Λ. Παπαθανάση: η πρώτη γυναίκα αντιδήμαρχος της Ρόδου, με τη συναρπαστική πορεία στα κοινά, τιμήθηκε από το ΚΑΠΗ που ίδρυσε!

Κυριακή Πετρίδου

«Βουτιά» στην πρόσφατη ιστορία του δήμου Ρόδου, μέσα από τα μάτια και τη ζωή μιας γυναίκας η οποία υπήρξε πρωτοπόρα και άνοιξε δρόμους, όχι μόνο για τον δήμο και για τα κοινά του τόπου μας και της χώρας, αλλά και για τις γυναίκες, αποτέλεσε η εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε προχθές, Παρασκευή 21 Μαρτίου, στο ΚΑΠΗ του Αγίου-Γιάννη, με τίτλο «Με ρίζες και φτερά: η ιστορία μιας γυναίκας», που δεν είναι άλλη από την κυρία Λίτσα Παπαθανάση.

Συγκινητική, απλή αλλά ουσιαστική και πάνω απ’ όλα διδακτική, ήταν αυτή η πολύ όμορφη εκδήλωση στο 1ο ΚΑΠΗ του δήμου της Ρόδου που διοργάνωσε η δημοτική επιτροπή ισότητας και η διεύθυνση κοινωνικής πολιτικής, και εντάσσεται στον μήνα που κάθε χρόνο είναι αφιερωμένος στις γυναίκες, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας που είναι η 8η Μαρτίου.

Ο «ζεστός» χώρος του ΚΑΠΗ στον Άγιο-Γιάννη γέμισε από μέλη του, πρώην εργαζόμενους, στελέχη της διεύθυνσης, που ήταν όλοι εκεί για να τιμήσουν την κα Παπαθανάση αλλά και για ν’ ακούσουν «από πρώτο χέρι» την ιστορία της, μια ιστορία που για τα κοινά του τόπου μας αλλά και για τις Ροδίτισσες έχει πάρει μυθικές διαστάσεις με το πέρασμα του χρόνου.

Το «παρών» έδωσαν η αντιδήμαρχος Κοινωνικής Πολιτικής, Σαββίνα Παπαγεωργίου, όπως και ο προκάτοχός της (σ.σ. νυν αντιδήμαρχος διοικητικών υπηρεσιών), Θωμάς Σωτρίλλης, ενώ τον όλο συντονισμό της εκδήλωσης είχε η αναπληρώτρια διευθύντρια κοινωνικής πολιτικής, Χριστίνα Καραγιάννη.

Στον χαιρετισμό της η αντιδήμαρχος είπε, μεταξύ άλλων, ότι «ο φετινός κύκλος δράσεων δεν είναι απλώς μία σειρά εκδηλώσεων, είναι μία ουσιαστική προσπάθεια να αναδείξουμε τη θέση της γυναίκας σήμερα, να ενισχύσουμε τη φωνή της, να προωθήσουμε την ισότητα στην πράξη και να επενδύσουμε στην πρόληψη, την ενδυνάμωση, σε κάθε στάδιο της ζωής της». Ειδικότερα για την εκδήλωση, είπε ότι αποκτά συμβολικό χαρακτήρα: «Για κάθε γυναίκα που προχωρά μπροστά, χρειάζεται ρίζες, αξίες, αρχές, ταυτότητα αλλά και φτερά για να διεκδικήσει και να δημιουργήσει. Και η ιστορία της Λίτσας Παπαθανάση είναι ακριβώς αυτό: μία διαδρομή που συνδυάζει βαθιές ρίζες με ανοιχτούς ορίζοντες, μια ζωή που αποτυπώνει στην πράξη την ισότητα, την πρόληψη μέσα από τη δράση και πάνω απ’ όλα την ενδυνάμωση, όχι μόνο τη δική της αλλά και των ανθρώπων γύρω της. Σήμερα, τιμώντας την πορεία της, τιμούμε ταυτόχρονα όλες τις γυναίκες που αγωνίζονται, δημιουργούν και ανοίγουν δρόμους και επιβεβαιώνουμε τη δέσμευσή μας, να συνεχίσουμε με συνέπεια και ευθύνη τις δράσεις που στηρίζουν την ισότητα και την κοινωνική συνοχή».

