Με επιτυχία ολοκληρώθηκε στη Ρόδο το 1ο Water Dialogues για τη λειψυδρία και τις πλημμύρες στη νησιωτική Ελλάδα

Rodiaki NewsRoom

Τι επισήμαναν ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δ. Παπαστεργίου ο ευρωβουλευτής Δ. Τσιόδρας και εκπρόσωποι της αυτοδιοίκησης και των επιστημονικών φορέων

Κυβερνητικά στελέχη, αυτοδιοικητικοί και κορυφαίοι επιστήμονες συζήτησαν απόψε στη Ρόδο τις προκλήσεις της κλιματικής κρίσης και της διαχείρισης των υδάτινων πόρων στα νησιά, στο πλαίσιο του πρώτου Rhodes | Water Dialogues, μιας πρωτοβουλίας του Ινστιτούτου Ερευνών Διαχείρισης Υδάτινων Πόρων & Ενέργειας «WE ARE GREECE» και του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΤΕΕ), με θέμα «Λειψυδρία και πλημμύρες στη νησιωτική Ελλάδα».

Στην εκδήλωση, τις εργασίες της οποίας άνοιξε ο γενικός γραμματέας του ΤΕΕ Αντώνης Γιαννικουρής, και η οποία έχει ως στόχο έχει να αποτελέσει αφετηρία ενός ουσιαστικού διαλόγου για τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα νησιά του Αιγαίου και της Μεσογείου εξαιτίας της κλιματικής κρίσης, της αυξανόμενης τουριστικής πίεσης και των ολοένα συχνότερων ακραίων καιρικών φαινομένων, πραγματοποίησαν χαιρετισμό ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου (διαδικτυακά) , ο Πρόεδρος της ΕΝΠΕ και Περιφερειάρχης Νοτίου Αιγαίου Γιώργος Χατζημάρκος, ο Πρόεδρος του ΤΕΕ Γιώργος Στασινός, ο Πρόεδρος του ΤΜΕΔΕ Κωνσταντίνος Μακέδος, ο Δήμαρχος Ρόδου Αλέξανδρος Κολιάδης και ο Πρόεδρος της Επιτροπής Τουριστικής Ανάπτυξης της ΚΕΔΕ και πρώην Δήμαρχος Ρόδου Αντώνης Καμπουράκης.

Τις κεντρικές εισηγήσεις πραγματοποίησαν ο Δήμαρχος Λειψών Φώτης Μάγγος και ο Ομότιμος Καθηγητής Μηχανικών και Μηχανικών Περιβάλλοντος Γιώργος Καρατζάς, παρουσιάζοντας δεδομένα και προτάσεις σχετικά με τη διαχείριση των υδάτινων πόρων στις νησιωτικές περιοχές.

Η πρώτη θεματική ενότητα είναι αφιερωμένη στη λειψυδρία και στις επιπτώσεις που προκαλεί η αυξανόμενη ζήτηση νερού σε περιοχές με έντονη τουριστική δραστηριότητα. Στη συζήτηση συμμετείχαν ο Ευρωβουλευτής Δημήτρης Τσιόδρας, ο Γενικός Γραμματέας Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής Μανώλης Κουτουλάκης και ο Πρόεδρος της ΕΔΕΥΑ και Δήμαρχος Ρεθύμνου Γιώργος Μαρινάκης.

Ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου, εστίασε την τοποθέτησή του στον καθοριστικό ρόλο της τεχνολογίας και των ψηφιακών εργαλείων στην αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής. Ειδική αναφορά επίσης έκανε στην εμπειρία που απέκτησε ως δήμαρχος, έχοντας βιώσει τις συνέπειες ακραίων φυσικών φαινομένων όπως ο «Ιανός» και ο «Daniel».

Όπως τόνισε, οι σύγχρονες πόλεις καλούνται να αντιμετωπίσουν πρωτόγνωρες προκλήσεις, καθώς οι υποδομές τους σχεδιάστηκαν με δεδομένα που πλέον έχουν ανατραπεί από την κλιματική αλλαγή. Οι έντονες βροχοπτώσεις και οι αυξημένες παροχές νερού που καταγράφονται τα τελευταία χρόνια ξεπερνούν τις προβλέψεις πάνω στις οποίες είχαν σχεδιαστεί τα δίκτυα αποχέτευσης και αντιπλημμυρικής προστασίας.

