Ρομά: Επιλογή παραγωγικής ή αντιπαραγωγικής έκβασης της κοινωνικής ένταξής τους;

Γράφει ο Μιχαήλ Β. Μαντικός
Σμήναρχος ε.α.

Θα ήταν πλάνη εάν υποστήριζε κανείς ότι, η επιλογή ενίσχυσης της θέσης των Ρομά στο πλαίσιο της κοινωνικής ένταξής τους μέσω της μετεγκατάστασής τους από την περιοχή του Κορακόνερου, είναι εύκολη υπόθεση.

Όμως, είναι αναποτελεσματικό να πιστεύουμε ότι, με όρους παιγνίου μηδενικού αθροίσματος (κερδίζω-χάνεις), θα υπάρξει παραγωγική έκβαση.

Αναλυτικότερα συνοψίζονται παρακάτω, τα ενδιαφέροντα των κύριων εμπλεκόμενων μερών:

Μέρος: Ρομά

Ενδιαφέροντα:
• Δεν επιθυμούν  την εγκατάσταση στα οικόπεδα 297Α Γαιών Ασγούρου και ένα ακόμα όμορό του.

• Απειλούν ότι θα «προκαλέσουν» πυρκαγιές στο γειτονικό δάσος πέριξ των Γαιών, εφόσον εγκατασταθούν σε αυτά παρά τη θέλησή τους.

• Φοβούνται ότι κινδυνεύει η υγεία τους στον προτεινόμενο χώρο γιατί γειτνιάζει με τον παλιό ΧΥΤΑ και υπάρχει κίνδυνος παραγωγής μεθανίου.

• Αναγκάζονται να καίνε τα σκουπίδια τους γιατί δεν γίνεται αποκομιδή. Επίσης, θεωρούν ότι αυτό γίνεται σκόπιμα.

• Θέλουν να αναβαθμιστούν εκεί που βρίσκονται, σωστά και οργανωμένα.

• Παραπονιούνται για επιλεκτική εφαρμογή των νόμων περί αυθαιρέτων.

• Δεν επιθυμούν να κατοικήσουν σε σπίτια γιατί είναι νομάδες.

• Επιθυμούν να συζητήσουν με το Δήμο, την Περιφέρεια και την Αποκεντρωμένη Διοίκηση και να λάβουν μέρος στη λήψη της όποιας απόφασης.

• Θεωρούν ότι τα προγράμματα χρηματοδότησης για τους Ρομά δεν έφεραν αποτέλεσμα.

Μέρος: Δήμος Ρόδου

Ενδιαφέροντα:
• Έχει λάβει απόφαση μετεγκατάστασης στα οικόπεδα 297Α Γαιών Ασγούρου και ένα ακόμα όμορο, με τη βοήθεια ειδικής επιτροπής στην οποία συμμετείχαν : Δήμος, Περιφέρεια, Αποκεντρωμένη Διοίκηση και ΤΕΕ Δωδεκανήσου.

• Αντιμετωπίζει προβλήματα – παράπονα πολιτών που κατοικούν στην περιοχή - λόγω της παραβατικής συμπεριφοράς (ρύπανση, καύση, απειλές εναντίον δημοτών και οργάνων, βανδαλισμοί υπηρεσιακών οχημάτων).

• Εφαρμόζει πολιτική κοινωνικής ένταξης των Ρομά μέσω μικτού συστήματος παρέμβασης.

• Θέλει να αξιοποιήσει  δύο εκατομμύρια ευρώ σε βάθος πενταετίας για την ενσωμάτωση των Ρομά καθώς και άλλα προγράμματα.

• Θέλει να αξιοποιήσει το καρνάγιο μέσω του Λιμενικού Ταμείου Ρόδου αυξάνοντας τα έσοδα του Δήμου.

• Θέλει να αξιοποιήσει  17 περιπτώσεις που έχουν εκφράσει την επιθυμία  να μεταφερθούν σε μισθωμένη κατοικία.

Μέρος: Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου

Ενδιαφέροντα:
• Συμφωνεί με την κοινωνική ένταξη μέσω της μετεγκατάστασης αλλά, θέλει να ληφθούν υπόψη οι αντιδράσεις των κατοίκων της περιοχής υποδοχής. Επίσης, δηλώνει ότι η υπόψη δράση θέλει χρόνο και δουλειά από ειδικούς.

