«Μάρθα Γκράχαμ & Ελληνικοί Μύθοι»: Οι δύο χορεύτριες από τη Ρόδο και η χορογράφος της παράστασης μιλούν στη «Ροδιακή»

Rodiaki NewsRoom

Δύο Ροδίτισσες, η Μαριάννα Παπακωνσταντίνου και η Μαριτίνα Κατσιμπράκη, χορεύουν στην παράσταση «Μάρθα Γκράχαμ & Ελληνικοί Μύθοι» που έρχεται στη Ρόδο το Σάββατο 18 Μαΐου στο Δημοτικό Θέατρο Ρόδου στις 20.00, ύστερα από πρόσκληση της Δωδεκανησιακής Μέλισσας-Επιτροπή Ρόδου.

Μαζί με την καθηγήτριά τους, Πένυ Διαμαντοπούλου, καθηγήτρια τεχνικής και αναβιώτρια του ρεπερτορίου της Γκράχαμ, μιλούν για τον σύγχρονο χορό, την τεχνική της Γκράχαμ και τη συμμετοχή τους σε μια παράσταση που συνδυάζει την αρχαία ελληνική μυθολογία με την τέχνη του χορού για να αναδείξει την πολιτιστική κληρονομιά της χώρας μας και να προβάλει την αξία του σύγχρονου χορού παγκοσμίως.

Η Δωδεκανησιακή Μέλισσα-Επιτροπή Ρόδου διοργανώνει την παράσταση στη Ρόδο για να ενισχύσει το έργο της και να προσφέρει υποτροφίες σε οικονομικά αδύναμους Δωδεκανήσιους φοιτητές. Η συμβολή του Σωματείου έχει αναγνωρισθεί και τιμηθεί από την πολιτεία, από δωδεκανησιακούς φορείς Πολιτισμού και Εκπαίδευσης, την Ακαδημία Αθηνών, καθώς και από το Οικουμενικό Πατριαρχείο!

Η Μαριάννα Παπακωνσταντίνου και η Μαριτίνα Κατσιμπράκη αποφοίτησαν από την Κρατική Σχολή Ορχηστικής Τέχνης στην Αθήνα, όπου έλαβαν εντατική εκπαίδευση στην τεχνική της εμβληματικής Αμερικανίδας χορογράφου Μάρθα Γκράχαμ από την κα Διαμαντοπούλου.

Από το 2022 συμμετέχουν στην παράσταση «Μάρθα Γκράχαμ & Ελληνικοί Μύθοι», η οποία πραγματεύεται τη σχέση της Γκράχαμ με την Αρχαία Ελλάδα και αναδεικνύει τα έργα της Γκράχαμ που αντλούν έμπνευση από τους αρχαίους ελληνικούς μύθους.

Στην παράσταση, χορεύτριες παρουσιάζουν το κινησιολόγιο της Γκράχαμ και ερμηνεύουν αποσπάσματα από τον χορό των Ερινύων στο έργο της Clytemnestra (Κλυταιμνήστρα) και από το χορικό για τις Κόρες της Νύχτας στο έργο της Night Journey (Νυχτερινό Ταξίδι), ένα έργο που αφηγείται τον μύθο του Οιδίποδα μέσα από την οπτική της Ιοκάστης.

Τα αποσπάσματα αναβιώνει η κα Διαμαντοπούλου, η οποία αποφοίτησε από το Κέντρο Σύγχρονου Χορού της Μάρθα Γκράχαμ, χόρευε με την ομάδα της Γκράχαμ στη Νέα Υόρκη από το 1995-2000, και διδάσκει την τεχνική της στην Ελλάδα από το 2001.

Τι είναι αυτό που σας ελκύει περισσότερο στην τεχνική της Γκράχαμ και τι σας έχει προσφέρει η ενασχόλησή σας με την τεχνική αυτή;
Πένυ Διαμαντοπούλου: Ακόμα κι αν κάποιος έχει ακουστά τη Μάρθα Γκράχαμ και την τεχνική της, είναι πιθανό να μην γνωρίζει ότι το ασκησιολόγιο, το κινητικό της λεξιλόγιο αλλά και τα έργα της στο σύνολό τους είναι ανθρωποκεντρικά.

Η Γκράχαμ χρησιμοποιεί τον αρχαιοελληνικό μύθο και τους πρωταγωνιστές του για να θέσει προβληματισμούς παγκόσμιους και διαχρονικούς που σχετίζονται με την Ψυχή. Η κίνησή της, ουσιώδης και πρωτότυπη, ποτέ διακοσμητική ούτε και αφηγηματική αλλά έντονα συμβολική και δραματουργική, πηγάζει πάντα από το σώμα και τα συναισθήματα του ανθρώπου. Η ίδια η Γκράχαμ λάτρευε το σώμα ως το πιο τέλειο και εύγλωττο εργαλείο και αποκαλούσε τους χορευτές της "Athletes of God".

