Οι τοπικοί παράγοντες να ενεργοποιηθούν χωρίς αργοπορία γιατί οι υποδείξεις Χρ. Πισσαρίδη πρέπει να προχωρήσουν

Οι τοπικοί παράγοντες να ενεργοποιηθούν χωρίς αργοπορία γιατί οι υποδείξεις Χρ. Πισσαρίδη πρέπει να προχωρήσουν

Οι τοπικοί παράγοντες να ενεργοποιηθούν χωρίς αργοπορία γιατί οι υποδείξεις Χρ. Πισσαρίδη πρέπει να προχωρήσουν

Rodiaki NewsRoom

ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΚΕ 546 ΦΟΡΕΣ

Γράφει ο Κυριάκος Ι. Φίνας
Επίτιμος Διευθυντής Επιμελητηρίου Δωδ/σου

Προς τα τέλη Νοεμβρίου 2020 δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «Τα Νέα» συνέντευξη του Νομπελίστα οικονομολόγου κ. Χριστόφορου Πισσαρίδη με το επίκαιρο θέμα την ενημέρωση του ελληνικού λαού για την οικονομική πορεία που πρέπει να ακολουθήσει η κυβέρνηση Μητσοτάκη για την, επί ορθολογικών βάσεων, αντιμετώπιση της κατάστασης που έχει δημιουργηθεί με τη συνεχιζόμενη πανδημία.

Την πρωτοβουλία να λάβει γνώση η ελληνική κοινή γνώμη επί του προκειμένου, αποτελεί ενθαρρυντικό γεγονός, καθόσον ο πρώην πρωθυπουργός κ. Κώστας Σημίτης, δεν ανήκει στο τωρινό κυβερνών κόμμα, συμφωνεί. Το ίδιο και ο πρώην υπουργός Συντονισμού κ. Αλογοσκούφης και άλλοι πρώην υπουργοί συμφωνούν, με εξαίρεση της Αντιπολίτευσης, χωρίς, όμως, να διατυπώνουν την αντίθεσή τους, αλλά και τι πρέπει να γίνει.
Από χρόνια τώρα και λόγω της προϋπηρεσίας μου επί 35ετία στο Επιμελητήριο Δωδεκανήσου παρακολουθώ ανελλιπώς την πορεία της Οικονομίας τόσο σε τοπικό επίπεδο, όσο και της χώρας μας γενικότερα. Διάβασα με προσοχή όσα μας υποδεικνύει ο οικονομολόγος κ. Χριστόφορος Πισσαρίδης και θεώρησα υποχρέωση να προβεί στη διατύπωση της γνώμης διά του Τύπου, έγραψα, μάλιστα σχετικό άρθρο, που δημοσίευσε «Η Ροδιακή» στις 11 του τρέχοντος μηνός. Πρόσφατα εντόπισα στη βιβλιοθήκη μου τα πρακτικά της Βουλής, όπου είναι καταχωρημένη η επερώτηση του αείμνηστου συμπατριώτη μας Γιάννη Ζίγδη, προς τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας στις 10 Φεβρουαρίου 1989.

Ο Γιάννης Ζίγδης, γεννημένος στη Λίνδο, ήταν από τους πρώτους τέσσερις Δωδεκανήσιους βουλευτές, που εκλέκτηκαν στην πρώτη εκλογική αναμέτρηση μετά την Ενσωμάτωση. Οι εκλογές διεξήχθησαν στις 5 Μαρτίου 1950. Διετέλεσε πολλές φορές υπουργός και κατείχε πλήρως τα δωδεκανησιακά θέματα.

Παραθέτω στη συνέχεια τα κυριότερα σημεία της αγόρευσής του
Ιωάννης Ζίγδης: Κύριε πρόεδρε, όπως θα έχετε σημειώσει, έχω απευθύνει την επερώτηση προς τους κυρίους υπουργούς Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Δεν ήξερα ότι θα παρενέβαινε και η γρίπη!

Φοβάμαι ότι σκοτεινές δυνάμεις, εχθροί του ελληνικού τουρισμού παρενεβλήθησαν για σκοπό που δεν είναι δύσκολο να φανταστεί κανένας...!
Πιστεύω, όμως, ότι ο κ. υπουργός θα προσπαθήσει στη σύντομη παρέμβασή μου - διότι, δυστυχώς δεν είμαι σε θέη να αναπτύξω πλήρως το θέμα - να μας ικανοποιήσει με την απάντησή του και έτσι όλοι να φύγουμε από εδώ ικανοποιημένοι.

