Αεροδρόμιο στην Πάτμο. Σενάριο ρεαλιστικό ή όνειρο απατηλό;

Ο παρακάτω διάλογος έχει επαναληφθεί πολλές φορές με ανθρώπους που επιθυμούν να επισκεφθούν το νησί μας: «- Ποιές μέρες έχει πτήση για Πάτμο; - Εεε, ξέρετε στην Πάτμο δεν υπάρχει αεροδρόμιο. - Σοβαρά; Δεν έχει αεροδρόμιο η Πάτμος;» αναρωτιούνται απορημένοι. Γνωρίζοντας ότι η Αστυπάλαια των 1.100 κατοίκων, η Κάσος των 1.000 κατοίκων και το Καστελλόριζο των 250 κατοίκων διαθέτουν αεροδρόμιο, δυσκολεύονται να πιστέψουν ότι το ιερό νησί της Αποκάλυψης με την διεθνή ακτινοβολία στερείται αυτού του βασικού έργου υποδομής. Σε κάθε περίπτωση, γεγονός είναι ότι η Πάτμος δεν κατάφερε να αποκτήσει αεροδρόμιο κατά την περίοδο των παχιών αγελάδων. Η έλλειψη αυτή έχει τελευταία αρχίσει να απασχολεί την κοινή γνώμη του νησιού μας, με την συγκέντρωση υπογραφών και δημόσιες παρεμβάσεις συμπολιτών μας τόσο στο Δημοτικό Συμβούλιο, όσο και δια του τύπου, με αποτέλεσμα να αναπτύσσεται προβληματισμός κατά πόσο είναι εφικτή η κατασκευή αεροδρομίου υπό τις σημερινές εξαιρετικές δυσχερείς συνθήκες. Από συζητήσεις με συμπολίτες μας διαπιστώνεται ότι υπάρχουν σημαντικές αποκλίσεις στις διατυπούμενες απόψεις αναφορικά με τους λόγους μη κατασκευής αεροδρομίου μέχρι σήμερα, την δυνατότητα κατασκευής του στο μέλλον, αλλά και την χρησιμότητά του. Ενδεικτικά παρατίθενται ορισμένες από αυτές: 1) «Η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας είχε έτοιμη μελέτη για την κατασκευή αεροδρομίου στην Πάτμο, αλλά κάποιοι υψηλά ιστάμενοι φρέναραν το θέμα και δεν επέτρεψαν να προχωρήσει». 2) «Φταίνε αυτοί που τόσα χρόνια ψηρίζουμε και στέλνουμε στο Δήμο, που δεν έτρεξαν στα Υπουργεία. Τώρα πια δεν πρόκειται να γίνει τίποτα». 3) «Από το κράτος δεν μπορούμε να περιμένουμε τίποτα. Πρέπει να αναλάβει την υπόθεση ο Δήμος και να πάρει μακροχρόνιο χαμηλότοκο δάνειο για να κατασκευάσει το αεροδρόμιο μόνος του» 4) «Τι να το κάνουμε το αεροδρόμιο; Για να χαλάσει το περιβάλλον του νησιού και να μαζευτεί εδώ η σάρα και η μάρα; Καλά είμαστε με τον ποιοτικό τουρισμό που έχουμε» 5) «Και να γίνει το αεροδρόμιο θα μπορεί να υποδεχτεί μόνο μικρά αεροπλάνα. Αντί λοιπόν να παλεύουμε για αεροδρόμιο στην Πάτμο, ας ζητήσουμε να μπει ένα ταχύπλοο που θα μας συνδέσει με το διεθνές αεροδρόμιο της Σάμου, με ανταπόκριση. Αλλωστε, και η Λέρος που έχει ένα τέτοιο μικρό αεροδρόμιο, τι κατάφερε;» Πάντως, (αν και τούτο θα μπορούσε να αποδειχθεί μόνο με την διενέργεια τοπικού δημοψηφίσματος) φαίνεται ότι η ύπαρξη αεροδρομίου θα ήταν επιθυμητή από την πλειοψηφία του πατμιακού λαού. Στην κατεύθυνση αυτή κινείται και η δημοτική αρχή, η οποία τα τελευταία χρόνια έχει προβεί στις εξής κινήσεις: 1) Τον Ιούλιο του 2011 ορίστηκε από το Δημοτικό Συμβούλιο επιτροπή αποτελούμενη από τον Δήμαρχο κ. Στόικο, τον επικεφαλής της μειοψηφίας κ. Λάζαρο Γρύλλη, τον Αντιδήμαρχο κ. Σκεμπέ, εκπρόσωπο της Ιεράς Μονής, τον Αρχιτέκτονα Μηχανικό κ. Λάσκαρη, τον επιχειρηματία κ. Πουλιού και τον τότε Πρόεδρο του Συλλόγου Επαγγελματιών Πάτμου “Η Ανάπτυξη” κ. Σταμπούλη, με σκοπό να προβεί στις απαιτούμενες ενέργεις για την σύνταξη φακέλου κατασκευής αεροδρομίου στην Πάτμο. 