Η αδιάλειπτη ενασχόλησή μου με την τεχνική και το ρεπερτόριό της ως σπουδάστρια, ερμηνεύτρια και διδάσκουσα/χορογράφος, συνεχίζει να με συναρπάζει και να με προκαλεί τα τελευταία 30 χρόνια. Σε αυτό το πρότζεκτ, μέσω των σωμάτων των χορευτριών με τις οποίες συνεργάζομαι στενά και εκ νέου για κάθε μας παρουσίαση, μου δίνεται η ευκαιρία να επικοινωνήσω με ένα κοινό λιγότερο ή περισσότερο εξοικειωμένο με τον χορό, ακριβώς αυτό που με συνεπήρε από την πρώτη στιγμή στο σύμπαν της Γκράχαμ, την άρρηκτη σύνδεση σώματος, ψυχής και πνεύματος.

Μαριάννα Παπακωνσταντίνου: Χορεύοντας την τεχνική της Γκράχαμ τα τελευταία 7 χρόνια, αυτό που με ελκύει περισσότερο είναι η δυσκολία που έχει στο να πρέπει να συντονίσουμε όλα τα μέρη του σώματος, σε συνδυασμό με την αναπνοή, που είναι βασικό στοιχείο της τεχνικής, προκειμένου να εκτελέσουμε το κινησιολόγιο.

Αυτό που μου προσφέρει η τεχνική της Graham είναι η αντίληψη του σώματός μου, του χώρου αλλά και του χρόνου. Είναι καταπληκτικό το πώς κάθε φορά που καλούμαι να χορέψω αυτήν την τεχνική, ανακαλύπτω άλλες δυναμικές και ποιότητες στην κίνησή μου.

Μαριτίνα Κατσιμπράκη: Η τεχνική της Γκράχαμ με ελκύει για την έμφαση που προσδίδει στην απλότητα και στην αυθεντικότητα. Η Γκράχαμ εστιάζει στην ανάδειξη του φυσικού και αυθόρμητου χορευτή, αντί να επιβάλει προκαθορισμένα βήματα ή κίνηση. Αυτό δημιουργεί ένα χορευτικό περιβάλλον που ενισχύει την αυτοέκφραση και την ελευθερία κίνησης.

Η ενασχόλησή μου με την τεχνική αυτή, μου έχει προσφέρει μια βαθύτερη κατανόηση του σώματος και της κίνησης. Μέσω της Γκράχαμ, έχω μάθει να συνδυάζω τη δύναμη και την εκφραστικότητα, με την τεχνική ακρίβεια. Επίσης, η εξάσκηση σε αυτήν την τεχνική έχει βελτιώσει την ευελιξία μου και τη σταθερότητά μου, ενώ έχει ενισχύσει τη συνειδητοποίηση του σώματός μου και τη συνολική μου κίνηση. Κυρίως όμως, η Γκράχαμ μου έχει δώσει ένα μέσο να εκφράσω τον εαυτό μου μέσω του χορού, με βάση την εσωτερική μου αλήθεια και την προσωπική μου εμπειρία.

Μπορείτε να μας μιλήσετε για τα αποσπάσματα που αναβιώνετε και ερμηνεύετε στην παράσταση; Γιατί αξίζει να έρθει να τα παρακολουθήσει το κοινό της Ρόδου;
Πένυ Διαμαντοπούλου: Δεν αξίζει να τα παρακολουθήσει μόνο το κοινό της Ρόδου, αλλά κάθε κοινό σε όλη την Ελλάδα. Έχουμε ήδη περιοδεύσει σε πολλά μέρη και το κοινό, αφού παρακολουθήσει την παρουσίασή μας, αναρωτιέται γιατί δεν έχουν ξαναδεί κάτι ανάλογο. Η Ρόδος λοιπόν, έχει αυτή την ευκαιρία, και μάλιστα με δύο χορεύτριες Ροδίτισσες, την Μαριάννα Παπακωνσταντίνου και τη Μαριτίνα Κατσιμπράκη.

Τα αποσπάσματα ρεπερτορίου της Graham που αναβιώνω είναι οι Ερινύες από το έργο Κλυταιμνήστρα και οι Κόρες της Νύχτας από το έργο Νυχτερινό Ταξίδι. Πρόκειται για δύο χορικά από τα πιο χαρακτηριστικά δείγματα του συνολικού έργου της χορογράφου.

Σκοπό έχουν να προκαλέσουν μια σπλαχνική αντίδραση στο κοινό, απέχουν εντελώς από οτιδήποτε χαριτωμένο και διακοσμητικό, και δεν επιχειρούν να γίνουν κατανοητά με γραμμικούς και απεικονιστικούς όρους.

