Η γυναικεία παραδοσιακή φορεσιά της Ιαλυσού

Rodiaki NewsRoom

Η Δωδεκάνησος φοράει τα παραδοσιακά της

Επιμέλεια-φωτογράφιση Μιχάλης Μαννάκης
email:mannakis.m@gmail.com

ΡΟΔΟΣ:΅ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ
ΦΟΡΕΣΙΑ ΙΑΛΥΣΟΥ

Επίσημη τριαντενή φορεσιά εικ1.
Αποτελείται εσωτερικά από την βράκα μαζί με το «ζιπούνι», πάντα σε λευκό χρώμα και διακοσμημένο με χειροποίητο κέντημα. Τα πόδια καλύπτονται με μαύρες χοντρές κάλτσες με βυσσινί υφασμάτινους καλτσοδέτες. Πάνω από τα εσώρουχα το λευκό «μεσοφούστανο».

Εξωτερικά από το «μεσοφούστανο» φοριέται η φούστα ,μακριά και φαρδιά ,πάντα σε σκούρο χρώμα με δαντελένιο χειροποίητο τελείωμα. Σαν πανωφόρι φοριέται ο λεγόμενος «σάκος» και αυτός σε σκούρες αποχρώσεις.

Πίσω ο «σάκος» έχει δυο πιέτες που σταματούν μέχρι την μέση ενώ από μπροστά έχει τρείς που ανοίγουν κι αυτές στη μέση ,δίνοντας έτσι χώρο σε μελλοντικές εγκυμοσύνες.

Τα μανίκια στα άκρα τους είναι διακοσμημένα. Να επισημάνουμε δε ότι οι αποχρώσεις τόσο της φούστας όσο και του «σάκου» ήταν μεν σκούρες αλλά τα χρώματα διαφοροποιούνταν ανάλογα με τις προτιμήσεις.

Σε πολύ επίσημες περιπτώσεις πάνω από το γιακά του «σάκου» φοριόταν άλλος γιακάς από μετάξι πλεγμένος με το βελονάκι.

Πρέπει να τονισθεί ότι ,ανάλογα με την κοινωνική και οικονομική θέση τα υφάσματα έρχονταν από Μικρά Ασία ήταν «μπροκάρ» βελούδο, ή άλλο βαρύ ύφασμα, ή φτηνό βαμβακερό.

Στο κεφάλι φορούσαν δύο μαντήλια, ένα λευκό εσωτερικά με τελείωμα «πιτσίλα» δηλ. λεπτό τελείωμα με βελονάκι και «χάντρο», ή τελείωμα δουλεμένο με «χάντρο» στη φουρκέτα.
Πάνω από αυτό φορούσαν το δεύτερο μαντήλι, σε λεπτό ύφασμα συνήθως «περκάλι», λευκό, με κέντημα σε σκούρα μουντά χρώματα και χρυσοκλωστή.

Το δέσιμο γινόταν είτε σαν το Καλύμνικο «τσεμπέρι» σε επίσημες περιπτώσεις, είτε σαν το δέσιμο του
Έμπωνα εικ.2 & 3.

Τη συγκεκριμένη φορεσιά τη φορούσαν τόσο το καλοκαίρι όσο και το χειμώνα την ίδια με μόνη διαφορά στην ποιότητα των υφασμάτων που ήταν πιο χοντρά το χειμώνα.

Τα παπούτσια ήταν μαύρα με λουρί, ή πασουμάκια από την ανατολή.

Κοσμήματα
Φορούσαν σταυρό με την καδένα, φλουριά στο στήθος εικ.5, «φουσκιά» σκουλαρίκια, βραχιόλια εικ.4 και δακτυλίδια, δώρα από την πεθερά, τον γαμπρό, δώρα του αρραβώνα ή και του γάμου.

Τις καθημερινές φορούσαν άλλα ρούχα φτιαγμένα από φτηνό βαμβακερό ύφασμα πάλι σε σκούρο χρώμα, ενώ ο «σάκος» αντί για πιέτες ήταν κομμένος με μπούστο, που υποβάσταζε το στήθος. Στο κεφάλι φορούσαν πολύχρωμα σταμπωτά μαντήλια.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
Πολιτιστικός Σύλλογος Γυναικών Ιαλυσού.
Πρόεδρος: Τσίκκη Ελένη
Αντιπρόεδρος: Σμαράγδη Μπιλιώτη
Μέλη: Βασιλαρά Ρούλα, Φαρμακίδη Καλλιόπη, Λεριά Νίκη