Χαιρετισμό απηύθυνε και ο κ. Σωτρίλλης, ενώ την κα Παπαθανάση προλόγισε αναφέροντας το «βαρύ» βιογραφικό της η κα Καραγιάννη, η οποία εμφανώς φορτισμένη συγκινησιακά, είπε μεταξύ άλλων: «Η κα Λίτσα Παπαθανάση δεν δίστασε ποτέ να αναλάβει ευθύνες και να διεκδικήσει αλλαγές. Η αγάπη της για τον τόπο αποτυπώνεται έμπρακτα με τη συμμετοχή της στην Τοπική Αυτοδιοίκηση. Το 1984 γίνεται η πρώτη γυναίκα αντιδήμαρχος του δήμου Ροδίων με αρμοδιότητες τον πολιτισμό, την πρόνοια, τον τουρισμό και τα θέματα της ισότητας. Παράλληλα, αναλαμβάνει την προεδρία σημαντικών φορέων όπου ήταν και το ΚΑΠΗ, το ΔΗΠΕΘΕ Ρόδου και το Συμβούλιο τουρισμού. Με πάθος, επαγγελματισμό και αφοσίωση δίνει νέα πνοή στα τοπικά δρώμενα…».

Κλείνοντας, είπε η κα Καραγιάννη: «Η ζωή της Λίτσας Παπαθανάση είναι πηγή έμπνευσης για όλους μας. Με τη σοφία, τη γενναιοδωρία και τη δύναμή της μας δείχνει τι σημαίνει πραγματική προσφορά και ηγεσία. Μας διδάσκει ότι η αληθινή δύναμη βρίσκεται στην προσφορά, στην ακεραιότητα και την αγάπη για τον τόπο και τους ανθρώπους του. Η ζωή της είναι ένα φωτεινό παράδειγμα του τι μπορεί να καταφέρει μια γυναίκα. Ας την τιμήσουμε για όλα όσα έχει προσφέρει στην κοινωνία και τον τόπο μας».

Μίλησε, όμως, και ο εκπρόσωπος των μελών του ΚΑΠΗ, ο κ. Μιχάλης Τσίκκης, ο οποίος ξεκίνησε λέγοντας ότι η κα Παπαθανάση έγραψε ιστορία επί αντιδημαρχίας της και μεταξύ άλλων ήταν εκείνη που επί δημαρχίας Σάββα Καραγιάννη ίδρυσε το ΚΑΠΗ, και της απένειμε τιμητική πλακέτα.

Συγκινητικές ήταν οι στιγμές όταν θέλησαν να πουν δυο λόγια κάποιες από τις πρώτες εργαζόμενες στο ΚΑΠΗ της Ρόδου αλλά ακόμη και παλιές της συμμαθήτριες στο οικονομικό γυμνάσιο.

Η κα Παπαθανάση

Με τη σεμνότητα που χαρακτηρίζει τους πραγματικά σημαντικούς ανθρώπους και το χιούμορ των έξυπνων, η κα Παπαθανάση προχθές, σ’ αυτή την ταπεινή εκδήλωση προς τιμήν της, προσέφερε σε όσους ήταν εκεί… μια συναρπαστική βόλτα στην εξέχουσα διαδρομή της στα τοπικά μας πράγματα και όχι μόνο, από την οποία αναδείχθηκε το πόσο πρωτοπόρα υπήρξε για το στήσιμο οργανισμών και δομών του δήμου έτσι όπως τον γνωρίζουμε σήμερα, που τέσσερις δεκαετίες μετά αποτελούν την κορωνίδα του, για υπηρεσίες που η κοινωνία τότε καλά-καλά δεν γνώριζε και τις παρείχε ο δήμος δωρεάν σε δημότες του που τις είχαν ανάγκη και τελικά φάνηκε πόσο μπροστά ήταν από την εποχή της. Όχι μόνο ως ενεργή πολίτης που ασχολείται με τα κοινά αλλά και ως γυναίκα σε θέσεις εξουσίας.