Η επερώτηση που σας απευθύνω είναι επερώτηση εθνικού περιεχομένου από διπλής απόψεως:
Πρώτη, διότι ο τουρισμός ενόψει της εισόδου μας στην Κοινή Αγορά είναι ο βασικός τομέας της Οικονομίας ο οποίος είναι επιδεικτικός άμεσης και σημαντικής ανάπτυξης. Kαι δεύτερη, διότι η Δωδεκάνησος είναι από τα νησιά του Αιγαίου∙ είναι παραμεθόριος περιοχή και η διατήρηση του πληθυσμού της εκεί είναι θέμα εθνικό. Αν δεν προσέξουμε και τα Δωδεκάνησα ερημωθούν, βεβαίως θα κλάψουμε όλοι μας. Επειδή είναι εθνικό θέμα, γι’ αυτό θέλησα να το φέρω στη Βουλή. Γιατί;

Γιατί είχαμε τρία αναπτυξιακά συνέδρια το καλοκαίρι. Το ένα στη Ρόδο, το άλλο στη Σύρο και το τρίτο πάλι στη Ρόδο. Το πρώτο, ήταν το Αναπτυξιακό Συνέδριο Δωδεκανήσου την 1η Μαρτίου 1988, το δεύτερο ήταν το Αναπτυξιακό Συνέδριο Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου στις 30 Σεπτεμβρίου 1988 με Οκτώβριο του ίδιου έτους και το τρίτο το Συνέδριο Τουρισμού του ΟΟΔΑ που έγινε στη Ρόδο στις 13-14 Οκτωβρίου 1988.

Απ’ όσα άκουσα εκεί, αντιλήφθηκα ότι η Ελληνική Πολιτεία δεν αντιλαμβάνεται καθόλου το θέμα της σημασίας του φορολογικού παράγοντα στην ανάπτυξη και τη διατήρηση του τουρισμού στα Δωδεκάνησα. Έβλεπα εισηγητές κυβερνητικούς, ακόμα και υπουργούς, οι οποίοι αγνοούσαν πλήρως το θέμα, σαν να μιλούσαν για πράγματα είτε άσχετα, πρωτόγνωρα. Και έμεινα κατάπληκτος.

Εντωμεταξύ επισκεπτόμενος επανειλημμένα τη Ρόδο, είδα καθ’ όλο αυτό το διάστημα να αυξάνεται το άγχος όλων των επιχειρηματιών. Γιατί τα σημάδια, αφότου έπεσε η σφραγίδα του Φόρου Προστιθέμενης Αξίας στην Οικονομία τους, είναι πολύ δυσοίωνα. Έχουν πάρα πολύ μεγάλη ανησυχία.

Γι’ αυτό τον τελευταίο μήνα περίπου, έχουμε 3 συσκέψεις στη Ρόδο όλων των παραγωγικών τάξεων και ακόμα των δικηγόρων, των γιατρών, των εργατών, εκπροσώπων όλης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Δωδεκανήσου, για το θέμα του τουρισμού. Και νομίζω ότι οι άνθρωποι θα έρθουν πολύ γρήγορα να σας δουν, ζητώντας να εξηγήσουν το θέμα και στον πρωθυπουργό, γιατί το θεωρούν θέμα υποστάσεως ή μη της Δωδεκανήσου ως Οικονομίας και ως ζωντανής επαρχίας της Ελλάδας.

Κύριε υπουργέ, από τη μεγάλη κρίση του 1931, όταν μιλούμε για αναπτυξιακά προγράμματα μιας χώρας, εννοούμε προγράμματα, τα οποία είναι ένα σύνολο περιφερειακών προγραμμάτων, τα οποία οργανικά ενώνονται σε ένα καθολικό πρόγραμμα.
Τα περιφερειακά προγράμματα, εκ της φύσεώς τους, προϋποθέτουν ειδικά μέτρα για κάθε επαρχία. Επομένως, δεν μπαίνει εκεί το θέμα της «ισότητος των Ελλήνων», ότι για όλους τους Έλληνες πρέπει να έχεις την ίδια τοποθέτηση κεφαλαίου, τις ίδιες αποσβέσεις, την ίδια φορολογική επιβάρυνση, την ίδια εισφορά στους ασφαλιστικούς φορείς. Για κάθε Περιφέρεια προσδιορίζεται, ποια είναι τα μέτρα που συμφέρουν περισσότερο για την ανάπτυξή της, ούτως ώστε, κάθε Περιφέρεια αναπτυσσόμενη, να ωθήσει όλη την οικονομία προς τα πάνω.

Υπάρχει, όμως, και ένα δεύτερο θέμα που πρέπει να προσέξετε. Στην ΕΟΚ, στην οποία έχουμε συνένωση των μεγαλύτερων, των σημαντικότερων οικονομιών της Ευρώπης, δεν εδέχθησαν τα κράτη να έχουν σε όλη την έκτασή τους το ίδιο φορολογικό σύστημα, αλλά αφήρεσαν από τις περιφέρειές τους, ιδίως, τις κρίσιμες περιφέρειες και τους έδωσαν μια αυτοτέλεια. Να σας πω μερικές από αυτές. Στην Αγγλία έχουμε τα νησιά της Μάγχης, τη νήσο Μαν της βάσης της Κύπρου. Στη Γερμανία έχουμε την Ελιγολάνδη. Στην Ιταλία έχουμε το νότιο Τυρόλο, στη Γαλλία την Κορσική. Είναι και άλλα νησιά, να μην σας τα αναφέρω όλα, για να μην σας κουράσω. Αυτές οι περιφέρειες δεν αποτελούν τμήμα του τελωνειακού συστήματος της χώρας τους.

