Εργασίες συντήρησης και αποκατάστασης στο ιστορικό νεκτροταφείο Μουράτ Ρέις ύψους 215.000 ευρώ

Rodiaki NewsRoom

Στη συντήρηση, αποκατάσταση και διαμόρφωση του ιστορικού νεκτροταφείου Μουράτ Ρέις που βρίσκεται στο κέντρο της πόλης της Ρόδου προχωρά η Εφορεία Αρχαιοτήτων Δωδεκανήσου, ένα έργο για το οποίο θα διατεθεί ποσό 215.000 ευρώ.

Ειδικότερα, προβλέπεται μεταξύ άλλων, να γίνει συντήρηση των εσωτερικών επιχρισμάτων και αποκατάσταση του ζωγραφικού διακόσμου του τεμένους, συμπλήρωση και ολοκλήρωση επισκευών στα Μαυσωλεία του νεκροταφείου και εργασίες επισκευής στην οθωμανική κρήνη και συμπλήρωση και ολοκλήρωση εργασιών διαμόρφωσης στον περιβάλλοντα χώρο με επισκευές στους περιμετρικούς μαντρότοιχους και κλάδεμα και καλλωπισμό των δέντρων σε όλη την έκταση του ιστορικού νεκροταφείου.

Τη σχετική έγκριση για την εκτέλεση των εργασιών υπέγραψε η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, η οποία σε σχετική απόφασή της αναφέρει τα εξής:

«ΑΠΟΦΑΣΙΖΟΥΜΕ

Εγκρίνουμε την εκτέλεση εργασιών του έργου “Συντήρηση, αποκατάσταση και διαμόρφωση του ιστορικού νεκτροταφείου Μουράτ Ρέις στην πόλη της Ρόδου” απολογιστικά και με αυτεπιστασία από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Δωδεκανήσου.

2. Οι εργασίες και οι προμήθειες που θα εκτελεστούν στο πλαίσιο του ανωτέρω έργου έχουν ως ακολούθως: α) Συντήρηση των εσωτερικών επιχρισμάτων και αποκατάσταση του ζωγραφικού διακόσμου του τεμένους του Μουράτ Ρέις. β) β.1 Συμπλήρωση και ολοκλήρωση επισκευών στα Μαυσωλεία του νεκροταφείου και εργασίες επισκευής στην οθωμανική κρήνη. β.2 Μελέτη δομικής αποκατάστασης του μιναρέ του τεμένους του Μουράτ Ρέις. γ) Συμπλήρωση και ολοκλήρωση εργασιών διαμόρφωσης στον περιβάλλοντα χώρο με επισκευές στους περιμετρικούς μαντρότοιχους και κλάδεμα και καλλωπισμό των δέντρων σε όλη την έκταση του ιστορικού νεκροταφείου.

Τα ανωτέρω δεν προβλέπονταν στο φυσικό και οικονομικό αντικείμενο του τεχνικού δελτίου του έργου με τίτλο “SUB. 1.4 - Αποκατάσταση και Ανάδειξη του Ιστορικού Νεκροταφείου του Μουράτ Ρέις στη Πόλη της Ρόδου” (κωδικός ΟΠΣ ΤΑ 5162228) του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας ή/και προέκυψαν κατά την υλοποίηση του έργου στο πλαίσιο του Τ.Α.Α.

3. Για την εκτέλεση των παραπάνω εργασιών και κάθε άλλη ενέργεια στο πλαίσιο της αυτεπιστασίας μέχρις ολοκληρώσεως του έργου, εγκρίνεται: α) δαπάνη 74.000,00 € από τον κωδικό 2022ΝΑ51400010 “ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΗΣ (π.κ.1997ΣΕ01400000) (2014ΣΕ51400005)”, του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (Εθνικοί Πόροι). β) δαπάνη 89.000,00€ από τον κωδικό 2022ΝΑ51400038 “Επείγουσες Στερεωτικές & Αναστηλωτικές Εργασίες (1960ΣΕ01400001) (2014ΣΕ51400000)”,του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (Εθνικοί Πόροι). γ) δαπάνη 52.000,00€ από τον κωδικό 2022ΝΑ51400011 “Εργασίες για τη Μέριμνα τη Διαμόρφωση, τον Ευπρεπισμό και το Καθαρισμό Αρχαιολογικών Χώρων» (π.κ.1962ΣΕ01400001) (2014ΣΕ51400007)” του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (Εθνικοί Πόροι).