Αναφέρθηκε επίσης στην πρωτοβουλία του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, σε συνεργασία με την ΕΔΕΥΑ και το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, για την ψηφιοποίηση των δικτύων ύδρευσης και αποχέτευσης. Όπως σημείωσε, σε πολλές περιοχές της χώρας δεν υπάρχει ολοκληρωμένη καταγραφή των υποδομών, γεγονός που δυσχεραίνει τον σχεδιασμό και την αποτελεσματική διαχείρισή τους. «Δεν μπορείς να βελτιώσεις κάτι αν δεν γνωρίζεις πού βρίσκεται και πώς λειτουργεί», υπογράμμισε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι η πλήρης χαρτογράφηση των δικτύων αποτελεί βασική προϋπόθεση για τον εκσυγχρονισμό τους.Ο κ. Παπαστεργίου ανέδειξε παράλληλα τον ρόλο των νέων τεχνολογιών στην πρόγνωση και την έγκαιρη προειδοποίηση απέναντι σε ακραία καιρικά φαινόμενα. Χρησιμοποιώντας ως παράδειγμα τη Ρόδο και τις έντονες πλημμύρες που έπληξαν το νησί τα προηγούμενα χρόνια, σημείωσε ότι μέχρι πρόσφατα η έλλειψη επαρκών δεδομένων και μετρητικών σταθμών περιόριζε σημαντικά την ακρίβεια των προβλέψεων.

Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε στην εγκατάσταση περισσότερων από 120 νέων μετεωρολογικών σταθμών και συστημάτων μέτρησης υδρολογικών δεδομένων, τα οποία έχουν ήδη παραδοθεί στο Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, καθώς και στο φιλόδοξο πρόγραμμα ανάπτυξης ελληνικών μικροδορυφόρων, συνολικού προϋπολογισμού 200 εκατομμυρίων ευρώ από πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης.

Σύμφωνα με τον υπουργό, τα νέα αυτά εργαλεία θα συμβάλουν τόσο στην ακριβέστερη πρόγνωση ακραίων καιρικών φαινομένων όσο και στην ταχύτερη αποτύπωση και αποκατάσταση των ζημιών μετά από μια φυσική καταστροφή. Ξεχωριστή έμφαση έδωσε και στη διάθεση των δεδομένων αυτών ως ανοικτών δεδομένων προς την αυτοδιοίκηση, τα πανεπιστήμια και τα ερευνητικά ιδρύματα, προκειμένου να αναπτυχθούν νέες εφαρμογές και εργαλεία που θα ενισχύσουν την πολιτική προστασία και τη διαχείριση των υδάτινων πόρων.

Κλείνοντας την τοποθέτησή του, ο Δημήτρης Παπαστεργίου υπογράμμισε ότι η ουσία της συζήτησης δεν βρίσκεται μόνο στην αντιμετώπιση των συνεπειών των φυσικών φαινομένων, αλλά κυρίως στην καλύτερη προετοιμασία της χώρας απέναντι στις νέες συνθήκες που διαμορφώνει η κλιματική κρίση, αξιοποιώντας τη δύναμη της τεχνολογίας, της γνώσης και της έγκαιρης πληροφόρησης.

Στη σημασία της ορθής διαχείρισης των υδάτινων πόρων και στις πρωτοβουλίες που αναλαμβάνει η Ευρωπαϊκή Ένωση για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας αναφέρθηκε ο Ευρωβουλευτής Δημήτρης Τσιόδρας, υπόγραμμίζοντας ότι το ζήτημα του νερού αποτελεί πλέον μία από τις βασικές προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επισημαίνοντας ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη παρουσιάσει το νέο πλαίσιο για την ανθεκτικότητα των υδάτων (Water Resilience), το οποίο θέτει κατευθύνσεις για τη βιώσιμη διαχείριση, την επάρκεια και την ποιότητα του νερού.

