Τα εύσημα πήρε ο δήμος Ρόδου στη διαβούλευση της 23ης Μαρτίου με τους φορείς για το τοπικό σχέδιο

Κυριακή Πετρίδου

Το «άλυτο» εδώ και σχεδόν τρεις δεκαετίες πρόβλημα του καταυλισμού του Καρακόνερου έπιασε «στη ρίζα του», η διαβούλευση της 23ης Μαρτίου με τους φορείς για το τοπικό σχέδιο κοινωνικής ένταξης των Ρομά, για το οποίο ο δήμος, η διεύθυνση κοινωνικής πολιτικής και το Κέντρο Κοινότητας με Παράρτημα Ρομά, δέχθηκαν τα συγχαρητήρια από όλους, και από τους αρμοδίους της κεντρικής διοίκησης, μιας και με συστηματική καταγραφή, ψυχραιμία αλλά και ανθρώπινη προσέγγιση, αναδείχθηκε το ποσό πολυδιάστατη είναι η διαχείρισή του και ότι πρέπει πλέον να τεθεί όχι μόνο στην κοινότητα των Ρομά αλλά και στην κοινωνία των πολιτών.

Από τις πιο ουσιαστικές διαβουλεύσεις που έχουν γίνει όλα αυτά τα χρόνια, ήταν αυτή που έγινε την Τρίτη 24 Μαρτίου στην αίθουσα του δημοτικού συμβουλίου Ρόδου, υπό την προεδρία του δημάρχου, Αλέξανδρου Κολιάδη, της αντιδημάρχου κοινωνικής πολιτικής, Σαββίνας Παπαγεωργίου, και της αναπληρώτριας διευθύντριας της διεύθυνσης, Χριστίνας Καραγιάννη.

Στη διαβούλευση συμμετείχαν όλοι οι φορείς που, απ’ οποιαδήποτε θέση, έχουν ρόλο ή λόγο στο θέμα αυτό και που, βέβαια, εκπροσωπούν την κοινωνία των Αρχών και των πολιτών. Ο εκπρόσωπος της Ιεράς Μητρόπολης Ρόδου, πατέρας Γαβριήλ, ο αντιπεριφερειάρχης κ. Νίκος Τσουκαλάς, ο εκπρόσωπος του Ιατρικού Συλλόγου Ρόδου κ. Χρήστος Μαντάς, ο πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Ρόδου, κ. Κώστας Σπανός, οι εκπρόσωποι της Α’ Αστυνομικής διεύθυνσης Δωδεκανήσου και της ΠΥΡ, που καλούνται να διαχειριστούν τις πιο δύσκολες καταστάσεις, ο κ. Ψαρουδάκης και ο υποδιοικητής ΠΥΡ, αντιπύραρχος, κ. Πουλής, ο κοσμήτορας της Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Αιγαίου κ. Σοφός, τα στελέχη του Κέντρου Κοινότητας με Παράρτημα Ρομά, όπως η διαμεσολαβήτρια και Ρομά, κα Ειρήνη Θεοδωροπούλου, εκπρόσωπος των περιοίκων της περιοχής του Καρακόνερου κ.α.

Συμμετείχαν, όμως, και από την Κεντρική Διοίκηση, άνθρωποι που έχουν ασχοληθεί με το θέμα σε περιοχές της Αθήνας και αλλού, όπως η κυρία Βλαχάκη από τη Γενική Γραμματεία αλληλεγγύης και καταπολέμησης της φτώχειας, η κα Φερεκίδου από το υπουργείο κοινωνικής συνοχής, η κα Ζαμπέλη από τη διαχειριστική αρχή της περιφέρειας, η οποία εργάζεται στην ΕΥΣΕΚΤ (Ειδική Υπηρεσία Συντονισμού και Παρακολούθησης Δράσεων Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου) αλλά και η κα Κυριακή Κυρίτση από το Παρατηρητήριο Κοινωνικής Ένταξης Νοτίου Αιγαίου, όπως και η κα Αγάπη Αδαμοπούλου από την μοναδα της ειδικής υπηρεσίας διαχείρισης της περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου.