Μερικά χαρακτηριστικά αποσπάσματα για τη διαδρομή της κας Παπαθανάση, μέσα από τη δική της αφήγηση κατά την προχθεσινή εκδήλωση:

«Ξεκινήσαμε να εργαζόμαστε για την ισότητα στη Ρόδο μέσα από τον γυναικείο φορέα της κίνησης δημοκρατικών γυναικών από το 1976. Έπνεε τότε ένας άνεμος αισιοδοξίας, αγωνιστικότητας και πίστης ότι όλα τα μπορούμε και θα τα καταφέρουμε. Ήταν τα νιάτα, η εποχή, η θέληση, το όραμα, η συλλογικότητα• όλα αυτά μαζί. Την εποχή εκείνη πολλοί συμμετείχαν σε συλλόγους επιστημονικούς, συνδικαλιστικούς και άλλους φορείς. Οπότε λοιπόν θέλαμε να προωθήσουμε ή να αντιμετωπίσουμε ένα πρόβλημα που αφορούσε όλους, για το καλό της Ρόδου, συσπειρωνόμασταν και διεκδικούσαμε με πάθος τη λύση του - τις περισσότερες φορές το καταφέρναμε…».

«…Το 1981 δημιουργήθηκε η ομάδα δημοτικής αναγέννησης υπό τον δρ. Σάββα Καραγιάννη. Εντάχθηκα στην ομάδα και ως μέλος του ΠΑΣΟΚ. Συμμετείχαν όλα τα κόμματα εκτός από τη ΝΔ, που ήταν στον δήμο. Το 1982 οι δημοτικές εκλογές μας έφεραν στον δήμο της Ρόδου με δήμαρχο τον Σάββα Καραγιάννη. Πρόεδρος του δημοτικού συμβουλίου εκλέχτηκε ο Νίκος Νικολάου. Ξεκίνησε τότε μια δημιουργική πορεία σε όλα τα επίπεδα, που όμοιά του δεν είχε γνωρίσει η σύγχρονη Ρόδος. Το 1984 μού έκανε ο δήμαρχος την τιμή να με ορίσει αντιδήμαρχο με πολλές αρμοδιότητες. Ανάμεσα σ’ αυτές ήταν και η Πρόνοια. Με το Δ.Σ. αποφασίσαμε πως προέχει η ίδρυση του Κέντρου Ανοιχτής Περίθαλψης για την Τρίτη Ηλικία. Πρωτοποριακός θεσμός που πρώτος ίδρυσε ο αγωνιστής και τότε δήμαρχος Υμηττού Αντρέας Λεντάκης και μετά ο Δήμος Ηλιούπολης.

Μέσα από τη συνεργασία γυναικείων φορέων ιδρύθηκε και ο Όμιλος Εθελοντών για την Τρίτη Ηλικία για να προετοιμάσει τα άτομα άνω των 60 να γίνουν μέλη του Κ.Α.Π.Η. Καθοριστικό ρόλο στην ίδρυση και λειτουργία του Ομίλου έπαιξαν η Πόπη Χιωτάκη και η αείμνηστη Ρένα Κασδάγλη που υπήρξε και η πρώτη του πρόεδρος…».

«…Στην Πρόνοια του δήμου, αφού αλλάξαμε τον αναχρονιστικό οργανισμό εσωτερικής λειτουργίας, προσλάβαμε, πάντα με πρόσκληση ενδιαφέροντος και με ομόφωνη απόφαση του συμβουλίου, κοινωνικές λειτουργούς και διοικητική υπάλληλο για να πλαισιώσουμε το υπάρχον προσωπικό.

