Ακτινογραφία των τσιγγάνικων καταυλισμών που υπάρχουν στο νησί
ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΚΕ 1486 ΦΟΡΕΣ
Όπως αυτή καταγράφεται στο σχέδιο διαβούλευσης της περιφέρειας
Το σχέδιο έχει αναρτηθεί στην ιστοσελίδα της περιφέρειας από τις 10 Φεβρουαρίου και μέχρι χτες μόνο ένας… συμπολίτης μας κατέθεσε την άποψή του για το 70 σελίδων σχέδιο, που περιλαμβάνει προτάσεις και παρεμβάσεις αναφορικά με όλες τις παραμέτρους διαβίωσης των Ρομά.
Η δημόσια διαβούλευση θα διαρκέσει μέχρι τις 20 του μήνα, καθώς ο χρόνος πιέζει ώστε να δοθούν λύσεις στο ζήτημα των καταυλισμών, πριν την έναρξη της τουριστικής περιόδου. Η περιφερειακή αρχή είναι αποφασισμένη όπως δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ο περιφερειάρχης Γιώργος Χατζημάρκος, να έχει λύσει το πρόβλημα σε συνεργασία με το δήμο μέχρι το τέλος Μαρτίου.
Το Επιχειρησιακό Σχέδιο εκπονήθηκε από την Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου με τη συνδρομή στελεχών της ΜΟΔ ΑΕ και τη συνεργασία των υπηρεσιών της Περιφέρειας και των Δήμων Κω και Ρόδου, καθώς και με τη διασταύρωση στοιχείων για τους οικισμούς με επιτόπιες επισκέψεις από την ομάδα εκπόνησης, σύμφωνα με τους Κανονισμούς της νέας προγραμματικής περιόδου 2014-2020 και τις προϋποθέσεις που θέτει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, οι οποίες θα πρέπει να πληρούνται σε εθνικό ή περιφερειακό επίπεδο.
Ειδικότερα, ως προς το στεγαστικό πρόβλημα των Ρομά σε Ρόδο και Κω, το Επιχειρησιακό Σχέδιο υποδεικνύει την πολιτική επιδότησης ενοικίου ως τη η πλέον ενδεδειγμένη παρέμβαση για τη στεγαστική αποκατάσταση.
Ελλείψει υποδομών ικανών και επαρκών για την άμεση φιλοξενία του πληθυσμού των Ρομά (τόσο οι Δήμοι αναφοράς όσο και Περιφέρεια δεν διαθέτουν ανάλογες στεγαστικές υποδομές), η άμεση λύση πρέπει να αναζητηθεί στη στήριξη των οικογενειών Ρομά, προκειμένου με τη βούλησή τους και τη συναίνεσή τους να στεγαστούν σε μισθωμένες κατοικίες, λαμβάνοντας μηνιαία επιχορήγηση για το μίσθωμα για χρονικό διάστημα maximum 5 ετών κυρίως με τη συνδρομή των χρηματοδοτικών εργαλείων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ειδικότερα, προτείνεται η κάλυψη του ενοικίου των 70 κατοικιών μέχρι το 2020, σε ποσό που θα προσδιορίζεται ανάλογα με το μέγεθος κάθε νοικοκυριού.
Σε όσους από τους ωφελούμενους του σχεδίου δεν θεωρείται ως δόκιμη η επιλογή της κάλυψης των στεγαστικών αναγκών μέσω της επιδότησης ενοικίου, θα προταθεί, με τη συνδρομή της αρμόδιας Δημοτικής Αρχής (Ρόδου και Κω), η λύση της μετεγκατάστασης τους σε ασφαλέστερη περιοχή, με την διαμόρφωση οικισμού που θα πληροί τις προϋποθέσεις της αξιοπρεπούς διαβίωσης, με την δημιουργία των απαραίτητων υποδομών στους χώρους που θα υποδειχθούν από τις αντίστοιχες Δημοτικές Αρχές.
Ο περιφερειάρχης κάλεσε τους πολίτες, τις ενώσεις πολιτών και τους τοπικούς - κοινωνικούς - οικονομικούς φορείς της Περιφέρειας για την υποβολή προτάσεων. Τυχόν παρατηρήσεις και απόψεις που θα καταγραφούν στην διάρκεια της περιόδου διαβούλευσης, θα συμβάλουν στην ολοκλήρωση του Επιχειρησιακού Σχεδίου , το οποίο θα τεθεί προς έγκριση από το Περιφερειακό Συμβούλιο Νοτίου Αιγαίου.
Δυστυχώς όμως μέχρι σήμερα τίποτα ουσιαστικό δεν έχει αποτυπωθεί από όλους εκείνους που αποτελούν τουλάχιστον τους άμεσα εμπλεκόμενους που ως φορείς του τόπου έπρεπε να έχουν συγκεκριμένη θέση και να την αποτυπώνουν για τα βασικά ζητήματα του τόπου.
Ποια είναι η υπάρχουσα κατάσταση στο νησί μας
Οικισμοί δημοτικής ενότητας Ροδίων
Α) Αγ. Απόστολοι, Κρεμαστή, Αμπέλια ΚΑΪΡ
Δημογραφικά Χαρακτηριστικά:
Πληθυσμός: 85 άτομα
Οικογένειες: 17 Κατοικίες: 3 Μόνιμες κατοικίες στην Κρεμαστή και τετραπλάσιος αριθμός (12 Κατασκευές) σε παραπήγματα και λυόμενα στις άλλες περιοχές.