Σημειώνω την Ελιγολάνδη. Το νησί αυτό δεν ήταν ενσωματωμένο στη Γερμανία. Μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο ενσωματώθηκε. Και γι’ αυτό, για την ανάπτυξή του, αλλά και για την ωφέλεια της Γερμανίας, έμεινε εντελώς έξω του φορολογικού συστήματος της χώρας της Γερμανίας.
Αυτά ήθελα να σημειώσω ότι είναι θέματα, που χαρακτηρίζουν κάθε περιφερειακό πρόγραμμα αναπτύξεως, αλλά και θέματα, τα οποία ανεγνώρισε σαν υπάρχοντα αυτή η ιδρυτική σύμβαση της ΕΟΚ.

Όταν στις 9 Μαΐου 1945 έγινε η απαλλαγή της Δωδεκανήσου από την τυραννία των φασιστών και των ναζιστών και μόλις ανέλαβε η ελληνική στρατιωτική κυβέρνηση βρεθήκαμε προ μιας καταστροφικής κατάστασης. Tα νησιά της Δωδεκανήσου δεν είχαν μόνο καταστραφεί, βρίσκονταν με οικονομία χωρίς βάθρο. Η ιταλική κατοχή έκοψε τις σχέσεις τους με τις απέναντι μικρασιατικές ακτές, έκοψε τις σχέσεις με την Ελλάδα. Η οικονομία τους εξηρτήτο μόνο από την Ιταλία. Με την Απελευθέρωση κόπηκε και αυτό το βάθρο κι έτσι η Δωδεκάνησος βρέθηκε στο κενό.

Επομένως, η καταστροφή και η μη ύπαρξη βάθρου για την ανάπτυξή της μάς προκάλεσε απελπισία.
Υπήρχε κι ένας δεύτερος παράγων. Οι Εγγλέζοι, επειδή έβλεπαν ότι σε λίγο οι Έλληνες θα θέταμε το θέμα της Κύπρου, άρχισαν να λένε: «Ά τους ανόητους τους Κυπρίους, θέλουν να ενωθούν με την Ελλάδα. Δείτε ποιες είναι οι προοπτικές για τους Δωδεκανήσιους!».
Είχαμε, λοιπόν, αυτό το διπλό δράμα. Και τότε καθίσαμε κάτω, σκεφθήκαμε και κάναμε ένα πρόγραμμα περιφερειακής ανάπτυξης, το οποίο επισημοποιήθηκε, όταν το 1950 απέκτησε η Δωδεκάνησος τους πρώτους βουλευτές της, μεταξύ των οποίων και του ομιλούντος. Ήταν το πρώτο περιφερειακό πρόγραμμα, που εφαρμόζαμε στην Ελλάδα. Ως τότε δεν υπήρχαν άνθρωποι, που να ξέρουν τι εστί περιφερειακό πρόγραμμα. Εμείς τότε το εισηγηθήκαμε, για πρώτη φορά. Και νομίζω ότι από τη Δωδεκάνησο το αντέγραψαν κατόπιν και άλλες επαρχίες της Ελλάδας.

Σε τι συνίστατο αυτό το πρόγραμμα; Συνίστατο στη διατήρηση του ιταλικού φορολογικού καθεστώτος αμέσου φορολογίας, εμμέσου φορολογίας και ιδίως του δασμολογίου για τα επερχόμενα έτη. Θα ήταν ιεροσυλία να σκεφθεί κανείς να αυξήσει τους φόρους, οποιασδήποτε μορφής για τους μη έχοντες δεκάρα να αγοράσουν ψωμί Δωδεκανησίους Γι’ αυτό κάναμε αυτή τη δραματική ενέργεια και κρατήσαμε το παλιό καθεστώς της φορολογίας.

Επίσης, ενώ με τον Καρτάλη εφαρμόζαμε ένα πρόγραμμα αυστηρού αντιπληθωρισμού, μέχρι σημείου που και εγώ ο ίδιος στο τέλος αγανάκτησα, στη Δωδεκάνησο ανοίξαμε τους κρουνούς των πιστώσεων κι έτσι σηκώσαμε το εμπόριό της, τη βιοτεχνία της, τη γεωργία της και την σπογγαλιεία, ιδίως της Καλύμνου, της Σύμης και λίγο της Χάλκης.

