Πάνω από 8 εκατομμύρια τα έσοδα από τα μουσεία και τους αρχαιολογικούς χώρους

Πάνω από 8 εκατομμύρια ευρώ ήταν οι εισπράξεις του Ταμείου Αρχαιολογικών Πόρων από τους αρχαιολογικούς χώρους και τα μνημεία της Δωδεκανήσου, το 2017.

Για την ακρίβεια, σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε  στη διάρκεια εργασιών του Αναπτυξιακού Συνεδρίου Νοτίου Αιγαίου ο υφυπουργός Πολιτισμού κ. Κώστας Στρατής εισπράχθηκε ποσό 8.388.193 ευρώ και συγεκριμένα
1. Λίνδος (441.012 επισκέπτες, 4.562.880 € έσοδα)
2. Παλάτι Μεγάλου Μαγίστρου (235.413 επισκέπτες, 1.227.354 € έσοδα)
3. Ασκληπιείο Κω (135.290 επισκέπτες, 829.727 € έσοδα)
4. Κάμειρος (121.210 επισκέπτες, 610.170 € έσοδα)
5. Ιαλυσός (84.040 επισκέπτες, 430.770 έσοδα)
6. Αρχαιολογικό Μουσείο Ρόδου (74.913 επισκέπτες, 420.280 έσοδα)
7. Κάστρο Κω / Νερατζιά (40.063 επισκέπτες, 150.236 € έσοδα)

Tα στοιχεία δείχνουν πράγματι τη συνεισφορά του τόπου στην εθνική οικονομία που δυστυχώς δεν είναι ανταποδοτική. 
Κάποιοι μάλιστα από τους τοπικούς παράγοντες όπως η πρόεδρος της Ένωσης Ξενοδόχων Κω κ. Σβύνου έθεσε στη διάρκεια των εργασιών του Συνεδρίου το θέμα ανταποδοτικότητας, ζητώντας να μένει στον τόπο τουλάχιστον το 10% των εσόδων, για να αντιμετωπιστούν ανάγκες των μνημείων, αλλά... απάντηση δεν πήρε. 
Μάλλον το θέμα θα πρέπει να επανέλθει σε πιο δυναμική βάση, από τους τοπικούς φορείς με ανάλογες πιέσεις, στα κέντρα λήψης των αποφάσεων. 
Στην ομιλία του επίσης ο κ. Στρατής αναφέρθηκε και σε άλλα θέματα που αφορούν την περιοχή μας, επισημαίνοντας μεταξύ άλλων τα εξής: 
● Εγκατάσταση ολοκληρωμένου συστήματος διαχείρισης επιχειρησιακών πόρων (ERP) και ηλεκτρονικού εισιτηρίου (e-Ticketing)
Πρόκειται για το σημαντικότερο πρόγραμμα αναβάθμισης του ΤΑΠ που βρίσκεται σε εξέλιξη. Αφορά στη συνδυασμένη εγκατάσταση νέου Συστήματος Διαχείρισης Επιχειρησιακών Πόρων (Enterprise Resource Planning - ERP) και ηλεκτρονικού εισιτηρίου στους αρχαιολογικούς χώρους, τα Μουσεία και τα μνημεία (e-Ticket), με δυνατότητα έκδοσης εισιτηρίων από το διαδίκτυο και κατάλληλο εξοπλισμό ελέγχου της πρόσβασης των επισκεπτών στις εισόδους (Access Control). Επίσης το έργο περιλαμβάνει σύστημα γραμμωτού κώδικα (barcode) για τα πωλητήρια και την αποθήκη του ΤΑΠ.
Το έργο είναι απολύτως απαραίτητο για τον πλήρη έλεγχο των εισπράξεων από το λογιστήριο του ΤΑΠ, μέσω της αυτοματοποιημένης σύνδεσης με τα εκδοτήρια των εισιτηρίων και τα πωλητήρια των αρχαιολογικών χώρων, των Μουσείων και των μνημείων. Υλοποιείται με κοινή χορηγία της Εθνικής Τράπεζας και του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος με ενδιάμεσο φορέα την Εταιρεία Μεσσηνιακών Σπουδών.

Ευχαριστούμε τους χορηγούς και τον ενδιάμεσο φορέα για τη στήριξή τους στο έργο. Κυρίως όμως τους ευχαριστούμε για τον σεβασμό που έχουν επιδείξει από την αρχή προς το ΤΑΠ, το Υπουργείο Πολιτισμού και τις ανάγκες τους, ως φορείς που τελικά θα παραλάβουν και θα χρησιμοποιήσουν το έργο.