Και στα δύο αυτά αποσπάσματα, το κοινό παρακολουθεί το σώμα των χορευτριών να διακατέχεται από δυναμικές, κοφτερές, γωνιώδεις κινήσεις που ξεκινούν από τη λεκάνη και διαχέονται μεγεθυμένες ως τα άκρα, για να εκφράσουν όλα τα έντονα και αποκρουστικά ανθρώπινα συναισθήματα και εμπειρίες.

Το σώμα σχεδόν παραμορφωμένο και διαστρεβλωμένο, δίνει την εντύπωση ότι είναι ανεξέλεγκτο, αντιθέτως όμως πρόκειται για το αποτέλεσμα μιας ακατάπαυστης πειθαρχίας και τρομερής δεξιοτεχνίας που αποκτάται μέσα από την εντατική σπουδή της τεχνικής.

Και τα δύο αυτά χαρακτηριστικά δείγματα της χορογραφικής κληρονομιάς της Graham αποτελούν την απόλυτη έκφραση των ασυνείδητων αναμνήσεων και επιθυμιών της Κλυταιμνήστρας και της Ιοκάστης, αντίστοιχα. Τόσο ο χορός των Ερινύων, όσο και οι Κόρες της Νύχτας, προβλέπουν την επερχόμενη τραγική κατάληξη αυτών των ηρωίδων, αποκαλύπτουν το ανείπωτο, καθώς όπως έγραψε και η ίδια η χορογράφος, "Το σώμα λέει αυτό που οι λέξεις αδυνατούν να πουν".

Μαριάννα Παπακωνσταντίνου: Θεωρώ πραγματικά μαγικό τον κόσμο που έχει δημιουργήσει η Μάρθα Γκράχαμ. Μέσα από τα αποσπάσματα που θα ερμηνεύσουμε στην παράσταση, θα δείτε τον τρόπο που έχει σωματοποιήσει τον πόνο, τον θυμό και την οργή, εμπνευσμένη από τις αρχαίες ελληνικές τραγωδίες.

Νιώθω πως όλα όσα ξέρουμε για τους μύθους αυτούς, η Γκράχαμ κατάφερε με τη δική της οπτική να τα αποδώσει σε κίνηση και εικόνες με έναν πολύ αληθινό και ρεαλιστικό τρόπο. Αξίζει πραγματικά να έρθει κάποιος να παρακολουθήσει την παράσταση και να μάθει περισσότερα γι’ αυτήν τη γυναίκα που έχει αφήσει πίσω της τεράστια ιστορία στον χώρο του χορού και όχι μόνο.

Μαριτίνα Κατσιμπράκη: Τα αποσπάσματα που αναβιώνουμε και ερμηνεύουμε στην παράσταση εκφράζουν συγκεκριμένα συναισθήματα, ιδέες ή θέματα. Κάθε απόσπασμα έχει τη δική του μοναδική ενέργεια και αισθητική, και ο χορευτής το αναβιώνει και το ερμηνεύει με βάση τη δική του ερμηνεία και εμπειρία.

Το κοινό της Ρόδου αξίζει να παρακολουθήσει αυτά τα αποσπάσματα, καταρχάς, γιατί η παράσταση θα προσφέρει στο κοινό μια βαθιά συναισθηματική εμπειρία. Οι χορευτές έχουν τη δυνατότητα να μεταδώσουν μηνύματα και να προκαλέσουν σκέψεις μέσω της κίνησής τους, προσφέροντας έτσι στο κοινό μια ευκαιρία για προβληματισμό και αναζήτηση νέων σημασιών.

Επιπλέον, η παρουσίαση αυτών των αποσπασμάτων μπορεί να αποτελέσει μια ευκαιρία για το κοινό να εξερευνήσει την ποικιλία και την πλούσια κληρονομιά του χορού, ανοίγοντας νέους ορίζοντες και διαδραματίζοντας έναν ενεργό ρόλο στην αλληλεπίδραση με την τέχνη.

Συμμετέχετε σε μια παράσταση πρωτότυπη, καθώς συνδυάζει τον χορό με την αφήγηση, την κίνηση με τον λόγο. Πώς βλέπετε εσείς αυτόν τον συνδυασμό;
Πένυ Διαμαντοπούλου: Για εμένα, ως καλλιτέχνη και εκπαιδευτικό, η σχέση μεταξύ κίνησης και λόγου είναι άρρηκτη και έχει τις ρίζες της βαθιά μέσα στην ανάγκη του ανθρώπου να εξωτερικεύει αυτά που σκέφτεται και νιώθει μέσα από τη χορευτική έκφραση.