Επίσης, επειδή οι Ιταλοί της Δωδεκανήσου την περίοδο της κατοχής είχαν πάρει όλα, σχεδόν τα κτήματα από τους γεωργούς, με μεθόδους που δεν ήταν ανάγκη να περιγράψω, εγώ εισηγήθηκα και ψήφισε η Βουλή τον Ν. 2100/82 με τον οποίο όλη η περιουσία, την οποία πήρε το Ελληνικό Δημόσιο από το ιταλικό, με τη Συνθήκη της Ειρήνης, περιήλθε στον δωδεκανησιακό λαό. Έγινε ένας Οργανισμός Δημοσίου Δικαίου, ο οποίος θα διαχειριζόταν την περιουσία αυτή, σε τρόπον ώστε να καλυφθούν οι ανάγκες επενδύσεων της Δωδεκανήσου. Δεν μπορέσαμε να το περιμένουμε τότε από το Ελληνικό Δημόσιο, το οποίο βεβαίως δεν είχε κεφάλαια για επενδύσεις. Είχε, όμως, το πλεονέκτημα ό,τι του έδιναν οι Αμερικανοί.
Πάνω σ’ αυτές τις δύο βάσεις, αν θέλετε, στηρίχθηκε και το περιφερειακό πρόγραμμα.
Οι πάντες ήσαν απελπισμένοι. Ο Ζίγδης έλεγε κάποτε, στις εκλογές του 1951: «Αν κρατήσουμε τη σωστή οικονομική πολιτική, η Δωδεκάνησος θα γίνει η Μαγιόρκα της Ανατολικής Μεσογείου».

Γελούσαν οι ξενοδόχοι γιατί δεν υπήρχαν τουρίστες εκείνη την εποχή. Τα ιταλικά ξενοδοχεία ήταν ερείπια. Είναι ωραία τα νησιά, συνδέονται με πολλή ιστορία, συνδέονται και με τη Δύση, λόγω των Σταυροφόρων, που έμειναν εκεί. Αλλά και οι Ιταλοί είχαν δημιουργήσει ένα όνομα για τον τουρισμό στη Δωδεκάνησο. Χιλιάδες Ιταλοί, Γερμανοί, Εγγλέζοι πήγαν να περάσουν εκεί τον «μήνα του μέλιτός» τους επί Ιταλοκρατίας. Αυτό ήταν ένα κεφάλαιο, το οποίο ήμουν βέβαιος ότι θα μπορούσαμε να αξιοποιήσουμε, αν καθιστούσαμε τη Ρόδο και τα νησιά τον φθηνότερο τόπο της Μεσογείου, για να αγοράζουν γούνες, για να πίνουν ουίσκι, για να είναι φθηνή η παραμονή τους εκεί. Και πράγματι, κ. υπουργέ, έγινε το θαύμα.
Η Δωδεκάνησος, όχι σε 30 ή 40 χρόνια, αλλά μέσα σε 20 χρόνοια έγινε το σπουδαιότερο τουριστικό κέντρο της Ανατολικής Μεσογείου και έγινε η τροφός του τουρισμού της Ελλάδας.

Εάν δεν είχαμε τη Δωδεκάνησο, ο τουρισμός μας θα βρισκόταν ακόμη 20 χρόνια πίσω. Αυτό το αναγνώρισαν όλοι όσοι ήταν στον ΕΟΤ, όλοι όσοι πέρασαν από υπουργεία, τα οποία είχαν σχέση με προσόδους από την τουριστική κίνηση. Αυτή είναι η μεγάλη μας επιτυχία.
Όταν αποφασίσαμε να πάμε στην ΕΟΚ πάντοτε τούς έλεγα: «προσέξτε, όσοι πήγαν στην ΕΟΚ, άφησαν μικρά νησιά έξω από το τελωνειακό καθεστώς της Μητρόπολης».

Tα άφησαν ελεύθερα και από φορολογικής πλευράς και από απόψεως κινήσεως κεφαλαίων, να απολαμβάνουν τα πλεονεκτήματα, τα οποία εξασφάλιζε αυτή η θέση τους για όλη τη χώρα.
Όταν έγινε η σύνδεση, ξεχάστηκε η Δωδεκάνησος στη σχετική Συμφωνία. Βέβαια, εδώ έγινε μια μεγάλη κριτική από τον ομιλούντα. Το 1979, καίτοι επανειλημμένα είχε τονισθεί το θέμα, πήγαν και έκαναν τη Συμφωνία Ένταξης στην οποία ξεχάστηκε πάλι η Δωδεκάνησος, που εάν έμενε η Δωδεκάνησος έξω από το φορολογικό καθεστώς της λοιπής Ελλάδας, θα είχαμε συρροή δισεκατομμυρίων δολάριων. Θα είχαμε δυνατότητα ανεμπόδιστης κίνησης εμπορευμάτων στη Διεθνή Αγορά, θα είχαμε δυνατότητα αναπτύξεως ενός τουρισμού εντελώς διαφορετικής φύσεως. Δυστυχώς, δεν το πρόσεξαν.