Η εγκατάσταση του ηλεκτρονικού εισιτηρίου είναι μια εξαιρετικά περίπλοκη και δύσκολη στη εφαρμογή της υπόθεση. Τον Ιούνιο του 2015 πραγματοποιήθηκε διαγωνισμός που υπήρξε άγονος. Ακολούθησε η προσπάθεια εξεύρεσης χορηγών και η διαμόρφωση του κοινού χορηγικού σχήματος που πήρε σάρκα και οστά το καλοκαίρι του 2016. Στη συνέχεια εκπονήθηκε μελέτη για τις προδιαγραφές του έργου το φθινόπωρο του 2016 και ακολούθησε διαγωνιστική διαδικασία που διήρκεσε μέχρι τα τέλη Ιουλίου 2017, οπότε και αναδείχθηκε ο ανάδοχος. Πλέον βρισκόμαστε στη φάση υλοποίησης, μετά την εκπόνηση της μελέτης εφαρμογής και την πρόσφατη έγκριση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου.
Το χρονοδιάγραμμα για την έναρξη λειτουργίας του ηλεκτρονικού εισιτηρίου, του συστήματος ελέγχου πρόσβασης επισκεπτών στις εισόδους και του συστήματος γραμμωτού κώδικα (barcode) στα πωλητήρια και την αποθήκη είναι για τις αρχές Ιουνίου. 

Η διοίκηση του ΤΑΠ, χορηγοί και ανάδοχος καταβάλλουν συντονισμένα κάθε προσπάθεια για την επίτευξη του φιλόδοξου αυτού στόχου. Από την πλευρά μας, θα προβαίνουμε σε συνεχή ενημέρωση, καθώς η υλοποίηση του έργου θα εξελίσσεται.
Σε πρώτη φάση το ηλεκτρονικό εισιτήριο θα εφαρμοστεί στην Ακρόπολη και τους γύρω αρχαιολογικούς χώρους του ενιαίου εισιτηρίου της Αθήνας, την Κνωσό, το Μουσείο Ηρακλείου και την Αρχαία Μεσσήνη, που αντιπροσωπεύουν πάνω από το το 50% των εσόδων του ΤΑΠ. Η εγκατάσταση και η παραμετροποίηση του ERP, που είναι πιο απαιτητική, θα διαρκέσει μέχρι τα τέλη του 2018.

Στη συνέχεια, με την εμπειρία που θα έχει αποκτηθεί, είναι απολύτως επιτεύξιμη η εκδίπλωση (roll out) του συστήματος στους 50 μεγαλύτερους αρχαιολογικούς χώρους και μουσεία της χώρας μέχρι τα τέλη του 2019.
Συγκεκριμένα, η υπολογιστική υποδομή που υλοποιείται από το έργο, καλύπτει ως δυνατότητα το σύνολο των 50 σημαντικότερων αρχαιολογικών χώρων, Μουσείων και μνημείων. Το μόνο που απομένει είναι η τοποθέτηση του εξοπλισμού σε εκδοτήρια, εισόδους και πωλητήρια.
Αναφορικά με την Περιφέρεια του Νότιου Αιγαίου, η εκδίπλωση του συστήματος περιλαμβάνει τη Δήλο, το Ακρωτήρι Θήρας, το Μουσείο Θήρας, την Αρχαία Θήρα, τη Λίνδο, το Παλάτι του Μεγάλου Μαγίστρου, το Αρχαιολογικό Μουσείο της Ρόδου, την Ιαλυσό, την Κάμειρο, το Ασκληπιείο και το Κάστρο της Κω.

Η επέκταση του ηλεκτρονικού εισιτηρίου μπορεί να χρηματοδοτηθεί από το ίδιο το ΤΑΠ, μέσα από την αναμενόμενη αύξηση εσόδων που αναμένεται να φέρει η εγκατάστασή του σε Ακρόπολη και Κνωσό.
Εφόσον, όμως, η τοπική κοινωνία και η υγιής επιχειρηματικότητα των  Δωδεκανήσων θέλει και μπορεί να συνεισφέρει, ώστε να συμμετάσχουν στη σημαντική αυτή προσπάθεια, η συμβολή τους είναι ευπρόσδεκτη. Ήδη για άλλες περιοχές της χώρας έχει εκδηλωθεί ανάλογο ενδιαφέρον.  
● Θεσμοθέτηση νέων εργαλείων για την διαχείριση ακινήτων από το ΤΑΠ: αναψυκτήρια αρχαιολογικών χώρων, Μουσείων και μνημείων / Ακίνητα στη Μεσαιωνική Πόλη της Ρόδου
Το ΤΑΠ διαχειρίζεται τα αναψυκτήρια του Υπουργείου Πολιτισμού σε αρχαιολογικούς χώρους, Μουσεία και μνημεία, καθώς και σειρά ακινήτων στη Μεσαιωνική Πόλη της Ρόδου, τα οποία περιήλθαν στην ιδιοκτησία του Ελληνικού Δημοσίου και το ΥΠΠΟΑ από την Ιταλική διοίκηση του νησιού.

