Τα καμπαναριά της Ρόδου-Ιερός Μητροπολιτικος Ναός Εισοδίων της Θεοτόκου

Καμπαναριό Ιερού Μητροπολιτικού Ναού Εισοδίων της Θεοτόκου Συνεχίζοντας την περιήγησή μας στα καμπαναριά της Ρόδου θα γνωρίσουμε ένα άλλο τύπο καμπαναριών, τα διπλά, δηλαδή δύο πανομοιότυπα καμπαναριά στον ίδιο ναό. Σύμφωνα με όσα αναφέρονται στο “Ιστορικό” Ιερού Μητροπολιτικού Ναού Ρόδου «Τα Εισόδια της Θεοτόκου» υπό την επιμέλεια του Ιερέα Δημητρίου Μαστρογιάννη και την επιστασία της εκκλησιαστικής επιτροπής του 1988, ο σημερινός ναός χτίσθηκε το 1750 πάνω στα θεμέλια παλαιότερου ναού που υπήρχε στην ίδια θέση από το 1400 και ονομαζόταν “Παναγία η Θολαρίτσα” εξαιτίας του θολωτού σχήματός της. Στα χρόνια της τουρκοκρατίας καμπαναριά δεν υπήρχαν και το κάλεσμα των πιστών γινόταν με το σήμαντρο ή μέσω του νεωκόρου, ο οποίος γύριζε από σπίτι σε σπίτι και με ένα “ματσουκάκι’ ή με ένα ραβδί κτυπούσε την πόρτα και φώναζε “κοπιάσετε στην εκκλησία και ψάλλει”. Τα πράγματα όμως άλλαξαν μετά τον Ρωσοτουρκικό πόλεμο όταν η Ρωσία με τη νίκη της επέβαλε στην Οθωμανική Αυτοκρατία σκληρούς όρους γι’ αυτήν και ευνοίκούς για τους εν Τουρκία χριστιανικούς λαούς. Μεταξύ αυτών των όρων ήταν και το δικαίωμα της χρήσης των καμπάνων στις εκκλησίες. Ετσι λοιπόν φθάνει και στη Ρόδο η πρώτη καμπάνα το 1857 επί Μητροπολίτου Ρόδου Ιγνατίου που προοριζόταν για τον Μητροπολιτικό Ναό των Εισοδίων της Θεοτόκου. Μέχρι την παραλαβή της παρέμεινε στο τελωνείο για λίγες ημέρες. Μία απ’ αυτές στο χώρο του τελωνείου βρέθηκε ένας τούρκος κάτοικος Ρόδου ονόματι Μουσταφά Καμπαντζής. Είδε την καμπάνα και μη γνωρίζοντας σε τι χρησίμευε την περιεργαζόταν με έκπληξη. Ρώτησε τον ομόθρησκό του φύλακα του τελεωνείου και εκείνος του απάντησε «είναι αδελφέ μου καμπάνα για τους Γκιαούρηδες». Ο Μουσταφάς τότε κούνησε το κεφάλι του μονολογώντας στη γλώσσα του «Τζαν κελντί ελάν μπαντά ολατζιάκ» δηλαδή «η καμπάνα ήλθε, ο Χότζας θα σιωπήσει». Η καμπάνα αυτή βρήκε τη θέση της στο καμπαναριό που χτίσθηκε 2-3 χρόνια αργότερα στον προαύλιο χώρο του ναού, που ήταν και το πρώτο καμπαναριό στη Ρόδο. Οι εργασίες ανέγερσης πραγματοποιήθηκαν υπό την επιστασία του εκ της εκκλησιαστικής επιτροπής Χαντζακούλη Δημήτρη, με προσφορές και την προσωπική εργασία των φιλότιμων ενοριτών. Με το σεισμό του 1961 το καμπαναριό κατεδαφίσθηκε ενώ ρωγμές υπέστη και ο ναός. Τότε ο εφημέριος του Ναού Μαστρογιάννης Δημήτριος με την εκκλησιαστική επιτροπή απηύθυναν έκκληση προς τις Αρχές και τους ομογενείς του εξωτερικού, να ενισχύσουν οικονομικά το έργο αποκατάστασης των ζημιών. Τότε πάρθηκε και η απόφαση της ανέγερσης και δεύτερου καμπαναριού όμοιου με το πρώτο. Τα δύο καμπαναριά κατασκευάσθηκαν από τον εργολάβο Νικόλαο Κοντουδιό και τον τεχνίτη Ιωάννη Ζησίμου. Είναι ενσωματωμένα στο ναό, στη δυτική του πλευρά και έχουν ύψος 18 m. Φέρουν σταυρό στην κορυφή το δε ρολόι που κοσμεί το ένα από τα δύο καμπαναριά είναι δωρεά του Θεμιστοκλή Χαλικάκη. Οι καμπάνες αρχικά ήταν χειροκίνητες, αργότερα με την τεχνική στήριξη του Χαρτερού Σάββα το σύστημα κωδωνοκρουσίας βασίσθηκε στην κίνηση ολόκληρης της καμπάνας. Σήμερα οι καμπάνες έχουν σταθεροποιηθεί και η κωδωνοκρουσία γίνεται με την χρήση ηλεκτρικού σφυριού. Αξίζει να σημειωθεί ότι η παλαιά καμπάνα λόγω βλάβης μεταφέρθηκε κάποια στιγμή στη Σύμη όπου έγιναν προσπάθειες αποκατάστασης της βλάβης, χωρίς όμως επιτυχία. Ετσι σήμερα κοσμεί το καμπαναριό που βρίσκεται στη Ν.Δ. πλευρά του ναού χωρίς όμως να λειτουργεί. Συνολικά οι καμπάνες είναι πέντε τον αριθμό. Δύο στο ένα καμπαναριό και τρεις στο άλλο. Τελειώνοντας να ευχαριστήσω τον νυν εφημέριο Πατέρα Ισίδωρο για την πολύτιμη βοήθεια του. Παρουσίαση Μιχάλης Μαννάκης