Επομένως, από το 1981, θεωρητικά, καταργήθηκε το φορολογικό και το δασμολογικό προνόμιο της Δωδεκανήσου, το οποίο βεβαίως έσβησε με τον ρυθμιστικό φόρο στις 31.12.1988. Αλλά οι Δωδεκανήσιοι έβλεπαν, εκτός του ότι έχασαν το δασμολογικό πλεονέκτημα, ότι επρόκειτο να χάσουν και κάτι άλλο. Με την υποβολή του ΦΠΑ, επρόκειτο να υποστούν και την τελευταία δοκιμασία, δηλαδή να χάσουν τα πλεονεκτήματα της έμμεσης φορολογίας, την οποία είχαν. Μέχρι εκείνη την εποχή, όπως ξέρετε, δεν είχαμε τον φόρο κύκλου εργασιών.
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΤΣΟΒΟΛΑΣ (υπουργός Οικονομικών): Το χαρτόσημον.
ΙΩΑΝΝΗΣ ΖΙΓΔΗΣ: Είχαμε μόνο το χαρτόσημο. Και ο φόρος πολυτελείας ήταν πάντα περικομμένος και μόνο για ορισμένα αγαθά.

Επομένως υπήρχε μια σημαντική διαφορά από τη λοιπή Ελλάδα. Γι’ αυτό από το 1982-1983 όλες οι παραγωγικές τάξεις της Δωδεκανήσου και εμείς εδώ προσπαθήσαμε να κάνουμε την κυβέρνηση να αντιληφθεί το θέμα που θα δημιουργούνταν.
Τελικά το υπουργείο Οικονομικών με το υπ’ αριθμ. 7446.7.1986 έγγραφό του προς το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Δωδεκανήσου, με το οποίο γνώριζε ότι «την απόφαση αυτή θα την στηρίξουμε για λόγους εθνικούς και οικονομικούς, προκειμένου να διατηρηθεί η ιδιομορφία στη φορολογία της Δωδεκανήσου, να ενισχυθεί η ακριτική αυτή περιοχή και να ικανοποιηθεί το αίτημα του δωδεκανησιακού λαού.
ΙΩΑΝΝΗΣ ΖΙΓΔΗΣ: Στη Δωδεκάνησο υπάρχουν 1.000 τουριστικά καταστήματα και 220 ποτών. Επίσης, το 1987 η Δωδεκάνησος είχε 577 ξενοδοχεία συνολικής δυναμικότητος 57.047 κλινών, τρία κάμπινγκ 720 θέσεων, 9.555 κλίνες σε ενοικιαζόμενα δωμάτια. Αυτό που έγινε στη Δωδεκάνησο από απόψεως τουρισμού είναι το «ελληνικό θαύμα».

Αυτό είναι το ελληνικό θαύμα που κάναμε, παρά τα λάθη των εκάστοτε κυβερνήσεων. Αλλά σήμερα πού βρισκόμαστε; Αν πάτε στη Δωδεκάνησο, όλος ο κόσμος εκεί μιλάει για τη μείωση των εργασιών εκεί. Άρχισε να παρατηρείται κλείσιμο εμπορικών καταστημάτων και διάφορα άλλα χαρακτηριστικά φαινόμενα της επερχόμενης καταστροφής, δεν θα δυσκολευθώ να το πω ξανά.
***
Αυτά ειπώθηκαν, μεταξύ των άλλων, την Παρασκευή 10 Φεβρουαρίου 1989, στην Ελληνική Βουλή, ύστερα από επερώτηση του Δωδεκανήσιου βουλευτή Ι. Γ. Ζίγδη.

Aπό τη συντονισμένη παρακολούθηση του θέματος από τις παραγωγικές τάξεις της Δωδεκανήσου
(Συμπερασματικά)

Αποτελεί, αναντίρρητα, διαπίστωση ότι έγκαιρα οι παραγωγικές τάξεις της Δωδεκανήσου μερίμνησαν ώστε να μην ζημιωθεί η περιοχή μας απ’ όσα θα ίσχυαν με την εφαρμογή του ΦΠΑ, λόγω του ειδικού καθεστώτος που ίσχυε στην περιοχή μας.
Τον Απρίλιο του 1975 το Διοικητικό Συμβούλιο του Επιμελητηρίου Δωδεκανήσου συζήτησε το θέμα των υφιστάμενων διαφορών μεταξύ τοπικού και γενικού δασμολογίου εισαγωγής. Επειδή προχωρούσε η χρονολογική κλιμάκωση των δασμών βάσης, για τα είδη που εισάγονταν από το εξωτερικό, σύμφωνα με την ΕΟΚ, χωρίς να επέρχεται αντίστοιχη μείωση των δασμών και στα είδη που εισάγονταν στα Δωδεκάνησα, πολλά είδη (μηχανήματα, ηλεκτρικά είδη κ.λπ) διαμόρφωναν τιμή όμοια ή και υψηλότερη σε μερικά εκείνων της λοιπής χώρας. Για την αντιμετώπιση αυτής της τελευταίας κατάστασης συστήθηκε επιτροπή από τους: α) Παναγιώτη Κρομμύδα εκτελωνιστή, μέλος του ΕΒΕΔ, β) Βασίλειο Βαρδάκη, Τμηματάρχη του Τελωνείου Ρόδου και γ) Κυριάκο Ι. Φίνα, Τμηματάρχη του Επιμελητηρίου.