Το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο για τη διαχείριση αναψυκτηρίων και ακινήτων από το ΤΑΠ είναι παρωχημένο και περιορίζεται μόνο στην εκμίσθωση. Με στόχο την παροχή υπηρεσιών υψηλής ποιότητας, πάντα διασφαλίζοντας τον δημόσιο χαρακτήρα τους, έχει ετοιμαστεί και σύντομα πρόκειται να εισαχθεί για ψήφιση στη Βουλή νομοθετική διάταξη που προβλέπει μία ευρεία γκάμα επιλογών πέραν της εκμίσθωσης. Για παράδειγμα θα προβλέπεται διαχείριση μέσω δημοσίων συμβάσεων και συμβάσεων παραχώρησης, καθώς και μέσω παραχώρησης στην τοπική κοινωνία και συγκεκριμένα σε Φορείς της Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας. Στο πλαίσιο αυτό εξετάζεται αν και σε ποιες περιπτώσεις θα ήταν ωφέλιμο να υπάρξει νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου του Δημοσίου, ειδικού και αποκλειστικού σκοπού, το οποίο θα αναλάβει αποκλειστικά τη διαχείριση αναψυκτηρίων ή / και ακινήτων.

Οι παραπάνω λύσεις θα εφαρμοστούν συνδυαστικά, επιλέγοντας την πλέον κατάλληλη για κάθε κατηγορία αναψυκτηρίων ή / και ακινήτων μετά από σχετική μελέτη.

Για τα αναψυκτήρια θα τίθενται όροι που διασφαλίζουν την υψηλή ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών και προϊόντων. Για τη φετινή μεταβατική χρονιά και μέχρι να εφαρμοστεί το νέο πλαίσιο διαχείρισης, θα υπάρξουν βραχυχρόνιες συμβάσεις, ώστε το φετινό καλοκαίρι να ανοίξουν τα αναψυκτήρια που παραμένουν κλειστά τα τελευταία χρόνια, μετά τη λήξη των συμβάσεων εκμίσθωσης που είχαν γίνει στο παρελθόν.

Για την περίπτωση των ακινήτων της Μεσαιωνικής Πόλης της Ρόδου υπάρχει η δυνατότητα, μέσα από κατάλληλο σχήμα, η διαχείρισή τους να γίνει σε συνεργασία με τους φορείς της τοπικής κοινωνίας, έχοντας τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

(α) Θα γίνει σεβαστός ο χαρακτήρας των ακινήτων ως τμήμα ενός ευρύτερου μνημειακού συνόλου και μάλιστα ενός μνημείου Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, όπως είναι η Μεσαιωνική Πόλη της Ρόδου.

(β) Οι αναγκαίες εργασίες συντήρησης και αποκατάστασης θα πραγματοποιούνται μετά από την έγκριση και υπό την εποπτεία του Υπουργείου Πολιτισμού.

(γ) Η διαχείριση των ακινήτων θα πρέπει να εντάσσεται σε ένα ευρύτερο σχέδιο για την αναζωογόνηση της Μεσαιωνικής Πόλης, που θα υπερβαίνει ένα στείρο τουριστικό μοντέλο, προβλέποντας πολιτιστικές χρήσεις, εργαστήρια παραδοσιακών τεχνών, κοινωνική κατοικία κλπ, ενταγμένα στην καθημερινή ζωή της τοπικής κοινωνίας.

(δ) Θα αξιοποιηθούν υπάρχουσες πολεοδομικές μελέτες, που προστατεύουν τον ιστό της Μεσαιωνικής Πόλης, προτείνοντας κατάλληλες χρήσεις γης και όρους δόμησης. 

(ε) Θα διασφαλίζονται έσοδα και για το Υπουργείο Πολιτισμού, μέσω του ΤΑΠ.

(στ) Επίσης, από τα έσοδα θα χρηματοδοτείται η συντήρηση και η ανάδειξη της Μεσαιωνικής Πόλης της Ρόδου.
Η συμμετοχή επενδυτών, αν και όπου κριθεί ωφέλιμη, δεν θα είναι χωρίς προϋποθέσεις. Πρώτον, θα πρέπει να εισφέρουν κεφάλαια για τις εργασίες συντήρησης και αποκατάστασης των ακινήτων. Δεύτερον, η συμμετοχή τους θα προκύψει μέσα από ανοιχτή διαγωνιστική διαδικασία. Τρίτο και αυτονόητο, η κυριότητα θα παραμείνει στο Δημόσιο”.