Οι κοινωνικές λειτουργοί έκαναν διάφορες έρευνες για να δούμε τις πραγματικές ανάγκες των δημοτών μας. Έτσι άλλαξε ο τρόπος σίτισης· έπαιρναν φαγητό με αξιοπρέπεια όσοι πραγματικά το είχαν ανάγκη. Κτίσθηκαν νέοι παιδικοί σταθμοί, δημιουργήθηκαν δημοτικά ιατρεία, όπως επίσης απογευματινά κέντρα δημιουργικής απασχόλησης για τα παιδιά στις γειτονιές. Προσλήφθηκαν για να απασχολούν τα παιδιά αδιόριστοι δάσκαλοι και δασκάλες. Ιδρύσαμε στον Άη-Γιάννη χώρο για λογοθεραπεία δωρεάν για τα παιδιά που την είχαν ανάγκη. Στο σπίτι που βρίσκεται στη Ροδιακή Έπαυλη, απέναντι από το παλιό νοσοκομείο, φτιάξαμε χώρο για τις μονογονεϊκές οικογένειες στελεχωμένο με τις κοινωνικές λειτουργούς μας. Ιδρύσαμε Σχολή Γονέων, με ψυχολόγους εθελόντριες τη Μαίρη Παπανδρέου, τη Φωτώ Τσερεπά και τις κοινωνικές μας λειτουργούς και ομιλητές, ειδικούς ο καθένας στον τομέα του.

Στον Πολιτιστικό Οργανισμό ξεκινήσαμε με το συμβούλιο που απαρτιζόταν από 4 δημοτικούς συμβούλους και 4 λαϊκά μέλη. Το καθένα μοναδικό στον τομέα του: η Έλλη Παρασκευά, η Λίτσα Παρασκευά και οι αείμνηστοι Βαγγέλης Παυλίδης, Ρένα Κασδάγλη και Κώστας Μπαρμπούσας. Ο μόνος δημοτικός σύμβουλος που ήταν παρών και ενεργός…

Εντάξαμε στον πολιτιστικό μια νέα Δημοτική Χορωδία υπό τον μαέστρο Γιώργο Σακελλαρίδη, ο οποίος κατάφερε με την ποιότητα της δουλειάς του να την κάνει γνωστή με διακρίσεις και βραβεία όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και στο εξωτερικό. Από τη χορωδία αναδείχθηκαν αργότερα τραγουδιστές όπερας όπως ο Δημήτρης Τηλιακός, η Ρία Ζαράκη, οι μαέστροι χορωδιών όπως η Ρόζη Μαστροσάββα με την πασίγνωστη χορωδία της Ροζέρτα, η Άντζελα Σπανού, ο Μ. Καλαεντζής, ο Λεωνίδας Σακελλαρίδης και μουσικοί. Τα υπόλοιπα παιδιά έγιναν ενήλικες με μουσική παιδεία…».

«…Το σπουδαιότερο έργο όμως νομίζω ήταν η μετατροπή της Ροδιακής Έπαυλης σε πολιτιστικό κέντρο και ο περιβάλλων χώρος από δάσος της «Ωραίας Κοιμωμένης» σε ένα θαυμάσιο πάρκο. Το κέντρο όταν παραδόθηκε στο κοινό είχε τις εξής λειτουργίες: δανειστική βιβλιοθήκη με χώρο ανάγνωσης, γλυπτοθήκη, αίθουσα ακρόασης κλασικής μουσικής (τα τρία παραπάνω με την πολύτιμη βοήθεια του Γιάννη Ηρακλείδη). Εκθεσιακός χώρος, Πειραματικό Δημοτικό Ωδείο Κλασικής Κιθάρας από τον Γ. Γιακουμάκη και σαντουριού από τον διάσημο Διακογιώργη για παιδιά. Ακόμη φτιάχτηκαν εργαστήρια φωτογραφίας με δάσκαλο τον Νίκο Κασσέρη και ζωγραφικής για τους ερασιτέχνες ζωγράφους, όλα πλήρως εξοπλισμένα. Στον χώρο γίνονταν σεμινάρια από τις μετακλήσεις μεγάλων ζωγράφων προς τους ερασιτέχνες ζωγράφους μας.