Εκείνο που αναδείχθηκε από τη διαβούλευση, είναι καταρχάς η δουλειά που έχει γίνει όλα αυτά τα χρόνια, άλλοτε αφανώς και άλλοτε πιο εμφανώς, από διάφορους εκπροσώπους της κοινωνίας μας, όπως της Εκκλησίας, του Ιατρικού Συλλόγου Ρόδου, του Πανεπιστημίου Αιγαίου, και βέβαια του Κέντρου Κοινότητας με Παράρτημα Ρομά, με κοινό στόχο τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των ανθρώπων που μένουν εκεί και κυρίως των παιδιών και την κοινωνική ένταξή τους.

Χαρακτηριστική ήταν η τοποθέτηση του κ. Τσουκαλά, ο οποίος προερχόμενος από τον Α’ βαθμό αυτοδιοίκησης γνωρίζει το πρόβλημα, ο οποίος στάθηκε στην πολύ καλή δουλειά που έχει γίνει με το τοπικό σχέδιο το οποίο θα αποτελέσει οδηγό για τις περαιτέρω ενέργειες. Μεταξύ άλλων, είπε ότι οι προσπάθειες καταβάλλονται εδώ και πολλά χρόνια, όμως πάντα «σκόνταφταν» στην άρνηση των ιδίων να κοινωνικοποιηθούν και τόνισε ότι είναι υποχρέωσή μας ως κοινωνία να το προσπαθήσουμε αυτό.

Στη συνέχεια, εστίασε στους τρεις παράγοντες που θα συμβάλουν προς αυτή την κατεύθυνση και δεν είναι άλλοι από την οικογένεια, την Εκκλησία και την εκπαίδευση. Επέστησε, όμως, και την προσοχή σχετικά με τη μεταστέγασή τους ότι δεν είναι λύση να φύγουν από εκεί και να πάνε σε μία άλλη περιοχή, αλλά να ενταχθούν στην κοινωνία.

Η κα Βλαχάκη ανέφερε ότι όλα όσα περιλαμβάνονται στο τοπικό σχέδιο είναι συμβατά με την εθνική στρατηγική κοινωνικής ένταξης των Ρομά και τόνισε ότι είναι απαραίτητη η διαβούλευση για τη μεταστέγασή τους. Τόσο η ίδια όμως όσο και τα υπόλοιπα στελέχη της κεντρικής διοίκησης είπαν ότι πρόκειται για μία διαδικασία που είναι χρονοβόρα, αφού ο φάκελος του δήμου πρέπει να υποβληθεί από την αρχή και ενδέχεται να περάσει και ακόμη και ένας χρόνος για να βγει το σχετικό ΦΕΚ.

Η ίδια υπογράμμισε ακόμη ότι ο όποιος σχεδιασμός δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς τη δική τους συμμετοχή και σύμφωνη γνώμη. Ως παράδειγμα ανέφερε μάλιστα ότι σε ένα πρόγραμμα για την επιχειρηματικότητα που ήταν για τους Ρομά δεν υπήρξε καμία συμμετοχή τους από το νότιο Αιγαίο!

Στο σημείο αυτό, πάντως, παρενέβη η κα Καραγιάννη και είπε ότι η έναρξη της διαβούλευσης έγινε από τους ίδιους τους Ρομά τους οποίους και επισκέφθηκαν «παράγκα-παράγκα» και ότι έχει πετύχει μέχρι ένα σημείο.

Ο δήμαρχος ρώτησε αν έχουν κάποιο μοντέλο από άλλη περιοχή που προχώρησε κάποιος σχεδιασμός, «να μας το πείτε για ν’ ακολουθήσουμε και εμείς τον ίδιο δρόμο», είπε χαρακτηρισιτκά προς τα στελέχη της Γενικής Γραμματείας. Από την πλευρά τους ανέφεραν ως παράδειγμα τον δήμο Μενεμένης.

Συνέχισε ο κ. Κολιάδης λέγοντας ότι πρόκειται για ένα πρόβλημα πάνω από 20-25 χρόνων και ότι «θα μιλάμε και για παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων που συμβαίνει μπροστά στα μάτια μας», όπως είπε χαρακτηριστικά.

