Νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης: «Τακτοποίηση και όχι μεταρρύθμιση» λέει η «Νέα Εποχή στο Νότιο Αιγαίο»

Rodiaki NewsRoom

Σημαντικές επιφυλάξεις για τον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης εξέφρασε η παράταξη «Νέα Εποχή στο Νότιο Αιγαίο» με τον επικεφαλή της Νικηφόρο Παπανιοκόλα, κατά τη συζήτηση του θέματος στο Περιφερειακό Συμβούλιο Νοτίου Αιγαίου, κάνοντας λόγο για μια προσπάθεια κωδικοποίησης που δεν συνιστά ουσιαστική μεταρρύθμιση.

Όπως τονίστηκε, η συγκέντρωση περισσότερων από 500 διάσπαρτων νομοθετημάτων σε ενιαίο κείμενο αποτελεί θετικό βήμα, ωστόσο ο νέος Κώδικας δεν αντιμετωπίζει τις βαθιές παθογένειες της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ούτε ενισχύει ουσιαστικά τον θεσμικό της ρόλο.

Η παράταξη υπογράμμισε ότι μια πραγματική μεταρρύθμιση οφείλει να στηρίζεται σε τρεις βασικούς άξονες: διοικητική ελευθερία και αποκέντρωση, οικονομική αυτοτέλεια και θεσμική θωράκιση των αιρετών.

Αναλυτικά η σχετική ανακοίνωση αναφέρει τα ακόλουθα:

"Ο νέος Κώδικας για την Τοπική Αυτοδιοίκηση έρχεται ως τακτοποίηση. Πρέπει να γίνει μεταρρύθμιση.

Ερμούπολη Σύρου, 19.01.2026

Κατά τη συζήτηση στο Περιφερειακό Συμβούλιο Νοτίου Αιγαίου για τον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, αναπτύξαμε τις θέσεις μας, αναδεικνύοντας τόσο τα θετικά σημεία της προσπάθειας κωδικοποίησης όσο και τις σοβαρές θεσμικές και δημοκρατικές ελλείψεις του προτεινόμενου πλαισίου.

Αναγνωρίζουμε ως θετικό βήμα τη συγκέντρωση περισσότερων από πεντακοσίων διάσπαρτων νομοθετημάτων σε ενιαίο κείμενο, επισημαίνοντας ωστόσο ότι ο νέος Κώδικας χάνει την ευκαιρία να αποτελέσει ουσιαστική μεταρρύθμιση για την Τοπική Αυτοδιοίκηση.

Μια πραγματική μεταρρύθμιση οφείλει να στηρίζεται σε τρεις βασικούς πυλώνες:

1. Διοικητική ελευθερία και πραγματική αποκέντρωση

Δεν υφίσταται αποκέντρωση όταν το κεντρικό κράτος διατηρεί πάνω από είκοσι χιλιάδες αρμοδιότητες. Ο κόσμος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης χρειάζεται εμπιστοσύνη με ουσιαστική μεταφορά αρμοδιοτήτων, πόρων, προσωπικού και υποδομών για να μπορεί να παράγει πολιτική και να υπηρετεί τις κοινωνικές ανάγκες. Καταθέσαμε συγκεκριμένη πρόταση για τη μεταφορά της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας στην Τοπική Αυτοδιοίκηση των νησιών, ώστε να αντιμετωπιστεί η διαχρονική υγειονομική υποβάθμιση των νησιωτών.

2. Οικονομική αυτοτέλεια των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης

Η ενίσχυση της αυτοδιοίκησης δεν μπορεί να επιτευχθεί μέσω νέων τελών και επιβαρύνσεων στους πολίτες. Αντίθετα, προτείνουμε τη μεταφορά πόρων από το κεντρικό κράτος στην αυτοδιοίκηση, με επιστροφή εσόδων που παράγονται σε τοπικό επίπεδο, όπως ενδεικτικά ο ΕΝΦΙΑ, φόροι επί ακινήτων και μέρος του ΦΠΑ, έσοδα από παραβάσεις του ΚΟΚ και το τέλος ανθεκτικότητας, ώστε οι Περιφέρειες και οι Δήμοι να μπορούν να ασκούν πολιτικές με σταθερότητα και προγραμματισμό.

3. Θεσμική θωράκιση των αιρετών

Η διαρκής απειλή ποινικών ευθυνών λειτουργεί αποτρεπτικά για τη συμμετοχή ικανών ανθρώπων στα κοινά και οδηγεί σε διοικητική αδράνεια. Υπάρχει ανάγκη διαχωρισμού μεταξύ πολιτικής, διοικητικής και ποινικής ευθύνης, χωρίς καμία ανοχή σε φαινόμενα αδιαφάνειας.

Δηλώσαμε την εναντίωσή μας στις αλλαγές του εκλογικού νόμου που εισάγει ο νέος Κώδικας.

Καταγγείλαμε την πρόβλεψη υποψηφίων άνευ σταυρού προτίμησης, η οποία περιορίζει τη λαϊκή κυριαρχία και παραβιάζει την αρχή της ισότητας της ψήφου.

Παράλληλα, εκφράσαμε κάθετη αντίθεση στο σύστημα της «εναλλακτικής ψήφου», το οποίο χαρακτηρίζεται αδιαφανές, δυσνόητο και θεσμικά επικίνδυνο, καθώς αλλοιώνει τη βούληση των εκλογέων και ευνοεί τεχνητές πλειοψηφίες.

Καταθέσαμε, επιπλέον, τρεις συγκεκριμένες προτάσεις με σαφή νησιωτικό προσανατολισμό:

• Τη ρητή ενσωμάτωση της Αρχής της Νησιωτικής Ισοδυναμίας στον νέο Κώδικα ως υποχρεωτικού κανόνα άσκησης όλων των αρμοδιοτήτων των Περιφερειών, ώστε ο πολίτης του νησιού να μην υφίσταται μεγαλύτερο διοικητικό, οικονομικό ή χρονικό κόστος από τον πολίτη της ηπειρωτικής χώρας.

• Τη θεσμοθέτηση της υποχρέωσης της Περιφέρειας να αναλαμβάνει αρμοδιότητες Δήμων σε νησιωτικές περιοχές, όταν αυτοί δεν διαθέτουν διοικητική ή τεχνική επάρκεια, με απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου, ιδίως σε τομείς όπως τα τεχνικά έργα, η ύδρευση και αποχέτευση, τα λιμενικά έργα και η πολιτική προστασία.

• Τη θεσμοθέτηση δείκτη νησιωτικότητας στην κατανομή των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων (ΚΑΠ), ώστε η χρηματοδότηση να λαμβάνει υπόψη την απομόνωση, το κόστος μεταφορών και τις ιδιαιτερότητες της νησιωτικής Ελλάδας.

Δεν οραματιζόμαστε την τοπική αυτοδιοίκηση ως προέκταση της κεντρικής κυβερνητικής εξουσίας, αλλά ως χώρο δημοκρατίας, πολυφωνίας και ουσιαστικής αυτονομίας".