Εδώ φθάνουμε στη Δημοτική Πινακοθήκη. Χρειάσθηκε επιδιόρθωση το κτήριο, εγκατάσταση κατάλληλου φωτισμού, θερμοκρασίας και υγρασίας, συντήρηση των πινάκων. Η ψυχή της πινακοθήκης ήταν ο Γιάννης Ηρακλείδης, μέλος του Δ.Σ. και της τριμελούς καλλιτεχνικής επιτροπής που μαζί με τον χαράκτη-ζωγράφο Π. Γράβαλλο και τον κριτικό τέχνης Χ. Καμπουρίδη πρότειναν κάθε φορά στο Δ.Σ. ζωγράφους γνωστούς και με ομόφωνη απόφαση καλούσαμε κάθε φορά κάποιον να εκθέσει τα έργα του.

Έτσι εμπλουτίστηκε η πινακοθήκη με αγορές νέων πινάκων οι οποίοι προστέθηκαν στη σημαντική συλλογή που προϋπήρχε… Τότε η Δημοτική Πινακοθήκη της Ρόδου θεωρούνταν δεύτερη σε σπουδαιότητα περιεχομένου πινάκων στην Ελλάδα μετά την Εθνική Πινακοθήκη».

«Ιδρύσαμε το ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Ρόδου. Αρχίσαμε τη λειτουργία του θεάτρου με Δ.Σ. στο οποίο συμμετείχε ο αείμνηστος Θανάσης Αναπολιτάνος με λατρεία στο θέατρο. Έδωσε όλο του τον εαυτό όπως έκανε άλλωστε παντού. Από τη μειοψηφία ήταν μέλη ο αείμνηστος Σταματάκης και η Ελένη Γλέντη. Μόνιμη χορογράφος άμισθη η Έλλη Παρασκευά. Το πρώτο έργο που ανεβάσαμε ήταν ο «Ασυλλόγιστος» του Μολιέρου με καλλιτεχνικό διευθυντή και σκηνοθέτη τον Ροδίτη Νίκο Χατζήπαππα. Ακολούθησαν πολλά θεατρικά έργα με σπουδαίους ηθοποιούς και Ροδίτες όπως ο Τηλέμαχος Εμμανουήλ, ο Π. Τσακίρης και η Σουσάνα Καρδούλια, σπουδάστρια τότε…».

«Ο τουρισμός ήταν άλλη μια αρμοδιότητα που μου ανατέθηκε. Συγκαλέσαμε μια ευρεία σύσκεψη με όλους τους εμπλεκόμενους στον τουρισμό και αποφασίσθηκε ομόφωνα, εκτός από τον Δήμο Ρόδου, να πληρώνουν για τη διαφήμιση στις διεθνείς εκθέσεις και οι υπόλοιποι τουριστικοί δήμοι. Εκτός από τους ξενοδόχους και τους τουρ-πράκτορες, να πληρώνουν και οι έμποροι. Επίσης να νοικιάζουμε απ’ ευθείας από την έκθεση και όχι από τον ΕΟΤ το περίπτερο, μεγαλύτερο και φθηνότερο. Προσλάβαμε τον Γιάννη Καμπούρη για την προετοιμασία μαζί με διακοσμητή του εκάστοτε περιπτέρου και για την παρουσία του εκεί. Οι αποφάσεις αυτές αποτέλεσαν τη μαγιά για τη δημιουργία του ΠΡΟΤΟΥΡ».

«…Το 1988 έγινα μέλος στο ΣΚΩΛ Ρόδου, το οποίο είχε ιδρύσει ο διευθυντής του Ε.Ο.Τ. αείμνηστος Σπύρος Κατέχης. Το ΣΚΩΛ Ρόδου ήταν παράρτημα ενός παγκόσμιου τουριστικού διακλαδικού μη κερδοσκοπικού οργανισμού, όπου τα μέλη ήταν στελέχη του τουρισμού… Έπειτα από 11 χρόνια προσφοράς στο διεθνές ΣΚΩΛ από διάφορες θέσεις, το 2006 στο συνέδριο στην Πατάγια της Ταϊλάνδης με εξέλεξαν πρόεδρο του διεθνούς ΣΚΩΛ. Η δεύτερη γυναίκα παγκόσμια στη θέση αυτή και η πρώτη Ελληνίδα. Αυτό το αναφέρω για να τονίσω το «γυναίκα» και το «Ελληνίδα».

