Puccini” μετανομάστηκε σε Εθνικό Θέατρο και παρέμεινε κλειστό για ένα διάστημα. Τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια ήταν πάρα πολύ δύσκολα για τον ροδιακό λαό, ο οποίος αντιμετώπιζε προβλήματα επιβίωσης.

Ευτυχώς ο διεθνής Ερυθρός Σταυρός τροφοδοτούσε το νησί μας με κονσέρβες, αλεύρι, μπισκότα και γάλα σε σκόνη, σώζοντας έτσι πολλές ζωές. Κατά χιλιάδες έφευγαν οι Ρόδιοι ως μετανάστες στην Αμερική, τον Καναδά και την Αυστραλία αναζητώντας ένα καλύτερο μέλλον.

Με το πέρασμα όμως του χρόνου, η κατάσταση στο νησί ομαλοποιήθηκε και το Εθνικό Θέατρο άρχισε δειλά δειλά να φιλοξενεί διάφορες θεατρικές παραστάσεις όπως «Μαρία η Πενταγιώτισσα», «ο Παπαφλέσσας», «η Σταχτοπούτα» κ.α.

Από το 1953 και μετά, τις θεατρικές παραστάσεις κλεβει ο κινηματογράφος. Οι αίθουσες του θεάτρου προβάλλουν λογής λογής ελληνικές και ξένες ταινίες και γεμίζουν με θεατές.

Σήμερα το Εθνικό Θέατρο είναι σε περίοδο ανακαίνισης. Όταν όμως, με το καλό, οι εργασίες της ανακαίνισης συμπληρωθούν, καλό θα ήταν «να ξαναγίνουν τα εγκαίνια του θεάτρου».

Με κλασική μουσική και διάφορα κλασικά ρεπερτόρια για να τιμήσουμε:
1. Τον ιστορικό αυτό ναό της μουσικής
2. Την κλασική μουσική, το μεγάλο δημιούργημα του πολιτισμού και της τέχνης.