• Επιθυμεί να συνδράμει στην μεταφορά των μαθητών Ρομά, με την προϋπόθεση ότι θα προωθηθεί  έγκαιρα το αίτημα.

Μέρος: Ειδική Γραμματεία για θέματα Ρομά

Ενδιαφέροντα:
• Επιθυμεί την κοινωνική ένταξη ( μετεγκατάσταση οικισμού, ανάπτυξη κοινωνικής κατοικίας και επιδότηση ενοικίου) των Ρομά με τη δημιουργία κατάλληλων συνθηκών, τις οποίες θεωρεί ευθύνη άλλων φορέων

• Επιθυμεί τα παιδιά των Ρομά να εκπαιδευτούν (να πάνε σχολείο)

Μέρος: ΑμΚΕ (Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρεία) Αντίρροπον

Ενδιαφέροντα:
•    Επιθυμεί την δημιουργία  θετικών προτύπων και θετικών διακρίσεων υπέρ των Ρομά.

Μέρος: Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Ενδιαφέροντα:
• Επιθυμεί την εκπαίδευση των Ρομά και ζητά την εξασφάλιση της μεταφοράς τους από και προς το σχολείο.

• Υποστηρίζει την ανάγκη αντίληψης των επιθυμιών των Ρομά στο ανθρώπινο, καθημερινό επίπεδο ώστε να καταστεί δυνατή η προσέγγισή τους.

Μέρος: Σώματα Ασφαλείας (ΣΑ)

Ενδιαφέροντα:
• Μείωση των συμβάντων που απαιτούν την επέμβασή τους

• Διατήρηση – ενίσχυση του αισθήματος ασφάλειας των εργαζομένων στα (ΣΑ) αλλά και στους πολίτες.
Αξίζει να σημειωθεί ότι, ο κατάλογος των εμπλεκομένων μπορεί να αυξηθεί, ανάλογα με το μέγεθος της συναίνεσης  που επιθυμούμε να επιτύχουμε.

Στο πλαίσιο αυτό γίνεται κατανοητό ότι, η επίλυση των διαφορών απαιτεί οπωσδήποτε την απομάκρυνση από την μέθοδο της ατομικής επίλυσης (π.χ Χατζηδιάκος – Στηροκλέας) του θέματος της κοινωνικής ένταξης των Ρομά αφού, εγκυμονεί ο κίνδυνος τα μέρη (πρόσωπα) να εστιάσουν σε συμφέροντα και όχι σε θέσεις, εμποδίζοντας έτσι την ανάπτυξη αμοιβαίων αποδεκτών κριτηρίων για όλη τη διαδικασία. Δηλαδή, είναι αναγκαίος ο διαχωρισμός των προσώπων από το πρόβλημα.

Ενδεικτικό στοιχείο της αναγκαιότητας του διαχωρισμού αποτελούν μέρος των σχετικών δηλώσεων των ανωτέρω και συγκεκριμένα:

Χατζηδιάκος: «Εμένα μ’ ενδιαφέρει ο καταυλισμός στο Κορακόνερο που μαστίζει τη Ρόδο πάνω από είκοσι χρόνια να εξαφανιστεί την επόμενη χρονιά»

Στηροκλέας: ««Να πάει ο δήμαρχος να μείνει σε αυτά τα σπίτια. Εμείς είμαστε νομάδες. Τσιγγάνοι».
Γίνεται άμεσα αντιληπτό ότι, τα εμπλεκόμενα πρόσωπα οδηγούνται στην στρατηγική της  σκληρής προσέγγισης, παίρνοντας τον ρόλο αντιπάλων και όχι  τον ρόλο των  λυτών.

Συμπερασματικά, έχει καταστεί σαφές – λόγω του μεγάλου αριθμού των εμπλεκομένων-  ότι, η επιλογή της συλλογικής επίλυσης αποτελεί μια αξιόπιστη προσέγγιση για την επίτευξη της κοινωνικής ένταξης των Ρομά, δημιουργώντας ένα παραγωγικό σχήμα, αποκλείοντας τυχόν αδιέξοδα λόγω προσωπικών ελλείψεων ή επιδιώξεων.