Η Δωδεκάνησος  φοράει τα παραδοσιακά της

Επιμέλεια-φωτογράφιση: Μιχάλης Μαννάκης

Από σήμερα και κάθε Σαββάτο,  στη στήλη αυτή θα παρουσιάζονται οι παραδοσιακές φορεσιές τόσο της Ρόδου όσο και των υπόλοιπων νησιών της Δωδεκανήσου.

Καθώς απομακρυνόμαστε από την εποχή που η παραδοσιακή φορεσιά αποτελούσε κομμάτι της καθημερινότητάς μας θεωρώ πως οφείλουμε όσο υπάρχουν ακόμη ανθρώπινες μαρτυρίες να προβούμε στη συγκέντρωση και την καταγραφή του σχετικού υλικού.

Σκοπός δεν είναι η παρουσίαση της διαδρομής των φορεσιών στο πέρασμα των χρόνων και των  επιρροών που τις  διαμόρφωσαν αλλά το ποια είναι η εικόνα τους σήμερα. Κάποιες δέχθηκαν ελάχιστες επιρροές διατηρώντας μία εικόνα «σταθερή» στο χρόνο ενώ για κάποιες άλλες  οι πληροφορίες είναι συγκεχυμένες.
 


Σημαντικές πληροφορίες για τις φορεσιές της Δωδεκανήσου μπορεί να αντλήσει κανείς από εξαιρετικές εργασίες που έχουν γίνει κατά καιρούς όπως της Αθηνάς Ταρσούλη στο έργο της «Δωδεκάνησα 1947-1950», όπου εκτός από τις περιγραφές των φορεσιών μας  υπάρχουν και σχέδια δικά της που συνοδεύουν κάθε περιγραφή.

Επίσης, αξιόλογη είναι και η εργασία του Φακιόλη Βαλάσιου με τίτλο «Έρευνα για την τοπική λαϊκή φορεσιά στα δέκα χωριά του Δήμου Νότιας Ρόδου». Επιπλέον, το Λύκειο Ελληνίδων Ρόδου «Εργάνη Αθηνά» διαθέτει μία πλούσια συλλογή φορεσιών της Δωδεκανήσου, για τις οποίες το 2006 εξέδωσε σχετικό ημερολόγιο.
 


Οι πληροφορίες που συνοδεύουν το φωτογραφικό υλικό της παρούσας στήλης φέρουν την πλήρη ευθύνη του εκάστοτε φορέα που εκπροσωπεί τον τόπο από τον οποίο προέρχεται η φορεσιά. Η δημοσίευση του σχετικό υλικού, φωτογραφικού και κειμένου, μπορεί να αποτελέσει το έναυσμα στον οποιοδήποτε  που γνωρίζει ή έχει εντοπίσει τυχόν παραλήψεις ή λάθη να συμβάλει στη διόρθωση πριν την τελική καταγραφή για την έκδοση λευκώματος.

Πριν το πέρας αυτών των διαδικασιών, θα πραγματοποιηθεί σχετική εκδήλωση που θα αφορά την παρουσίαση των φορεσιών. Η όλη προσπάθεια τελεί υπό την αιγίδα της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου: Τμήμα Πολιτισμού, του Δ.Ο.Π.Α.Ρ., της Ομοσπονδίας Παροικιακών Δωδεκανησιακών Συλλόγων και της Ομοσπονδίας Τοπικών Συλλόγων.

ΡΟΔΟΣ
ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ
ΦΟΡΕΣΙΑ  «ΔΙΜΥΛΙΑΣ-ΕΛΕΟΥΣΑΣ»
Εικ.1 Γιορτινή φορεσιά.

 


Αποτελείται από το μεσοφόρι (ολόσωμο) ανοικτό στο στήθος με κέντημα που δένει με κορδονάκι, μακρύ μέχρι τον αστράγαλο διακοσμημένο με κέντημα με μανίκια μακριά. Εσωτερικά από το μεσοφόρι φοριέται η «βράκα» που καλύπτει  το γόνατο και καταλήγει σε σούρα με δαντέλα. Πανωφόρι με τιράντα σφίγγει στο στήθος με σούρα και πιέτες, φθάνει έως λίγο πιο κάτω από το γόνατο και φοριέται σε διάφορες αποχρώσεις. Ζακετάκι εξωτερικά μέχρι το στήθος  με μακριά μανίκια, κουμπώνει με σούστα σε ένα σημείο.
Σιρίτι στα μανίκια και στο τέλος του υφάσματος κάποιες φορές το συναντάμε σκέτο και κάποιες άλλες με σχεδιάκια. Λίγο πιο χοντρό το ύφασμα για το κρύο.

Ζωνάρι στην μέση. Κάλτσα λευκή πλεκτή μάλλινη. Παπούτσι χαμηλό μαύρο. Στο κεφάλι μπαίνει εσωτερικά λευκό μαντήλι, το οποίο καλύπτει τα μαλλιά και το μέτωπο και καταλήγει σε χάντρες ή φλουριά. Εξωτερικά  το κεφάλι καλύπτεται με άλλο μαντήλι άλλοτε κεντητό και άλλοτε σταμπωτό με ζωγραφιά στο κέντρο. Φωλιά  για τις παντρεμένες εικ.2 και αετός για τις ανύπαντρες εικ.3. Το εξωτερικό μαντήλι δε δένεται. Ως κοσμήματα χρησιμοποιούσαν σκουλαρίκια και στο στήθος φλουριά ή λίρες αναλόγως την οικονομική  κατάσταση.

Εικ.4. Καθημερινή φορεσιά.
 


Φούστα με σούρα στη μέση, φαρδιά  με σούρα έως τον αστράγαλο. Πανωφόρι –πουκάμισο με μακριά μανίκια με φαρδύ τελείωμα και πιέτες με κούμπωμα μπροστά. Οι αποχρώσεις ποικίλλουν ανάλογα με τις προσωπικές προτιμήσεις. Κάλτσες  χοντρές με χαμηλό παπούτσι. Μπροστά και πίσω φέρει πιέτες.

Πληροφορίες: Εξωραϊστικός επιμορφωτικός καλλιτεχνικός σύλλογος Διμιλιάς Ελεούσας «Το Φουντουκλί»