Στη συνέχεια, η κα Φερεκίδου έδωσε συγχαρητήρια για το τοπικό σχέδιο που, όπως είπε, βρίσκεται σε πολύ σωστή κατεύθυνση ενώ η όλη διαδικασία και τόνισε ότι «πρέπει να συνεχιστεί ασταμάτητα. Αυτή η δουλειά θα πάρει χρόνο». Η κα Ζαμπέλλη από τη Μονάδα Β του ΙΣΕΚΤ είπε ότι πρόκειται για ένα σχέδιο δράσης που καλύπτει όλους τους άξονες, ωστόσο εκείνο που θα πρέπει να δουν είναι η μετεγκατάσταση.

Ο κ. Παναγιώτης Παπαδημητρίου, αντιπρόεδρος του οικονομικού επιμελητηρίου και κάτοικος της περιοχής, περιέγραψε με μελανά χρώματα αυτό που βιώνουν εδώ και πολλά χρόνια οι περίπου δέκα χιλιάδες σήμερα κάοτικοι του Καρακόνερου. Σημείωσε ακόμη ότι δεν στέκονται απέναντι στους Ρομά.

Στατιστικά στοιχεία
Χθες παρουσιάστηκαν και στατιστικά από ερωτηματολόγιο που έχουν κάνει στους Ρομά σχετικά με την παραβατικότητα, στοιχεία τα οποία βγάζει και η ΕΛ.ΑΣ., ωστόσο δεν υπάρχει διαχωρισμός. Ένα στοιχείο το οποίο είναι άξιο προβληματισμού, πάντως, προέκυψε από το πρόγραμμα που “έτρεξε” ο δήμος, το «Νοιάζομαι και προσφέρω στο παιδί» και έχει καταγραφεί μία παραβατικότητα της τάξεως του 6% στα ανήλικα.

Αναφέρθηκε, ακόμη, ότι το προσδόκιμο ζωής τους είναι τα 60 έτη λόγω ακριβώς των συνθηκών διαβίωσής τους, σε χώρο με ποντίκια και φίδια αλλά και εξαιτίας της μεγάλης ανέχειας και, όπως σημείωσε η κα Καραγιάννη, πολλές φορές, η παραβατική συμπεριφορά μπορεί να οφείλεται σε βιοποριστικούς λόγους ενώ πρόκειται για μία αλυσίδα.Η ίδια, δεν παρέλειψε, ακόμη, να πει ότι είναι η πρώτη φορά που το πρόβλημα τίθεται στη βάση της κοινωνίας των πολιτών.

Αστυνομία και ΠΥΡ
Ο κ. Ψαραδάκης από την Αστυνομική Διεύθυνση, εξηγώντας τον ρόλο τους, δήλωσε ότι είναι έτοιμοι να παρέχουν οποιαδήποτε συνδρομή απαιτηθεί, όπως και πρόσφατα στους καθαρισμούς. Στο επιχειρησιακό κομμάτι προβαίνουν σε στοχευμένες αστυνομικές επιχειρήσεις στους καταυλισμούς, όπως και σε αυξημένους τροχονομικούς ελέγχους στις προβληματικές περιοχές, σε δράσεις κυρίως κατά τους καλοκαιρινούς μήνες για την καταπολέμηση της έκθεσης ανηλίκων, κάτι που έχει να κάνει κυρίως με την επαιτεία, κυρίως στην Παλιά Πόλη, και σε ελέγχους σε επιχειρήσεις σκραπ.

Οι δράσεις τους θα συνεχιστούν και θα ενταθούν κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, που έχουμε και άφιξη στο νησί μας ατόμων που έρχονται είτε για να εργαστούν ή για άλλους λόγους.

Σχετικά με τα αποτελέσματα των παραπάνω ανέφερε ενδεικτικά: για το δωδεκάμηνο του 2025 και το πρώτο δίμηνο του 2026 έχουμε 250 περίπου εξιχνιάσεις υποθέσεων και περίπου 200 συλλήψεις δραστών, για διάφορα ζητήματα του ποινικού κώδικα.