4. Η εκτέλεση του έργου έχει έναρξη την ημερομηνία υπογραφής της παρούσης και λήξη την 31-3-2026. 5. Με την περαίωση των εργασιών θα εκδοθεί σχετική βεβαίωση περαίωσης και η προβλεπόμενη από το άρθρο 9 παρ. 6 του Π.Δ. 24/2019 έκθεση απολογισμού του έργου. Τα στοιχεία αυτά θα κοινοποιηθούν και στην αρμόδια Διεύθυνση του ΥΠΠΟ.

Ιστορικό

Το συγκρότημα Μουράτ Ρέις, έκτασης 8 στρεμμάτων, αποτελεί διεθνές προσκύνημα. Δημιουργήθηκε τον 17ο αιώνα στο βόρειο άκρο της Ρόδου, εκτός των μεσαιωνικών τειχών, στο θαλάσσιο μέτωπο, όπου ήταν και το διοικητικό κέντρο της πόλης. Κατασκευάστηκε, αρχικά, το 1636-37 από τον Ebu Berk Pasha και ανοικοδομήθηκε το 1797-98 από τον Μουραμπίτ Χασάν Μπέη, στη σημερινή του μορφή.

Περιλαμβάνει τον τάφο του Μουράτ Ρέις και το ομώνυμο τέμενος, την κρήνη των καθαρμών, έναν «τεκέ» (ασκητήριο, ησυχαστήριο δερβίσηδων), την κατοικία του φύλακα και το νεκροταφείο, στο οποίο ξεχωρίζουν 7 θολωτά μαυσωλεία (τουρμπέδες).

Το τέμενος Μουράτ Ρέις ανήκει στον τύπο της τετράγωνης αίθουσας με τρούλο, χωρίς ανοίγματα. Αποτελείται από μια σάλα προσευχής (χαρέμ), που καλύπτεται με ημισφαιρικό τρούλο, την κόγχη προσευχής (μιχράμπ), τον άμβωνα (μινμπέρ), και το υπερώο που αποτελούσε χώρο προσευχής για τις γυναίκες.

Στη δυτική πλευρά του τεμένους υψώνεται ο μιναρές, ύψους 19 μ., ο οποίος εφάπτεται με το τέμενος, χωρίς, όμως, να συνδέεται με αυτό. Στη βάση του μιναρέ ανοίγεται θύρα επικοινωνίας με το τέμενος, η οποία οδηγεί στο χώρο κάτω από το υπερώο, ενώ θύρα ανοίγεται και προς το υπερώο. Αρχικά, ο μιναρές είχε κωνική απόληξη.

Ανακατασκευάστηκε, όμως, στη σημερινή του μορφή, στην αποκατάσταση του τεμένους από τους Ιταλούς, μετά τις καταστροφές που υπέστη από τους βομβαρδισμούς, κατά την κατάληψη της Ρόδου (ιταλική κατοχή 1912-1943). Τη δεκαετία του 1990, επειδή ο μιναρές παρουσίαζε εκτεταμένη φθορά, καθαιρέθηκε και ανακατασκευάστηκε.

Στην είσοδο του τεμένους υπήρχε τριμερές προστώο, το ρεβάκ, που σήμερα έχει καταρρεύσει, καθώς και ένα δεύτερο διαδοχικό ξύλινο προστώο, όπως απεικονίζεται σε σχέδια του Balducci (1931).