Ενήλικες: 40 Ανήλικοι: 45
Κινητικότητα Πληθυσμού: Πρόκειται κυρίως για μόνιμο, λιγότερο εποχιακό και ελάχιστο μετακινούμενο πληθυσμό.
Παρουσιάζεται αύξηση οικογενειών και ατόμων Ρομά από το 2010 έως 2013 περίπου 37%.
1. ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ ΘΕΜΑΤΑ
Οικονομική Κατάσταση νοικοκυριών: Τα περισσότερα νοικοκυριά εντάσσονται στην κατηγορία των χαμηλών και κάτω του ορίου φτώχειας εισοδημάτων με μέσο ετήσιο εισόδημα από 2501-5000€. Οι κοινωνικό-οικονομικές συνθήκες ζωής τους είναι κακές, ιδιαίτερα τα τελευταία τρία χρόνια, διότι δεν εργάζονται και ζουν μόνο από τα επιδόματα πρόνοιας ή τα Επιδόματα Τριτέκνων και Πολυτέκνων. Πριν λίγα χρόνια αρκετοί εργάζονταν ατομικά στην συγκέντρωση άχρηστων σιδήρων, σήμερα έχουν μειωθεί σημαντικά.
Αστικοδημοτική Τακτοποίηση: Η πλειονότητα του πληθυσμού είναι τακτοποιημένη αστικοδημοτικά και είναι Δημότες του Δήμου Ροδίων, εκκρεμούν έγγραφές και μεταβολές σε άτομα μικρής ηλικίας (βρέφη) ή ανήλικων μητέρων.
Κοινωνικός αποκλεισμός - διακρίσεις:
Μέσα στην ευρύτερη ομάδα των Ελλήνων Ρομά θα βρούμε διαφορές στο βαθμό κοινωνικής ενσωμάτωσης. Ένας βαθμός ενσωμάτωσης που ποικίλει από περιοχή σε περιοχή, εξαρτάται τόσο από την ίδια την ομάδα των Ρομά, όσο και από τη στάση των τοπικών αρχών και των τοπικών κοινωνιών.
Έτσι, υπάρχουν Ρομά που έχουν μια σταθερή εργασία (ως εποχιακοί εργάτες γης ή ως ελεύθεροι επαγγελματίες), μια μόνιμη περιοχή διαβίωσης, εντάσσουν τα παιδιά τους στο εκπαιδευτικό σύστημα και γενικά μπορούν να κάνουν χρήση των δημόσιων αγαθών. Από την άλλη πλευρά υπάρχουν Ρομά, οι οποίοι ζουν στον αναφερόμενο καταυλισμό, με ιδιαίτερα υποβαθμισμένες συνθήκες διαβίωσης, δεν έχουν σταθερή εργασία και δεν έχουν πρόσβαση σε δημόσια αγαθά (εκπαίδευση, υγεία, απασχόληση).
Στην πλειοψηφία τους αντιμετωπίζουν το πρόβλημα της προκατάληψης απέναντι στον τρόπο ζωής τους και τα στερεότυπα. Οι τελευταίοι Ρομά, αντιμετωπίζουν άμεσα και τεράστια προβλήματα υγιεινής και αρκετές φορές ασφάλειας και επιβίωσης.
Γενικότερα όμως τα στερεότυπα και οι προκαταλήψεις στον ευρύτερο πληθυσμό της περιοχής δεν έχουν μειωθεί, οι Ρομά της περιοχής αντιμετωπίζονται με διακρίσεις από τον υπόλοιπο πληθυσμό και εξυπηρετούνται από τις δημόσιες υπηρεσίες ανάλογα με τις απαιτήσεις τους. Δυσκολία παρουσιάζεται στις συναλλαγές τους με τους άλλους κατοίκους, δηλαδή σε αγορές κλπ.
Παιδική Εργασία: Δεν παρατηρείται σημαντική παιδική εργασία, μόνο πέντε παιδιά έχουν καταγραφεί, κυρίως επειδή κανένας δεν θα προσλάμβανε ανήλικο, αλλά παιδική επαιτεία και μικροκλοπές από καταστήματα και περίπτερα.
Ενδοοικογενειακή Βία: Η ενδοοικογενειακή βία εμφανίζεται σε σημαντικό ποσοστό με κύριες αιτίες, την μέθη, χρήση ουσιών και φαρμάκων κ.λπ. που όμως σε ελάχιστες περιπτώσεις δίνεται συνέχεια σε αστυνομία και δικαστήρια.
Συμμετοχικότητα -Εκπροσώπηση - Άσκηση πολιτικών δικαιωμάτων:
Ασκούν τα εκλογικά τους δικαιώματα και παρατηρείται συλλογικότητα τόσο οργάνωσης, όσο και συμμετοχής καθώς συμπεριλαμβάνονται και ως υποψήφιοι σε δημοτικούς συνδυασμούς.