Το 1990 ο Πρέσβης της Δανίας με επέλεξε στην άκρως τιμητική θέση της Επίτιμης Προξένου της Δανίας. Υπηρέτησα 22 χρόνια άμισθη τους Δανούς υπηκόους. Το πιο σημαντικό έργο πιστεύω ήταν η ίδρυση του διεθνούς σχολείου για δίγλωσσα παιδιά. Ονομάσθηκε Διεθνές Σχολείο Ξένων Γλωσσών η Ρόδος. Λειτουργεί μέχρι σήμερα. Το κτήριο μας το παραχώρησε ο Νομάρχης Σάββας Καραγιάννης…».

Τι μένει: η καλοσύνη και η αγάπη

Αξίζει να παραθέσουμε αυτούσια τι ανέφερε στο τέλος της ομιλίας της η κα Παπαθανάση, μετά από όλα τα παραπάνω:

«Ποτέ και τίποτα δεν είναι δουλειά ενός ατόμου αλλά συνεργασίας πολλών». Πιστεύω επίσης πως όσοι και όσες ασχολούνται με την πολιτική και όχι μόνο, οφείλουν να γνωρίζουν ότι βρίσκονται εκεί για να υπηρετούν και όχι να εξουσιάζουν. Αυτό προσπάθησα κι εγώ κάνοντας την αυτοκριτική μου, εξ ου και οι ρίζες του τίτλου.

Όσο για τα φτερά, τα ταξίδια μου ανά τον κόσμο ήταν τόσα πολλά και τόσο ενδιαφέροντα που πραγματικά ένιωθα σαν να μου φύτρωσαν φτερά. Τα ταξίδια όπως και τα βιβλία σε εμπλουτίζουν με εμπειρίες, γνώσεις, σου ανοίγουν τους ορίζοντές σου. Τα φτερά βέβαια μπορεί και να σημαίνουν το όραμα, τους στόχους που για να τους πετύχεις χρειάζεται να σταθείς πάνω από τις μικρότητες και τα εμπόδια που θα σου παρουσιαστούν… Είναι αλήθεια πως εμείς οι γυναίκες καταβάλλουμε διπλή προσπάθεια για να γίνουμε αποδεκτές σε μια θέση που για τους άνδρες είναι αυτονόητη. Αυτό όμως δεν πρέπει να μας αποθαρρύνει. Οι γυναικείες προσπάθειες να συμμετέχουμε ισότιμα με τους άνδρες και σε διευθυντικές θέσεις ή στην πολιτική πρέπει να συνεχιστούν. Δεν σημαίνει όμως ότι εμείς θα συμπεριφερόμαστε σαν άνδρες, πράγμα που παρατηρούμε να γίνεται κάποιες φορές. Αυτό που λείπει είναι η διαφορετικότητα της γυναικείας ματιάς και τα ειδικά χαρακτηριστικά μας, που θα έπρεπε να ολοκληρώνουν το κάδρο μιας ισότιμης κοινωνίας.

Τελειώνοντας ήθελα να τονίσω πως αν δεν είχα τους γονείς μου να με στηρίξουν δεν θα μπορούσα να προσφέρω πουθενά. Σαν σήμερα πριν από 12 χρόνια έφυγε η μητέρα μου και της αφιερώνω αυτό το πόνημα ως γυναίκα προς γυναίκα.

Σήμερα έχοντας αποσυρθεί έχω κοντά μου τα αγαπημένα μου παιδιά, που τώρα έγιναν οι προστάτες μου, τα δύο μου εγγόνια, η χαρά της ζωής μου, την αδελφή μου το άλλο μου μισό και τις και τους φίλους μου που έχω από τα παιδικά και τα μαθητικά μου χρόνια και όσους απέκτησα μέσα από τις ποικίλες ενασχολήσεις μου. Νιώθω ευγνωμοσύνη στη ζωή και στον Θεό που με αξίωσε να φθάσω έως εδώ. Στο τέλος, φίλοι μου, αυτό που έχει ουσία και υπερκαλύπτει όλα τα άλλα είναι η καλοσύνη και η αγάπη».