2) Το Νοέμβριο του 2011 ανατέθηκε σε ιδιώτη τοπογράφο μηχανικό η αποτύπωση της περιοχής που φαίνεται να είναι η καταλληλότερη για την κατασκευή αεροδρομίου (μεταξύ των οικισμών Σκάλας και Κάμπου, δυτικά της επαρχιακής οδού) και η σύνταξη τοπογραφικού διαγράμματος. 3) Τον Ιούνιο του 2012 αποφασίστηκε να ζητηθεί από τον μελετητή του Σ.ΧΟ.Ο.Α.Π. η περιοχή αυτή, εμβαδού 120 στρεμμάτων, να χαρακτηρισθεί ως χώρος κατασκευής αεροδρομίου, με σκοπό να διευκολυνθεί η αδειοδότησή του εάν και εφόσον κάποτε ξεκινήσει η διαδικασία κατασκευής του. Ωστόσο, το βασικό ερώτημα που συνεχίζει να πλανάται είναι: Είναι εφικτή σήμερα η κατασκευή αεροδρομίου στην Πάτμο και από ποιον; Για να απαντήσουμε σε αυτό είναι χρήσιμο να λάβουμε υπόψη μας τα κάτωθι δεδομένα: α) Τα υφιστάμενα στην πατρίδα μας αεροδρόμια κατασκευάσθηκαν είτε με αμιγή χρηματοδότηση από το κράτος, είτε από μεικτά σχήματα, είτε ακόμα και με αμιγώς ιδιωτικά κεφάλαια. Αεροδρόμιο που να κατασκευάσθηκε με μέριμνα και χρηματοδότηση της τοπικής αυτοδιοίκησης εξ’ όσων γνωρίζουμε δεν υφίσταται. Αλλωστε, η κατασκευή αεροδρομίου αποτελεί αδιαμφισβήτητα ένα δύσκολο εγχείρημα στο οποίο επ’ ουδενί ένας αδύναμος δήμος όπως αυτός της Πάτμου δεν μπορεί να ανταποκριθεί. Δεν υπάρχουν ούτε τα χρήματα για την ανάθεση των απαραίτητων μελετών, ούτε το στελεχιακό δυναμικό που θα μπορούσε να επιβλέψει την διαδικασία, ούτε η απαιτούμενη τεχνογνωσία. Η πολυετής καθυστέρηση πολύ απλούστερων έργων αποδεικνύει του λόγου το αληθές. β) Εχει αποδειχθεί ότι τα μικρά αεροδρόμια εσωτερικού που μπορούν να υποδεχθούν αεροσκάφη χωρητικότητας λίγων δεκάδων θέσεων (όπως αυτό που η γεωμορφολογία της Πάτμου θα επέτρεπε να κατασκευαστεί) δεν είναι οικονομικά βιώσιμα. Τα λειτουργικά έξοδα είναι περισσότερα από τα εισπραττόμενα αεροπορικά τέλη, με αποτέλεσμα όλα τα μικρά αεροδρόμια της πατρίδας μας να συντηρούνται από τα κέρδη των 5-6 μεγαλύτερων. Γι’ αυτό και μετά τον σχηματισμό των ομάδων αεροδρομίων που προορίζονται για παραχώρηση σε ιδιώτες μέσω του Τ.Α.Ι.Π.Ε.Δ. η τρόικα ζήτησε το κλείσιμο των υπόλοιπων 22, μεταξύ των οποίων και νησιών με πολλαπλάσιο πληθυσμό αυτού της Πάτμου (Πάρου, Νάξου, Μήλου, Λέρου, Αστυπάλαιας κ.λπ.). Προφανώς ευχόμαστε αυτό να μην συμβεί, διότι θα αποτελέσει ένα σημαντικότατο πλήγμα για τη νησιωτική Ελλάδα, αλλά είναι προφανές ότι ουδείς πρόκειται να χρηματοδοτήσει σε αυτή τη συγκυρία την κατασκευή ενός ακόμα τέτοιου αεροδρομίου. Σε αυτό το μήκος κύματος κινείται και η Επιτροπή Μεταφορών και Τουρισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που σε περσινή έκθεσή της εκτιμά ότι “η κατασκευή νέων περιφερειακών αεροδρομίων θα πρέπει να βασίζεται σε ανάλυση κόστους οφέλους” και “πιστεύει ότι οι περιφερειακοί αερολιμένες δεν θα πρέπει να συνιστούν μέσα ενίσχυσης των δημοσίων ελλειμμάτων και θα πρέπει να είναι, κατά γενικό κανόνα, οικονομικά βιώσιμοι μεσοπρόθεσμα”. Από τα παραπάνω προκύπτει ότι για τα προσεχή χρόνια η κατασκευή αεροδρομίου στην Πάτμο δεν φαίνεται να αποτελεί ρεαλιστική προοπτική. Προκειμένου, πάντως, να έχουμε ήσυχη την συλλογική μας συνείδηση ότι εξαντλήσαμε όλες τις πιθανότητες, ας φροντίσουμε για την εκπόνηση μελέτης ανάλυσης κόστους/οφέλους, η οποία θα αποτελέσει καθοριστικό εργαλείο για την λήψη της οριστικής μας απόφασης επί του ζητήματος» Του Γιώργου Καρακατσάνη από τα ΠΑΤΜΙΑΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