2. ΣΤΕΓΑΣΗ ΚΑΙ ΒΑΣΙΚΕΣ
ΥΠΟΔΟΜΕΣ
Χωροθέτηση οικισμού - Αστικό Περιβάλλον:
Α. Οι οικισμοί βρίσκονται στα βόριο-δυτικά του Δήμου. Υπάρχει σχέδιο πόλης, υπάρχει εκκλησία, Νηπιαγωγείο, Δημοτικό Σχολείο Βρεφονηπιακός Σταθμός, Βρίσκεται κοντά στο Νοσοκομείο, διαθέτει πλατεία και τα σπίτια τους είναι ιδιόκτητα αγορασμένα με το πρόγραμμα στεγαστικής συνδρομής του Υπουργείου Εσωτερικών (Κρεμαστή). Φτάνει κανείς εύκολα από την οδό που συνδέει τον εθνικό δρόμο με την πόλη, με διαμορφωμένους δρόμους και με άσφαλτο.Στα σπίτια υπάρχει ύδρευση και αποχέτευση, ηλεκτροφωτισμός και γίνεται συχνά η αποκομιδή απορριμμάτων.
Τύπος Κατοικιών: Οι κατοικίες είναι οι περισσότερες κτισμένες με φέροντα οργανισμό, αλλά υπάρχουν και πολλά πρόχειρα παραπήγματα και λυόμενα δίπλα από αυτές. Μετρήθηκαν 4 μόνιμες κατοικίες, αλλά υπάρχει και ένας τριπλάσιος αριθμός 12 παραπηγμάτων στις λοιπές περιοχές.
Δίκτυα υποδομών: Οι οικισμοί καλύπτονται σε ποσοστό 30% από όλα τα δίκτυα κοινής ωφελείας, δηλαδή ύδρευση, αποχέτευση, ηλεκτρισμό, εκτός από τηλέφωνο σταθερό όπου για επικοινωνία έχουν επιλέξει το κινητό.
Αποκομιδή Απορριμμάτων: Στην περιοχή υπάρχουν κάδοι απορριμμάτων και γίνεται τακτικά η αποκομιδή τους.
Β. Στα υπόλοιπα τοπικά διαμερίσματα -Κρεμαστή- έχουν κατοικίες εντός οικισμού και έχουν την ίδια εξυπηρέτηση με τους άλλους κατοίκους σε όλες τις υποδομές και υπηρεσίες.
3. ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ – ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ
Τομείς Απασχόλησης - Εποχικότητα – Κινητικότητα:
Η κύρια ενασχόληση των Ρομά επικεντρώνεται στο πλανόδιο εμπόριο και αυτό της ανακύκλωσης (παλιατζήδες), η οποία όμως ασκείται κυρίως σε καθεστώς ημιπαρανομίας, χωρίς τις απαιτούμενες αδειοδοτήσεις.
Ανεργία: Η ανεργία είναι το κύριο χαρακτηριστικό της ομάδας και ανέρχεται περίπου στο 80%. Μεγάλο μέρος των οικογενειών δεν διαθέτουν σταθερό εισόδημα, και ελάχιστα μέλη των κοινοτήτων κάνουν χρήση των υπηρεσιών του ΟΑΕΔ, ιδίως αυτά που έχουν μερική ή περιοδική απασχόληση και γράφονται ύστερα από προτροπή των εργοδοτών τους , ώστε να ωφελούνται από προγράμματα επιδότησης της απασχόλησης του ΟΑΕΔ ή για να προσλαμβάνονται εποχιακά από τον Δήμο και τις δημοτικές επιχειρήσεις σε ανειδίκευτες εργασίες (οδοκαθαριστές, αποκομιδή απορριμμάτων κλπ).
Οικονομική Τακτοποίηση: Οι Ρομά δεν χαρακτηρίζονται για την τυπικότητα και τη συνέπεια όσον αφορά στις οικονομικές, φορολογικές και ασφαλιστικές τους υποχρεώσεις, παρά το γεγονός ότι το 90% διαθέτουν ΑΦΜ.
Η πλειονότητα (67%) υποβάλλει φορολογική δήλωση με την κατάσταση να βελτιώνεται κάθε χρόνο, κυρίως για λόγους απόκτησης ασφάλισης απόρων και λήψης επιδομάτων. Επίσης έχει παρατηρηθεί πολλές περιπτώσεις που έχουν υποβάλλει δηλώσεις για λειτουργία επιχείρησης με σκοπό να αποκτήσουν φορτηγό αυτοκίνητο και στην πορεία διέκοψαν τις υποχρεώσεις με αποτέλεσμα να μην έχουν ασφαλιστική και φορολογική ενημερότητα.
Γυναικεία Απασχόληση: Οι γυναίκες Ρομά ασχολούνται αποκλειστικά με την οικογένεια και σε ελάχιστες περιπτώσεις σε ποσοστό 10% εργάζονται εποχιακά, κυρίως δε βοηθούν τους άνδρες τους στο εμπόριο.