Η Γκράχαμ ανέπτυξε μία νέα ρητορική κίνησης, μία καινοτόμο παραστατική γλώσσα που της έδωσε τη δυνατότητα να εκφράσει την ανθρώπινη ψυχή στην πλήρη της έκταση. Ποτέ στην τεχνική ή στο ρεπερτόριό της δεν θα δούμε μια κίνηση χωρίς ουσιαστικό λόγο ύπαρξης, χωρίς βαθύτερο νόημα. Τίποτα δεν είναι αυθαίρετο.

Κάθε χειρονομία, κίνηση, βήμα, άσκηση ή συνδυασμός όλων των παραπάνω σημαίνει κάτι, παραπέμπει σε μια εικόνα ή κατάσταση που θα προκαλέσει κάποιο συναίσθημα τόσο στον ερμηνευτή όσο και στον θεατή. Ακόμα και η ορολογία της τεχνικής συνδέεται όχι απλώς με τεχνικούς όρους αλλά πρωτίστως με αρχέτυπα σύμβολα, με ζώα, θεούς, μύθους και ήρωες, εικόνες παγκοσμίως αναγνωρίσιμες σε συνειδητό και υποσυνείδητο επίπεδο.

Εξάλλου και η ίδια η Γκράχαμ, χορογράφησε έργα που συνοδεύονταν από κείμενο, άφησε πίσω της μια αυτοβιογραφία, αλληλογραφία με τους στενούς της συνεργάτες και ατελείωτες σημειώσεις που σχετίζονται άρρηκτα με το έργο της, αναλύοντας τη φιλοσοφία της και τις καλλιτεχνικές της επιλογές.

Ως μέρος των εκπαιδευτικών προγραμμάτων στην Αμερική, η ομάδα της Γκράχαμ παρουσιάζει τα γνωστά lecture demonstrations, όπου το κοινό παρακολουθεί δείγμα μαθήματος της τεχνικής και αποσπάσματα ρεπερτορίου με συνοδεία διάλεξης/επεξήγησης. Κάτι παρόμοιο δημιουργούμε με τη δική μας παρουσίαση και με τη συνεργασία μου με την καθηγήτρια Κλασικών Σπουδών, Νίνα Παπαθανασοπούλου.

Μαριάννα Παπακωνσταντίνου: Το θεωρώ πολύ ενδιαφέρον καθώς το ένα κομμάτι συμπληρώνει το άλλο. Δηλαδή, οτιδήποτε αφηγείται η κα Παπαθανασοπούλου, συνοδεύεται έπειτα από την κίνηση. Επομένως, ο θεατής λαμβάνει ολοκληρωμένα όλη την πληροφορία και έχει καλύτερη αντίληψη τού τι συμβαίνει στα σώματα των χορευτών αλλά και στην ερμηνεία των ρεπερτορίων. Γι’ αυτό επίσης, είναι μια παράσταση που δεν χρειάζεται να έρθουν μόνο όσοι τους ενδιαφέρει ο χορός.

Μαριτίνα Κατσιμπράκη: Ο συνδυασμός του χορού με την αφήγηση είναι μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα και δυναμική προσέγγιση στην παράσταση. Βλέπω αυτόν τον συνδυασμό ως έναν τρόπο για να ενισχυθεί η απήχηση και η κατανόηση του μηνύματος που επιθυμεί να μεταφέρει η παράσταση.

Η αφήγηση προσφέρει έναν πλαισιωτικό ρόλο, επεκτείνοντας την κατανόηση του περιεχομένου, εξηγώντας το υπόβαθρο των σκηνών αλλά και παρέχοντας ενδιαφέρουσες πληροφορίες που συμπληρώνουν την εμπειρία του θεατή. Εισάγει το θέμα ή την ιστορία που αποτελεί την έμπνευση για το χορευτικό έργο. Διαδραματίζει τον ρόλο ενός οδηγού που καθοδηγεί το κοινό στον κόσμο του έργου και των συναισθημάτων που προσπαθεί να μεταδώσει ο χορευτής.

Από την άλλη πλευρά, μέσω του χορού, οι χορευτές εκφράζουν συναισθήματα, ιδέες και θέματα με μια μη λεκτική γλώσσα, που συχνά μπορεί να είναι πιο προσιτή και εντυπωσιακή από τις λέξεις μόνο. Η κίνηση μεταφέρει βαθιές συναισθηματικές εμπειρίες και ενισχύει τη σύνδεση του κοινού με την παράσταση.

Συνολικά, ο συνδυασμός του χορού με την αφήγηση, δημιουργεί ένα πολυδιάστατο θέαμα που ενώνει τη δύναμη της κίνησης με τη δύναμη των λέξεων, προσφέροντας στο κοινό μια εμπειρία, σε μια μνημειώδη παράσταση.

Περισσότερες πληροφορίες για την παρουσίαση μπορείτε να βρείτε εδώ καθώς και στο Instagram και Facebook.

Εισιτήρια: Ticket Services

https://www.ticketservices.gr/event/rhodes-martha-graham-kai-elliniki-mithoi/