Η επιτροπή προχώρησε στο έργο της και παρέδωσε πόρισμα με το οποίο γίνονταν σύγκριση των δασμολογικών επιβαρύνσεων μεταξύ ειδών που εισάγονται στη Δωδεκάνησο και λοιπή χώρα, προκειμένου να ενημερώνονται οι εισαγωγείς της περιοχής και να ακολουθούν κατά τον εκτελωνισμό το συμφερότερο δασμολόγιο, ως έχουν δικαίωμα.

Το ειδικό δασμολόγιο στο πλαίσιο του ΦΠΑ
Στις 14 Απριλίου 1979 αντιπροσωπεία με επικεφαλής τον Πρόεδρο του Επιμελητηρίου Δωδεκανήσου Γεώργιο Καραγιάννη και με τη συμμετοχή του Άγγελου Μαραγκού, Προέδρου του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Καλύμνου-Κω, του Ιωάννη Τατάκη, Προέδρου του Εμπορικού Συλλόγου Ρόδου, του Αντωνίου Αντωνίου Αγιακάτσικα, μέλους του και του Ευάγγελου Μουζουράκη, Προέδρου του Εμπορικού Συλλόγου Κω, επισκέφθηκαν τους υπουργούς Συντονισμού και Οικονομικών Κ. Μητσοτάκη και Αθ. Κανελλόπουλο αντίστοιχα, με τους οποίους συζήτησαν την τύχη του δασμολογικού καθεστώτος της Δωδεκανήσου, μετά την πλήρη ένταξη της Ελλάδας στις Ευρωπαϊκές Κοινότητες. Από τη συνάντηση αυτή οι εκπρόσωποι των παραγωγικών τάξεων απέσπασαν τη διαβεβαίωση ότι ναι μεν το ειδικό δασμολόγιο Δωδεκανήσου θα καταργηθεί το ενωρίτερο έξι μήνες πριν από την ένταξη, πλην όμως οι λοιποί εισαγωγικοί φόροι και συγκεκριμένα ο φόρος πολυτελείας, ο φόρος κύκλου εργασιών και ο φόρος κατανάλωσης θα παραμείνουν αμετάβλητοι, όπως ισχύουν (1979) μέχρι της εφαρμογής και στην Ελλάδα του Φόρου Προστιθέμενης Αξίας.

Το Υπουργείο Οικονομικών, με υπουργό τον Δ. Τσοβόλα, με έγγραφό του υπ’ αριθμ. Ε 8291/17.6.1982 προς το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Δωδεκανήσου αναφέρει ότι το αίτημα του δωδεκανησιακού λαού δεν καθίσταται ευχερές και προβάλλει δε ως επιχείρημα ότι οι μειωμένοι συντελεστές δεν προβλέπονται από την Έκτη Κατευθυντήρια Οδηγία.
Οι προσπάθειες, όμως, τόσο από το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Δωδεκανήσου όσο και από τον Εμπορικό Σύλλογο Ρόδου δεν σταμάτησαν οι ενέργειες.

Εκ μέρους του Εμπορικού Συλλόγου Ρόδου αναθέτει στον καθηγητή του Πανεπιστημίου Αθηνών-Λονδίνου Π. Δ. Δαγτόγλου, το δε Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Δωδεκανήσου στον καθηγητή της Ανωτάτης Σχολής Οικονομικών και Εμπορικών Επιστημών Θεόδωρο Α. Γεωργακόπουλο, τη σύνταξη σχετικών μελετών, στις οποίες και οι δύο κατέληγαν στο ίδιο συμπέρασμα, ως εξής:
1) Π. Δ. Δαγτόγλου: «Η Ελλάς έχει αναλάβει την υποχρέωση να εισαγάγει τον Φόρο Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ) ως την 1η Ιανουαρίου 1984 (ή τη μεταγενέστερη ημερομηνία που θα συμφωνηθεί). Ως τότε μπορεί η Ελλάς, χωρίς συναίνεση ή άλλη σύμπραξη των Κοινοτικών Οργάνων να διατηρήσει φορολογικές ιδιοτυπίες, όπως το ειδικό φορολογικό καθεστώς της Δωδεκανήσου».

2) Θεόδωρος Α. Γεωργακόπουλος: «Το ειδικό καθεστώς της Δωδεκανήσου μπορεί να διατηρηθεί με την καθιέρωση μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ, σε σύγκριση με εκείνων που θα ισχύσουν στην υπόλοιπη χώρα. Η εφαρμογή, δε, στη Δωδεκάνησο μειωμένων συντελεστών κατά την εφαρμογή του ΦΠΑ είναι θέμα εσωτερικό (κυβερνητικό) και δεν αντιβαίνει στις Συνθήκες των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων».
Ωστόσο, παρόλες τις διατυπωθείσες απόψεις των προαναφερθέντων καθηγητών, η αρχική λύση που δόθηκε δεν ήταν η κατάλληλη που έπρεπε να ληφθεί υπ’ όψιν από την Κυβέρνηση. Έτσι, οι προσπάθειες από τους τοπικούς φορείς δεν σταμάτησαν, απεναντίας έστειναν τις προσπάθειές τους.