Όπως ανέφερε, οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι μέσα στην επόμενη δεκαετία η ζήτηση για νερό στην Ευρώπη ενδέχεται να ξεπερνά την προσφορά κατά 40%, γεγονός που καθιστά αναγκαία την υιοθέτηση νέων πολιτικών και πρακτικών. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ανάγκη εκσυγχρονισμού των υποδομών και στη βελτίωση της διαχείρισης των διαθέσιμων πόρων, σημειώνοντας ότι στην Ελλάδα σημαντικό μέρος του νερού που προορίζεται για άρδευση χάνεται κατά τη μεταφορά του πριν φτάσει στις καλλιέργειες.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στις γραφειοκρατικές δυσκολίες που εξακολουθούν να υπάρχουν τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, τονίζοντας ότι απαιτούνται πιο ευέλικτες και ρεαλιστικές προσεγγίσεις προκειμένου να προχωρήσουν τα απαραίτητα έργα και οι επενδύσεις. «Το νερό είναι ζήτημα υποδομών, σωστής διαχείρισης και μακροπρόθεσμου σχεδιασμού», σημείωσε, υπογραμμίζοντας την ανάγκη εξασφάλισης επαρκών υδατικών πόρων, ιδιαίτερα για τις νησιωτικές περιοχές.

Ιδιαίτερα αιχμηρός ήταν ο Πρόεδρος της ΕΝΠΕ και Περιφερειάρχης Νοτίου Αιγαίου, Γιώργος Χατζημάρκος, κατά τον χαιρετισμό του στο Rhodes | Water Dialogues, εστιάζοντας στην ανάγκη αλλαγών στο θεσμικό πλαίσιο για τη διαχείριση των υδάτινων πόρων και την υλοποίηση κρίσιμων περιβαλλοντικών και αντιπλημμυρικών έργων. Ο κ. Χατζημάρκος υποστήριξε ότι η λειψυδρία στα νησιά δεν μπορεί να αποδίδεται αποκλειστικά στην κλιματική κρίση, επισημαίνοντας πως σήμερα υπάρχουν διαθέσιμες τεχνολογικές λύσεις, όπως οι μονάδες αφαλάτωσης, που μπορούν να καλύψουν τις ανάγκες των νησιωτικών περιοχών. Όπως τόνισε, το ζήτημα σχετίζεται κυρίως με τη διοίκηση, τον σχεδιασμό και τη διαχείριση των διαθέσιμων πόρων

Αναφερόμενος στα πλημμυρικά φαινόμενα, υπογράμμισε ότι η κλιματική αλλαγή αποτελεί πλέον μια αδιαμφισβήτητη πραγματικότητα, ωστόσο η χώρα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικά εμπόδια στην υλοποίηση αντιπλημμυρικών έργων. Μάλιστα, σημείωσε ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν είναι η έλλειψη χρηματοδότησης, αλλά οι χρονοβόρες διαδικασίες αδειοδότησης, η γραφειοκρατία και οι συνεχείς προσφυγές που καθυστερούν ή ακυρώνουν κρίσιμες παρεμβάσεις.

Ο Περιφερειάρχης Νοτίου Αιγαίου κάλεσε την Πολιτεία να προχωρήσει σε ουσιαστικές θεσμικές αλλαγές, θέτοντας ως απόλυτη προτεραιότητα την προστασία της ανθρώπινης ζωής και επιταχύνοντας τις διαδικασίες για έργα που αφορούν την αντιπλημμυρική θωράκιση και την περιβαλλοντική προστασία. «Οι λύσεις, η τεχνογνωσία και τα χρηματοδοτικά εργαλεία υπάρχουν. Αυτό που χρειάζεται είναι αλλαγή αντιλήψεων και ένα πιο αποτελεσματικό θεσμικό πλαίσιο», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Η δεύτερη ενότητα επικεντρώθηκε στα πλημμυρικά φαινόμενα στο Αιγαίο και στις νέες προσεγγίσεις διαχείρισης των υδάτων, με έμφαση στην αξιοποίηση και ταμίευση των πλημμυρικών απορροών για την ενίσχυση των υδατικών αποθεμάτων. Στο πάνελ συμμετέχουν ο Πρύτανης του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης και Καθηγητής του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών Φώτης Μάρης, ο Πρόεδρος της Επιτροπής Εκτίμησης Πλημμυρικού Κινδύνου του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας και Καθηγητής του ΔΠΘ Δημήτρης Εμμανουλούδης, καθώς και ο Αναπληρωτής Καθηγητής του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου Ανδρέας Ευστρατιάδης.

Το Water Dialogues πραγματοποιήθηκε υπό την αιγίδα σημαντικών θεσμικών και επιστημονικών φορέων, μεταξύ των οποίων το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η Γενική Γραμματεία Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής, η ΕΝΠΕ, η ΕΔΕΥΑ, η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου, ο Δήμος Ρόδου, το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, το Πολυτεχνείο Κρήτης, το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης και η Πανεπιστημιακή Έδρα UNESCO Con-E-Ect.