Ευκαιρίες για Επαγγελματική Εξέλιξη – Επιχειρηματικότητα:
Απουσιάζει η ύπαρξη μόνιμης επιχειρηματικής κίνησης, διότι ακόμη δεν υπάρχει η εμπιστοσύνη ότι θα εκπληρώνουν τις οικονομικές τους υποχρεώσεις, πχ πληρωμή ενοικίου, περιορίζεται στο πλανόδιο εμπόριο, ενώ ταυτόχρονα δεν υπάρχουν ιδιαίτερες ευκαιρίες για επαγγελματική απασχόληση και εξέλιξη, διότι λείπουν και τα προσόντα και τα εφόδια. Γι΄ αυτό προτιμούν την πλανόδια απασχόληση, επειδή οι απαιτήσεις εκεί είναι ελάχιστες. Αρκεί να έχουν ένα ημιφορτηγό αυτοκίνητο και να τους δώσει ή να αποκτήσουν το εμπόρευμα, κυρίως από φρούτα και λαχανικά μέχρι ρούχα και οικιακά είδη.
4.ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
Αναλφαβητισμός: Ο αναλφαβητισμός χαρακτηρίζει σχεδόν το σύνολο του πληθυσμού, ενώ λίγοι Ρομά έχουν ολοκληρώσει την υποχρεωτική εκπαίδευση με μέσο όρο εκπαιδευτικής τάξης των παιδιών τη Δ’ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ.
Μαθητική Διαρροή: Σε ότι αφορά την Α/βάθμια και B/βάθμια Εκπαίδευση, οι Ρομά εγγράφουν τα παιδιά τους στο Δημοτικό Σχολείο, αλλά στην πορεία το εγκαταλείπουν και σύμφωνα με τα ανωτέρω στοιχεία διαφαίνεται ότι τα περισσότερα παιδιά γράφονται στις τρεις πρώτες τάξεις του Δημοτικού, και δεν προχωρούν, με αποτέλεσμα να μην ολοκληρώνουν την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση με δική τους κυρίως ευθύνη, παρά το γεγονός ότι αντιμετωπίζονται ισότιμα από το εκπαιδευτικό προσωπικό.
Αυτό οφείλεται και στο γεγονός ότι κανείς που να έχει τελειώσει οποιαδήποτε βαθμίδα εκπαίδευσης δεν ωφελήθηκε από αυτή. Δηλαδή αν υπήρχε ένα παράδειγμα που ένας Ρομά αποκαταστάθηκε επαγγελματικά από την απόκτηση ενός τυπικού προσόντος της εκπαίδευσης, πχ απολυτήριο Γυμνασίου, θα παρείχε το κίνητρο να δοκιμάσουν και άλλοι την προσπάθεια αυτή. Ακόμη και το γεγονός ότι η εγκατάλειψη της εκπαίδευσης τους εμποδίζει να αποκτήσουν άλλα διπλώματα όπως της οδήγησης, η ανοχή των αρχών σε τέτοια φαινόμενα αποτελεί και αυτό αιτία εγκατάλειψης της εκπαίδευσης.
Πρόσβαση στην Εκπαίδευση: Στην ευρύτερη περιοχή υπάρχει Βρεφονηπιακός Σταθμός, που λειτουργεί με την φροντίδα του Δήμου, Νηπιαγωγείο, Δημοτικό Σχολείο. Τα παιδιά των Ρομά φοιτούν στις ίδιες αίθουσες και εντάσσονται στις ίδιες σχολικές τάξεις με τα παιδιά μη Ρομά. Η αντιμετώπιση των παιδιών Ρομά από τους εκπαιδευτικούς είναι ισότιμη με τα άλλα παιδιά.
Προγράμματα ένταξης στην εκπαίδευση: Σε επίπεδο δήμου δεν λειτουργεί τμήμα ένταξης. Υπάρχει προγραμματική σύμβαση Δ. Ρόδου και Πανεπιστημίου Αιγαίου για την υποστήριξη της μαθησιακής διαδικασίας και την καταπολέμηση της Μαθητικής διαρροής, όπου κυρίως εντοπίζεται στη φοίτηση στο δημοτικό σχολείο.
Εκπαίδευση Ενηλίκων: Έχουν διενεργηθεί κατά το παρελθόν προγράμματα κατάρτισης από την ΝΕΛΕ.
5. ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ
Πρόσβαση στην Υγεία: Στο Νησί της Ρόδου λειτουργεί Νοσοκομείο όπου μπορούν να έχουν καθημερινή πρόσβαση σε αυτό, καθώς και στα άλλα νοσηλευτικά ιδρύματα, όπως μονάδα υγείας ΙΚΑ, όπου παραπέμπονται όταν το απαιτεί η νοσηλεία και η περίθαλψη, όπως γίνεται και για κάθε άλλη περίπτωση.
Πρόληψη και Προαγωγή Υγείας: Είναι συνηθισμένο να βλέπουμε οικογένειες αθίγγανων να διαβιούν σε λυόμενα και παράγκες, εγκαταλελειμμένα σπίτια ακόμα και σε φορτηγά διαμορφωμένα σε κατοικίες με τον απαραίτητο υποτυπώδη εξοπλισμό. Το συνηθέστερο φαινόμενο είναι ότι ζουν χωρίς τις βασικές παροχές σε ρεύμα και νερό και με ελλιπή αποχετευτικό σύστημα.
