Αγαπητός Ξάνθης: Η «Γραμμή» ως στοιχείο ζωής και εξέλιξης

Rodiaki NewsRoom

Ένα δοκίμιο για το πολυεπίπεδο νόημα της γραμμής

Γράφει ο Αγαπητός Ξάνθης, αρχιτέκτονας

Την Παρασκευή παρουσιάστηκε το 6ο βιβλίο του Αγαπητού Ξάνθη, αρχιτέκτονα, με τίτλο «Η ΓΡΑΜΜΗ ΩΣ ΠΟΛΥΕΠΙΠΕΔΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΜΑΣ» από τις εκδόσεις Παπαζήση για τη Σειρά: Διεθνής και Ευρωπαϊκή Πολιτική. Είναι μια εξόρυξη ιδεών και θέσεων πως η Γραμμή εμπλέκεται σε όλη μας τη δραστηριότητα, αλλά και αποτυπώνει έμπρακτα το ίχνος της ιστορίας μας.

Η γραμμή μας προσδιορίζει, είναι παντού και αποδίδει την κίνηση στον χωροχρόνο.

Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου:
[Σήμερα έχουμε περάσει από «τέλος της Ιστορίας» στο «τέλος της Βεβαιότητας». Όλα κινούνται στο ρυθμό της ρευστότητας σε μια τροχιά ασταθή σ’ έναν διαρκή μετεωρισμό μεταξύ συναλλακτικής πολιτικής και συγκρουσιακής πολυμέρειας. Ζούμε στην αποδυνάμωση της «γραμμής» μεταξύ ειρήνης και πολέμου, αξιών και συμφέροντος. Το δημόσιο καλό βρίσκεται σε μειονεκτική θέση έναντι της ατομικής ευημερίας, εμπλουτίζοντας έτσι την ισχύ του ενός, του ισχυρού, του ηγεμόνα. Ποτέ ο κόσμος δεν λησμόνησε τον ηγεμόνα, ο οποίος παρουσιάζεται με διαφορετικές εκφάνσεις σύμφωνα με τον χωροχρόνο που του προσφέρεται.

Έχουμε μπει στον «αχαρτογράφητο πλανήτη Γη». Οι γραμμές των συνόρων, οι γραμμές του δομημένου και φυσικού περιβάλλοντος, οι σταθερές γραμμές στον πολιτισμό, αλλά και οι γραμμές φιλοξενίας και επικοινωνίας στον τουρισμό βρίσκονται σε μια συγκεχυμένη κατάσταση που χρήζει ανάλυσης και προσοχής. Η δε μορφή και η φόρμα που χάριζαν το κάλλος, την αρμονία και την αισθητική στον άνθρωπο, αλλά και την αγωγή του μέτρου, χάνονται επικίνδυνα μέσα από την αμορφία της ΤΝ και της μεταμοντέρνας τέχνης της ασυμμετρίας.

Η είσοδος στην περίοδο της «μεταβλητής γεωμετρίας», όπου ο κατακερματισμός της μεταπολεμικής συνοχής του δυτικού κόσμου, η αύξηση των κοινωνικών ανισοτήτων μεταξύ ισχυρών και μη, η κατάπτωση των αξιών της αλληλεγγύης και της γνησιότητας της πληροφορίας έρχονται για να μας επιβεβαιώσουν τη μελλοντική συνολική αναταραχή που θα διατρέξει την υφήλιο.

Και είναι βέβαιο ότι μέσα από την έρπουσα αστάθεια γεννιούνται φαινόμενα φόβου, απειλών, πολυκρίσεων και υβριδικών εξάρσεων. Έτσι, χρειάζεται μια αθροιστική επανεξέταση του τρόπου με τον οποίο διοικούν οι «μεγάλοι» για να μπορούν να απολαμβάνουν και «οι μικροί». Αλλά και η δική μας ηθική «γραμμή» μπροστά στον κυκεώνα των μεταβλητών που τριγυρίζουν δίπλα μας οφείλει να επαναπροσδιορίσει τη στάση της.

Ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο, όπου η «κόκκινη γραμμή» της σωτηρίας του πλανήτη από τις φυσικές καταστροφές αλλά και από το «χέρι» του homo sapiens, πρέπει να παρουσιαστεί και να εφαρμοστεί στη διεθνή κοινότητα, όχι με ευχολόγια αλλά με πράξεις και συνειδητές θέσεις και γραμμές σωτηρίας.

Η συνεισφορά αυτού του βιβλίου είναι η επιτέλεση ενός σκοπού με το ανάλογο άνοιγμα ενός δημόσιου διαλόγου προς περίκλειστες γραμμές, μεταξύ μονομέρειας και πολυμέρειας, μεταξύ συνόρου και απεδαφικοποίησης, μεταξύ ευθείας και καμπύλης γραμμής, με το σκεπτικό ότι οι εκάστοτε «γραμμές» συχνά επικοινωνούν αλλά και μάχονται, συμφιλιώνονται ή αντιτίθενται ανάλογα με τις ατομικές, συνολικές, γεωπολιτικές και χωρικές εξελίξεις με επίκεντρο τον «άνθρωπο δημιουργό».]

► Ουσιαστικά είναι ένα δοκίμιο ανησυχίας και ευπροσηγορίας, διαβλέποντας τη Γραμμή ως ένα κοινό στοιχείο μεταξύ τέχνης, γεωπολιτικής και ανθρώπου. Δεν υπάρχουν πολλοί άλλοι παράμετροι που προσφέρουν τέτοια χαρακτηριστικά προσδιορισμού σε μια σημερινή γενική εικόνα αρκετά αφυδατωμένη και μουντή.

---- Ζήτω η Γραμμή, γιατί απλά είναι ο δρόμος, ο συνδετήρας, η σχέση.

Διακρίνουμε τελικά δύο είδη γραμμών που περικλείουν την ολότητά μας. Η πρώτη είναι η ευθεία που χαρακτηρίζει την Ανθρωπότητα και τον Πολιτισμό, η δε άλλη είναι η καμπύλη που χαρακτηρίζει τη ζωτικότητα και τη Φύση.

Η Γραμμή δεν έχει τέλος, όπως και η Γνώση. Έχουν και οι δύο ανοιχτό τέλος. Και αυτή η ιδιότητα είναι η μαγεία της Γραμμής μας, αλλά και η δίδυμη απεραντοσύνη της γνώσης μας.

Όπου και να πας, πάντα υπάρχει κάπου παραπέρα όπου μπορείς να πας (είτε με γραμμές, είτε με γνώσεις αλλά ίσως και με τις δύο)!

Υ.Γ. Ευχαριστώ τον καθηγητή του Πανεπιστημίου Αιγαίου Σωτήρη Ντάλη για τις πνευματικές έντονες σπίθες, αλλά και τον Μανόλη Στεφανάκη επίσης καθηγητή, τη φιλόλογο και εκπαιδευτικό Αντωνία Ματσίγκου, αλλά και τον καλό συνάδελφο Γιώργο Σάββενα για την επιτυχημένη συμβολή τους στην παρουσία του βιβλίου, καθώς και τον εκδοτικό οίκο Παπαζήση για την αρωγή του.