Έτσι, άρχισαν και επίσημα να δραστηριοποιούνται και οι Δωδεκανήσιοι βουλευτές, με αποτέλεσμα το καθεστώς των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ να γίνει όχι μόνο για τον δωδεκανησιακό χώρο, αλλά να εφαρμόζεται-να επεκταθεί και στα λοιπά νησιά του Αιγαίου.
Την ειδική αυτή χρονολογική περίοδο θεωρώ ευτυχή συγκυρία ότι ως Πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας ήταν ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης, ο οποίος και ως Αντιπολίτευση δεν έχανε ευκαιρία να τονίζει ότι η Νέα Δημοκρατία ερχόμενη στην εξουσία, ως Κυβέρνηση, θα εργαστεί ακατάπαυστα για την ολοκληρωτική διατήρηση, όπως ήταν προ του ΦΠΑ τα δασμολογικά και συγγενή οικονομικά θέματα που από χρόνια εφαρμόζονταν στα Δωδεκάνησα.

Και ήταν συγκυρία ότι για τις βουλευτικές εκλογές στις 21 Φεβρουαρίου 1990 επί Υπηρεσιακής Κυβερνήσεως του μακαρίτη Ξενοφώντος Ζολώτα και με τη συγκατάθεση πάντοτε του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη κατατέθηκε στη Βουλή τροπολογία βουλευτών των νησιών του Αιγαίου, μεταξύ των οποίων και οι τότε βουλευτές Δωδεκανήσου Αναστάσιος Καραμάριος και Αριστοτέλης Παυλίδης. Οι άλλοι βουλευτές ήταν: Καραμηνάς (Σάμου Ν.Δ.), Γιαννέλη (Μυτιλήνη Ν.Δ.), Βουνάτσος (Μυτιλήνη ΠΑΣΟΚ), Σηφουνάκης (Μυτιλήνη ΠΑΣΟΚ) και Κόλακας (Μυτιλήνη ΠΑΣΟΚ).
Επίσης, σημαντικό ρόλο προώθησης της Δωδεκανήσου και των λοιπών νησιών του Αιγαίου διαδραμάτισε κατά τις νυκτερινές ώρες της 21ης Φεβρουαρίου 1990 και η μεσολάβηση του κοινοβουλευτικού εκπροσώπου της Νέας Δημοκρατίας Μιχάλη Παπακωνσταντίνου, θείου του τέως Υπουργού Οικονομικών του ΠΑΣΟΚ κ. Γ. Παπακωνσταντίνου, ο οποίος τις ώρες εκείνες επικοινώνησε και αυτός με τον Πρόεδρο Κωνσταντίνο Μητσοτάκη, από τον οποίο και αυτός, όπως και ο υπουργός Οικονομικών κ. Αγαπητός, πήραν το «πράσινο φως» για να γίνει αποδεκτή η τροπολογία, που συμπεριλήφθηκε στο άρθρο 2 του Ν. 1676/1986, η οποία είχε ως εξής:

1. Για το νησί Σαμοθράκη του Νομού Έβρου και για τα νησιά των Νομών Ανατολικού Αιγαίου Λέσβου, Χίου, Σάμου και Δωδεκανήσου, οι συντελεστές του άρθρου 1 του Νόμου αυτού μειώνονται κατά 30%, εφόσον πρόκειται για αγαθά, τα οποία κατά τον χρόνο γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης: α) βρίσκονται στα νησιά αυτά και παραδίδονται από υποκείμενο στον φόρο που είναι εγκατεστημένος στα νησιά αυτά, β) πωλούνται στα νησιά αυτά από υποκείμενο στον φόρο, προς αγοραστή, που έχει άδεια επιτηδεύματος-εγκατεστημένο στα νησιά αυτά.

2. Η ίδια μείωση ισχύει και για τα αγαθά που εισάγονται από το εξωτερικό στα νησιά αυτά, όπως και για τις παρεχόμενες υπηρεσίες γενικά.
Η πιο πάνω μείωση των συντελεστών δεν ισχύει για τα καπνοβιομηχανικά προϊόντα.
Οι συντελεστές που προκύπτουν από την πιο πάνω μονάδα στρογγυλοποιούνται στην πλησιέστερη ακέραιη μονάδα.