Οι συχνές μετακινήσεις, οι άσχημες συνθήκες υγιεινής, η μη τήρηση του προγράμματος εμβολίων των παιδιών, η απουσία ασφαλιστικής κάλυψης και η έλλειψη μιας σχεδιασμένης, βάση διαχείρισης των ιδιαιτεροτήτων της συγκεκριμένης πληθυσμιακής ομάδας, κρατικής μέριμνας έχουν ως αποτέλεσμα, όπως ο ίδιος πληθυσμός αναφέρει, μια μεγάλη μερίδα του πληθυσμού και κυρίως τα παιδιά να πάσχουν από διάφορα νοσήματα, αναπνευστικά και καρδιολογικά προβλήματα.
Στα θέματα πρόληψης Υγείας οι Ρομά χρειάζονται συνεχή στήριξη και παρότρυνση. Η κατάσταση χαρακτηρίζεται μάλλον δραματική. Από άποψης Δημόσιας Υγείας, η κατάσταση είναι προβληματική. Έλλειψη προσωπικής φροντίδας και καθαριότητας σε ενήλικες και παιδιά, χαρακτηρίζει μεγάλο ποσοστό των Ρομά. Στα θέματα πρόληψης γυναικολογικής φύσεως υπάρχει αμέλεια. Οι γυναίκες Ρομά, ως επί το πλείστον δεν κάνουν τεστ-παπ και μαστογραφία, ούτε και αν τους παρουσιαστεί κάποιο πρόβλημα υγείας.
Τα μέλη της κοινότητας των Ρομά, δεν λαμβάνουν μέτρα αντισύλληψης με αποτέλεσμα να υπάρχει υψηλό ποσοστό αμβλώσεων ανεξαρτήτως αν βρίσκονται σε γάμο ή όχι, ακόμη και σε πολύ νεαρές κοπέλες.
Υγειονομική Ασφάλιση: Κύρια υγειονομική ασφάλιση για τους Ρομά θεωρείται η Πρόνοια. Υπάρχει ένα ποσοστό που έχει ασφάλιση ΙΚΑ, αλλά πρόκειται κυρίως για ανέργους ηλικίας 18-29 ετών, οι οποίοι βάσει νόμου καλύπτονται ιατροφαρμακευτικά από το ΙΚΑ μέσω κάρτας ανεργίας ΟΑΕΔ.
Απομένει ένα αρκετά μεγάλο ποσοστό που περιλαμβάνει τους ανασφάλιστους και τις αδιευκρίνιστες περιπτώσεις. Πρέπει να αναφερθεί ότι ένα ποσοστό 60% περίπου κάνει χρήση των ευεργετικών διατάξεων περί ανασφαλίστων και τους έχουν χορηγηθεί βιβλιάρια περίθαλψης απόρων.
Εξαρτήσεις – Ψυχική Υγεία: Παρουσιάζεται σημαντικός αριθμός ατόμων με συμπτώματα ψυχονευρωτικών διαταραχών στην υγεία τους – κατάθλιψη, αγχώδη διαταραχή, νευρολογικά νοσήματα- καθώς και ροπή προς εξαρτήσεις από ναρκωτικές ουσίες. Παρατηρείται κυρίως στις μεγαλύτερες ηλικίες ροπή προς το αλκοόλ που ενδεχομένως να καταγράφονται μόνο για την χορήγηση των Προνοιακών επιδομάτων.
Β) Καρακόνερο θέση Καρνάγιο Ρόδου
Δημογραφικά Χαρακτηριστικά:
Πληθυσμός: 250 άτομα
Οικογένειες: 55, Κατοικίες: 45 Κατασκευές σε παραπήγματα και λυόμενα.
Στις αναφερόμενες κατοικίες έχουν αναπτυχθεί επεκτάσεις και ζουν ενιαία πολλές οικογένειες με συγγενικό δεσμό (πχ τρεις αδερφοί με πολλά τέκνα που μερικά έχουν παντρευτεί, έχουν τις γυναίκες τους μαζί και έχουν αποκτήσει και παιδιά. Υπάρχει τέτοια κατοικία όπου ζουν 20 περίπου άτομα.
Από ένα πρόχειρο έλεγχο σε πιστοποιητικά οικογενειακής κατάστασης προκύπτει ότι διαβιούν:
Ενήλικες: 100 Ανήλικοι: 150 Κινητικότητα Πληθυσμού: Πρόκειται κυρίως για μόνιμο, λιγότερο εποχιακό και ελάχιστο μετακινούμενο πληθυσμό. Παρουσιάζεται αύξηση οικογενειών και ατόμων Ρομά από το 2008 έως 2014 περίπου 37%.
1. ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ ΘΕΜΑΤΑ
Οικονομική Κατάσταση νοικοκυριών: Τα περισσότερα νοικοκυριά εντάσσονται στην κατηγορία των χαμηλών και κάτω του ορίου φτώχειας εισοδημάτων με μέσο ετήσιο εισόδημα από 2501-5000€. Οι κοινωνικό- οικονομικές συνθήκες ζωής τους είναι κακές, ιδιαίτερα τα τελευταία τρία χρόνια, διότι δεν εργάζονται και ζουν μόνο από τα επιδόματα πρόνοιας ή τα Επιδόματα Τριτέκνων και Πολυτέκνων. Πριν λίγα χρόνια αρκετοί εργάζονταν ατομικά στην συγκέντρωση άχρηστων σιδήρων, σήμερα έχουν μειωθεί σημαντικά.