Ο υποδιοικητής της ΠΥΡ,, είπε ότι ως πολίτης πιστεύει ότι η ένταξή τους είναι πολύ χρήσιμη αλλά ως αξιωματικός παρέθεσε τα εξής στοιχεία: Πέρυσι είχαμε 60 σοβαρά περιστατικά πυρκαγιών μέσα στον καταυλισμό, ενώ οι κλήσεις από τους πολίτες ήταν υπερπολλαπλάσιες. Για να πάει εκεί η ΠΥΡ χρειάζεται τουλάχιστον έξι πυροσβέστες, σίγουρα ένα περιπολικό της αστυνομίας αφού έχουν προβλήματα επιθετικότητας και αυτό συμβαίνει γιατί πιστεύουν ότι το άναμμα της φωτιάς είναι ένα είδος κουλτούρας, ένα είδος διασκέδασης, που γίνεται για βιοποριστικούς λόγους ή για να κάψουν λάστιχα και καλώδια. Και αυτό είναι που τους απασχολεί κυρίως, γιατί αυτή η δραστηριότητα είναι άκρως βλαβερή για την υγεία όσων μένουν στην περιοχή.

Από την πλευρά του, ο δήμαρχος, στο σημείο αυτό, θέλησε να πει ένα μεγάλο «ευχαριστώ» στους εκπροσώπους και των δύο σωμάτων ασφαλείας για όλη αυτή τη βοήθεια. Μίλησε όμως και για... την άλλη πραγματικότητα, που είναι ότι έχουν περάσει είκοσι χρόνια και ακόμα δεν έχουμε δει συλλήψεις, καθώς άνθρωποι που δεν μένουν στον καταυλισμό τον χρησιμοποιούν για άλλα πράγματα.

Και είπε: «Μην είστε σίγουροι ότι τις φωτιές δεν τις βάζουν αυτοί που μπορεί να μην μένουν στον καταυλισμό, όπως και τα σκουπίδια μπορεί να μην προέρχονται από τους ίδιους. Έχω δει γυναικόπαιδα που ήταν οι πρώτοι που φώναζαν “ότι επιτέλους πάρτε μας από ‘δω” και είναι οι πρώτοι που χρησιμοποιούνταν ως ασπίδα από κάποιους άλλους που απλά εξυπηρετούν τα δικά τους συμφέροντα. Άρα, είναι ένα ζήτημα πάρα πολύ μεγάλο για να διερευνήσουμε την πραγματικότητα του γεγονότος».

Είπε, ακόμη, ότι έχουμε πολλή δουλειά μπροστά μας, αλλά το θετικό είναι ότι το μεγαλύτερο ποσοστό των Ρομά που συναντάνε εκεί εκφράζουν την επιθυμία τους να φύγουν από εκεί και είναι πολύ σημαντικό να έχουν τη σύμφωνη γνώμη των Ρομά γι’ αυτό. Σημείωσε, όμως, ότι υπάρχουν και κάποιοι που δεν μένουν εκεί οι οποίοι μπορεί να μην επιθυμούν να φύγουν οι Ρομά από εκεί και αυτά είναι ζητήματα που πρέπει να εξετάσουν.

Ο κ. Σπανός εστίασε στα θέματα της εικόνας που παρουσιάζει η πόλη και της επαιτείας, ειδικά κατά την καλοκαιρινή περίοδο, και είναι αυτά που απασχολούν τον εμπορικό κόσμο.

Συγκλονιστική ήταν, τέλος, η διαμεσολαβήτρια η οποία είναι κοινωνιολόγος, απόφοιτη του Παντείου, μητέρα τεσσάρων παιδιών και Ρομά. Η ίδια, ευρισκόμενη εκ του ρόλου της στη μέση, είπε ότι έχουν αρχίσει να υποχωρούν τα φαινόμενα και ανέδειξε την ανάγκη να ενταχθούν οι Ρομά, πάνω απ’ όλα για τα παιδιά, όπως είπε με σπασμένη φωνή, όμως και η κοινωνία θα πρέπει να είναι πιο δεκτική.