Λεπτομερέστερη ανάλυση
Η Διοικητική Επιτροπή του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Δωδεκανήσου ανέθεσε σε εμένα, ως Διευθυντή του Επιμελητηρίου, να αναλύσει εγγράφως πώς έχουν διαμορφωθεί τα πράγματα, ο οποίος πρόθυμα εντός της ημέρας διατύπωσε τα ακόλουθα, τα οποία σε δυνατή συντομία ήταν:

1. Τα μειωμένα ποσοστά ΦΠΑ 30% επεκτείνονται τώρα και στις υπηρεσίες. Η μείωση αυτή δεν υπήρχε στο προηγούμενο καθεστώς. Έτσι, στα τιμολόγια των ξενοδοχείων, των μπαρ, των εστιατορίων, των αμοιβών των μηχανικών των συνεργείων, των λογιστών, των υδραυλικών, των ηλεκτρολόγων κ.ά. η επιβάρυνση του Φόρου Προστιθέμενης Αξίας εκεί που ήταν 6% θα κατέβει στο 4% και του 16% στο 11%.
2. Τα αγαθά του Παραρτήματος τρία, στο οποίο υπάγονται τα περισσότερα οινοπνευματώδη, όπως ουίσκι, τζιν, βότκα κ.λπ., καθώς και τα μονοκόμματα γουναρικά, οι τάπητες κ.ά., ενώ μέχρι τώρα στη Δωδεκάνησο εφαρμοζόταν για τα είδη αυτά μείωση ΦΠΑ μόνο κατά 15%, τώρα η μείωση ανεβαίνει στο 30%. Αυτό μεταφράζεται στο γεγονός ότι στο ουίσκι, για παράδειγμα, τόσο κατά την εισαγωγή, όσο και κατά την επιτόπια διάθεση του εμπορεύματος τα τιμολόγια ή το δελτίο λιανικής πώλησης θα επιβαρύνεται με 25% αντί του 31%, που ίσχυε προηγουμένως.

3. Οι διατάξεις του άρθρου 2 του Νόμου 1678/1986 προέβλεπαν ότι η μείωση 30% ΦΠΑ δεν ίσχυε για τα καπνοβιομηχανικά προϊόντα, τα έτοιμα πετρελαιοειδή και το ηλεκτρικό ρεύμα. Τώρα η εξαίρεση περιορίζεται μόνο στα καπνοβιομηχανικά προϊόντα. Έτσι, από την ψήφιση της τροπολογίας στη Δωδεκάνησο θα εφαρμόζεται μειωμένος συντελεστής κατά 30% και στα πετρελαιοειδή, τα λιπαντικά και εάν γίνει ευρύτερη ερμηνεία, η ρύθμιση αυτή θα συμπεριλάβει και το ηλεκτρικό ρεύμα, αλλά και την τηλεφωνία.
Υπέρ της άποψης-και αποδείχθηκε ορθή-ότι η μείωση εφαρμόστηκε άμεσα και για τα αγαθά που πωλούνταν από επιτηδευματία της λοιπής χώρας προς αγοραστή-επιχειρηματία που ήταν εγκατεστημένος στη Δωδεκάνησο.

Έτσι, ο ΦΠΑ το 1983 και ύστερα από δύο αναβολές άρχισε εφαρμοζόμενος από 1.1.1987, αντικατέστησε υπάρχοντες έμμεσους φόρους και τίποτα, σχεδόν, παραπάνω. Με αυτό το σκεπτικό στην υπόλοιπη χώρα η επιβάρυνση ανήλθε στο 2,5%-3%. Εάν, δε, δεν εφαρμόζονταν μειωμένοι συντελεστές στη Δωδεκάνησο η επιβάρυνση θα ήταν της τάξης 17%-18%, οπότε πέραν των μεταφορικών 10%, που επιβαρύνεται η μεταφορά στη Δωδεκάνησο.

Και δεν πρέπει να μας διαφεύγει ότι δωδεκανησιακός τουρισμός έχει αντίπαλο τον τουρκικό, που είναι ελάχιστη η επιβάρυνση.
***
Δυστυχώς από χρόνια τώρα με την πανδημία στην ημερήσια διάταξη, να ευχηθούμε να απαλλαγούμε από τον πειρασμό αυτό, και να επανέλθουμε σε μια αξιοπρεπή ζωή. Εδώ, δε, στη Δωδεκάνησο έχουμε πάντοτε υπ’ όψιν μας ότι θα έχουμε τακτικά ανταγωνιστή στον τουρισμό την Τουρκία.

Διαβάστε ακόμη

Θάνος Ζέλκας: Δεν προβλέπεται ανθρώπινη παρέμβαση

Αγαπητός Ξάνθης: Μπούχτισα, φτάνει πια…

Μανώλης Κολεζάκης: Θρύλοι και παραδόσεις των μνημείων της Ρόδου

Ηλίας Καραβόλιας: Μια εικόνα, ένας πλανήτης, ο νέος κόσμος

Κοσμάς Σφυρίου: Ημέρα των Ενόπλων Δυνάμεων: Οι Ροδίτες και οι Δωδεκανήσιοι αξιώνουν αποτελεσματική πολιτική αποτροπής

Κυριάκος Μ. Χονδρός: Μια ματιά στο ροδιακό παρελθόν

Τι πρέπει να κάνουμε για να λυτρωθεί η χώρα από το βάρος της ακριβής ενέργειας;

Γιάννης Παρασκευάς: ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ= ΜΝΗΜΕΣ και ΔΙΔΑΧΕΣ