Αστικοδημοτική Τακτοποίηση: Η πλειονότητα του πληθυσμού είναι τακτοποιημένη αστικοδημοτικά και είναι Δημότες του Δήμου Ροδίων, εκκρεμούν έγγραφές και μεταβολές σε άτομα μικρής ηλικίας (βρέφη) ή ανήλικων μητέρων.
Κοινωνικός αποκλεισμός – διακρίσεις:
Μέσα στην ευρύτερη ομάδα των Ελλήνων Ρομά θα βρούμε διαφορές στο βαθμό κοινωνικής ενσωμάτωσης. Ένας βαθμός ενσωμάτωσης που ποικίλει από περιοχή σε περιοχή, εξαρτάται τόσο από την ίδια την ομάδα των Ρομά, όσο και από τη στάση των τοπικών αρχών και των τοπικών κοινωνιών.
Έτσι, υπάρχουν Ρομά που έχουν μια σταθερή εργασία (ως εποχιακοί εργάτες γης ή ως ελεύθεροι επαγγελματίες), μια μόνιμη περιοχή διαβίωσης, εντάσσουν τα παιδιά τους στο εκπαιδευτικό σύστημα και γενικά μπορούν να κάνουν χρήση των δημόσιων αγαθών. Από την άλλη πλευρά υπάρχουν Ρομά, οι οποίοι ζουν στον αναφερόμενο καταυλισμό, με ιδιαίτερα υποβαθμισμένες συνθήκες διαβίωσης, δεν έχουν σταθερή εργασία και δεν έχουν πρόσβαση σε δημόσια αγαθά (εκπαίδευση, υγεία, απασχόληση).
Στην πλειοψηφία τους αντιμετωπίζουν το πρόβλημα της προκατάληψης
απέναντι στον τρόπο ζωής τους και τα στερεότυπα. Οι τελευταίοι Ρομά, αντιμετωπίζουν άμεσα και τεράστια προβλήματα υγιεινής και αρκετές φορές ασφάλειας και επιβίωσης.
Γενικότερα όμως τα στερεότυπα και οι προκαταλήψεις στον ευρύτερο πληθυσμό της περιοχής δεν έχουν μειωθεί, οι Ρομά της περιοχής αντιμετωπίζονται με διακρίσεις από τον υπόλοιπο πληθυσμό και εξυπηρετούνται από τις δημόσιες υπηρεσίες ανάλογα με τις απαιτήσεις τους. Δυσκολία παρουσιάζεται στις συναλλαγές τους με τους άλλους κατοίκους, δηλαδή σε αγορές κλπ.
Παιδική Εργασία: Δεν παρατηρείται σημαντική παιδική εργασία, μόνο πέντε παιδιά έχουν καταγραφεί, κυρίως επειδή κανένας δεν θα προσλάμβανε ανήλικο, αλλά παιδική επαιτεία και μικροκλοπές από καταστήματα και περίπτερα.
Ενδοοικογενειακή Βία: Η ενδοοικογενειακή βία εμφανίζεται σε σημαντικό ποσοστό με κύριες αιτίες, την μέθη, χρήση ουσιών και φαρμάκων κ.λπ. που όμως σε ελάχιστες περιπτώσεις δίνεται συνέχεια σε αστυνομία και δικαστήρια.
Συμμετοχικότητα – Εκπροσώπηση - Άσκηση πολιτικών δικαιωμάτων: Ασκούν τα εκλογικά τους δικαιώματα και παρατηρείται συλλογικότητα τόσο οργάνωσης, όσο και συμμετοχής καθώς συμπεριλαμβάνονται και ως υποψήφιοι σε δημοτικούς συνδυασμούς.
2. ΣΤΕΓΑΣΗ ΚΑΙ ΒΑΣΙΚΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ
Χωροθέτηση οικισμού- -Αστικό Περιβάλλον:
Ο οικισμός βρίσκονται στα νότια- ανατολικά του πολεοδομικού συγκροτήματος του Δήμου. Είναι σε καταπατηθείσα δημόσια και ιδιωτική περιοχή πλησίον του καρνάγιου και σε περιοχή που έχει οριστεί ως επέκταση της νέας Μαρίνας ελλιμενισμού τουριστικών σκαφών αναψυχής με σημαντικό ως εκ τούτο τουριστικό ενδιαφέρον. Φτάνει κανείς εύκολα από την παραλιακή οδό Άργους -Ναυπλίου που συνδέει τον εθνικό δρόμο με την πόλη, με διαμορφωμένους δρόμους και με άσφαλτο. Στις αναφερόμενες υποβαθμισμένες κατοικίες (παραπήγματα) δεν υπάρχει ύδρευση και αποχέτευση, ηλεκτροφωτισμός και δε γίνεται συχνά η αποκομιδή απορριμμάτων.
Τύπος Κατοικιών: Οι κατοικίες είναι οι περισσότερες πρόχειρα παραπήγματα και λυόμενα δίπλα από αυτές. Μετρήθηκαν 10 λυόμενες κατοικίες, αλλά υπάρχει και ένας τριπλάσιος αριθμός 33 παραπηγμάτων ακριβώς δίπλα σε αυτές.
Δίκτυα υποδομών: Ο καταυλισμός δε καλύπτεται από όλα τα δίκτυα κοινής ωφελείας, δηλαδή ύδρευση, αποχέτευση, ηλεκτρισμό, και φυσικά από τηλέφωνο σταθερό όπου για επικοινωνία έχουν επιλέξει το κινητό.
Αποκομιδή Απορριμμάτων: Στην ευρύτερη περιοχή υπάρχουν κάδοι απορριμμάτων και γίνεται τακτικά η αποκομιδή τους. Στον καταυλισμό δεν υπάρχουν κάδοι απόρριψης απορριμμάτων κι εναπόθεσή τους στα όρια του καταυλισμού έχει τα χαρακτηριστικά χωματερής κι εγκυμονεί σημαντικούς κινδύνους για την ασφάλεια και υγεία του πληθυσμού.
3. ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ – ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ
Τομείς Απασχόλησης- Εποχικότητα – Κινητικότητα: Η κύρια ενασχόληση των Ρομά επικεντρώνεται στο πλανόδιο εμπόριο και αυτό της ανακύκλωσης (παλιατζήδες), η οποία όμως ασκείται κυρίως σε καθεστώς ημιπαρανομίας, χωρίς τις απαιτούμενες αδειοδοτήσεις.
Ανεργία: Η ανεργία είναι το κύριο χαρακτηριστικό της ομάδας και ανέρχεται περίπου στο 80%. Μεγάλο μέρος των οικογενειών δεν διαθέτουν σταθερό εισόδημα, και ελάχιστα μέλη των κοινοτήτων κάνουν χρήση των υπηρεσιών του ΟΑΕΔ, ιδίως αυτά που έχουν μερική ή περιοδική απασχόληση και γράφονται ύστερα από προτροπή των εργοδοτών τους , ώστε να ωφελούνται από προγράμματα επιδότησης της απασχόλησης του ΟΑΕΔ ή για να προσλαμβάνονται εποχιακά από τον Δήμο και τις δημοτικές επιχειρήσεις σε ανειδίκευτες εργασίες (οδοκαθαριστές, αποκομιδή απορριμμάτων κλπ)
Οικονομική Τακτοποίηση: Οι Ρομά δεν χαρακτηρίζονται για την τυπικότητα και τη συνέπεια όσον αφορά στις οικονομικές, φορολογικές και ασφαλιστικές τους υποχρεώσεις, παρά το γεγονός ότι το 90% διαθέτουν ΑΦΜ. Η πλειονότητα (67%) υποβάλλει φορολογική δήλωση με την κατάσταση να βελτιώνεται κάθε χρόνο, κυρίως για λόγους απόκτησης ασφάλισης απόρων και λήψης επιδομάτων.
Επίσης έχει παρατηρηθεί πολλές περιπτώσεις που έχουν υποβάλλει δηλώσεις για λειτουργία επιχείρησης με σκοπό να αποκτήσουν φορτηγό αυτοκίνητο και στην πορεία διέκοψαν τις υποχρεώσεις με αποτέλεσμα να μην έχουν ασφαλιστική και φορολογική ενημερότητα.
Γυναικεία Απασχόληση: Οι γυναίκες Ρομά ασχολούνται αποκλειστικά με την οικογένεια και σε ελάχιστες περιπτώσεις σε ποσοστό 10% εργάζονται εποχιακά, κυρίως δε βοηθούν τους άνδρες τους στο εμπόριο.
Ευκαιρίες για Επαγγελματική Εξέλιξη – Επιχειρηματικότητα:
Απουσιάζει η ύπαρξη μόνιμης επιχειρηματικής κίνησης, διότι ακόμη δεν υπάρχει η εμπιστοσύνη ότι θα εκπληρώνουν τις οικονομικές τους υποχρεώσεις, πχ πληρωμή ενοικίου, περιορίζεται στο πλανόδιο εμπόριο, ενώ ταυτόχρονα δεν υπάρχουν ιδιαίτερες ευκαιρίες για επαγγελματική απασχόληση και εξέλιξη, διότι λείπουν και τα προσόντα και τα εφόδια. Γι΄ αυτό προτιμούν την πλανόδια απασχόληση, επειδή οι απαιτήσεις εκεί είναι ελάχιστες. Αρκεί να έχουν ένα ημιφορτηγό αυτοκίνητο και να τους δώσει ή να αποκτήσουν το εμπόρευμα, κυρίως από φρούτα και λαχανικά μέχρι ρούχα και οικιακά είδη.
4. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
Αναλφαβητισμός: Ο αναλφαβητισμός χαρακτηρίζει σχεδόν το σύνολο του πληθυσμού, ενώ λίγοι Ρομά έχουν ολοκληρώσει την υποχρεωτική εκπαίδευση με μέσο όρο εκπαιδευτικής τάξης των παιδιών τη Δ’ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ.
Μαθητική Διαρροή: Σε ότι αφορά την Α/βάθμια και B/βάθμια Εκπαίδευση, οι Ρομά εγγράφουν τα παιδιά τους στο Δημοτικό Σχολείο, αλλά στην πορεία το εγκαταλείπουν και σύμφωνα με τα ανωτέρω στοιχεία διαφαίνεται ότι τα περισσότερα παιδιά γράφονται στις τρεις πρώτες τάξεις του Δημοτικού, και δεν προχωρούν, με αποτέλεσμα να μην ολοκληρώνουν την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση με δική τους κυρίως ευθύνη, παρά το γεγονός ότι αντιμετωπίζονται ισότιμα από το εκπαιδευτικό προσωπικό. Αυτό οφείλεται και στο γεγονός ότι κανείς που να έχει τελειώσει οποιαδήποτε βαθμίδα εκπαίδευσης δεν ωφελήθηκε από αυτή.
Δηλαδή αν υπήρχε ένα παράδειγμα που ένας Ρομά αποκαταστάθηκε επαγγελματικά από την απόκτηση ενός τυπικού προσόντος της εκπαίδευσης, πχ απολυτήριο Γυμνασίου, θα παρείχε το κίνητρο να δοκιμάσουν και άλλοι την προσπάθεια αυτή. Ακόμη και το γεγονός ότι η εγκατάλειψη της εκπαίδευσης τους εμποδίζει να αποκτήσουν άλλα διπλώματα όπως της οδήγησης, η ανοχή των αρχών σε τέτοια φαινόμενα αποτελεί και αυτό αιτία εγκατάλειψης της εκπαίδευσης.
Πρόσβαση στην Εκπαίδευση: Στην ευρύτερη περιοχή υπάρχει Βρεφονηπιακός Σταθμός, που λειτουργεί με την φροντίδα του Δήμου, Νηπιαγωγείο, Δημοτικό Σχολείο. Τα παιδιά των Ρομά φοιτούν στις ίδιες αίθουσες και εντάσσονται στις ίδιες σχολικές τάξεις με τα παιδιά μη Ρομά. Η αντιμετώπιση των παιδιών Ρομά από τους εκπαιδευτικούς είναι ισότιμη με τα άλλα παιδιά.
Προγράμματα ένταξης στην εκπαίδευση: Σε επίπεδο δήμου δε λειτουργεί τμήμα ένταξης. Υπάρχει προγραμματική σύμβαση Δ. Ρόδου και Πανεπιστημίου Αιγαίου για την υποστήριξη της μαθησιακής διαδικασίας και την καταπολέμηση της Μαθητικής διαρροής, όπου κυρίως εντοπίζεται στη φοίτηση στο δημοτικό σχολείο.
Εκπαίδευση Ενηλίκων: Έχουν διενεργηθεί κατά το παρελθόν προγράμματα κατάρτισης από την ΝΕΛΕ.
5. ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ
Πρόσβαση στην Υγεία: Στο Νησί της Ρόδου λειτουργεί Νοσοκομείο όπου μπορούν να έχουν καθημερινή πρόσβαση σε αυτό, καθώς και στα άλλα νοσηλευτικά ιδρύματα, όπως μονάδα υγείας ΙΚΑ, όπου παραπέμπονται όταν το απαιτεί η νοσηλεία και η περίθαλψη, όπως γίνεται και για κάθε άλλη περίπτωση .
Πρόληψη και Προαγωγή Υγείας: Είναι συνηθισμένο να βλέπουμε οικογένειες αθίγγανων να διαβιούν σε λυόμενα και παράγκες, εγκαταλελειμμένα σπίτια ακόμα και σε φορτηγά διαμορφωμένα σε κατοικίες με τον απαραίτητο υποτυπώδη εξοπλισμό. Το συνηθέστερο φαινόμενο είναι ότι ζουν χωρίς τις βασικές παροχές σε ρεύμα και νερό και με ελλιπή αποχετευτικό σύστημα.
Οι συχνές μετακινήσεις, οι άσχημες συνθήκες υγιεινής, η μη τήρηση του προγράμματος εμβολίων των παιδιών, η απουσία ασφαλιστικής κάλυψης και η έλλειψη μιας σχεδιασμένης, βάση διαχείρισης των ιδιαιτεροτήτων της συγκεκριμένης πληθυσμιακής ομάδας, κρατικής μέριμνας έχουν ως αποτέλεσμα, όπως ο ίδιος πληθυσμός αναφέρει, μια μεγάλη μερίδα του πληθυσμού και κυρίως τα παιδιά να πάσχουν από διάφορα νοσήματα, αναπνευστικά και καρδιολογικά προβλήματα.
Στα θέματα πρόληψης Υγείας οι Ρομά χρειάζονται συνεχή στήριξη και παρότρυνση. Η κατάσταση χαρακτηρίζεται μάλλον δραματική. Από άποψης Δημόσιας Υγείας, η κατάσταση είναι προβληματική. Έλλειψη προσωπικής φροντίδας και καθαριότητας σε ενήλικες και παιδιά, χαρακτηρίζει μεγάλο ποσοστό των Ρομά. Στα θέματα πρόληψης γυναικολογικής φύσεως υπάρχει αμέλεια.
Οι γυναίκες Ρομά, ως επί το πλείστον δεν κάνουν τεστ-παπ και μαστογραφία, ούτε και αν τους παρουσιαστεί κάποιο πρόβλημα υγείας.
Τα μέλη της κοινότητας των Ρομά, δεν λαμβάνουν μέτρα αντισύλληψης με αποτέλεσμα να υπάρχει υψηλό ποσοστό αμβλώσεων ανεξαρτήτως αν βρίσκονται σε γάμο ή όχι, ακόμη και σε πολύ νεαρές κοπέλες.
Ακολουθήστε τη Ροδιακή στο Google News
