Απολογήθηκαν για τη φονική πλημμύρα της Κρεμαστής

Ενώπιον της ανακρίτριας Ρόδου βρέθηκαν χθες και απολογήθηκαν, οι κ.κ. Γιάννης Μαχαιρίδης, Φώτης Χατζηδιάκος και Στάθης Κουσουρνάς,  αρνούμενοι τα όσα τους καταλογίζονται για τις φονικές πλημμύρες που έπληξαν το νησί της Ρόδου τον Νοέμβριο του 2013 και είχε ως αποτέλεσμα να χάσουν τις ζωές τους τέσσερις άνθρωποι!

Όπως είναι γνωστό, οι τρεις άνδρες κλήθηκαν να καταθέσουν με τις ιδιότητες που είχαν την περίοδο εκείνη, δηλαδή Περιφερειάρχης Νοτίου ο κ. Μαχαιρίδης, Αντιπεριφερειάρχης ο κ. Χατζηδιάκος και Δήμαρχος Ρόδου ο κ. Κουσουρνάς κατηγορούμενοι για τα αδικήματα της  πλημμύρας, από την οποία μπορούσε να προκύψει κίνδυνος για άνθρωπο και από την οποία επήλθε θάνατος, κίνδυνος για ξένα πράγματα, καθώς και της έκθεσης, από την οποία προκλήθηκε θάνατος.

Και οι τρεις εμπλεκόμενοι συνοδευόμενοι από τους συνηγόρους τους κ.κ. Γρηγόρη Μοράρη, Κώστα Σαρρή και Φώτη Κωστόπουλο, μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας με σύμφωνη γνώμη και του αρμόδιου εισαγγελέα, αφέθηκαν ελεύθεροι χωρίς όρους.

Σύμφωνα με πληροφορίες, όλοι αναφέρθηκαν στον τεράστιο όγκο νερού που είχε βρέξει σε ολόκληρο το νησί, με το μεγαλύτερο όγκο του να πέφτει στο βόρειο τρίγωνο της Ρόδου. Έκαναν λόγο «για Θεομηνία» και εξήγησαν ο καθένας από την πλευρά του, αφενός τις αρμοδιότητες που είχαν και αφετέρου τις ενέργειες που είχαν γίνει τόσο πριν όσο και μετά τη σφοδρή αυτή κακοκαιρία.

Ειδικά ο πρώην Νομάρχης Δωδεκανήσου και Περιφερειάρχης Νοτίου Αιγαίου κ. Γ. Μαχαιρίδης, αναφέρθηκε αναλυτικά στο έργο που έχει επιτελέσει κατά τη θητεία του, όπου έγιναν εκατοντάδες έργα, εκ των οποίων τα 156  αφορούν, οδικά – αντιπλημμυρικά έργα, στο νησί της Ρόδου.

Το μεγαλύτερο μέρος του Επαρχιακού δικτύου  της Νήσου Ρόδου – είπε ο κ. Μαχαιρίδης- εκσυγχρονίστηκε με νέα οδικά δίκτυα και τα συνοδά έργα (γέφυρες, οχετοί, πλακοσκεπείς, στηθαία ασφαλείας κλπ).
Σε ό,τι αφορά τα αντιπλημμυρικά έργα, αυτά αξιολογήθηκαν και τέθηκαν σε προτεραιότητα ανάλογα με το ιστορικό της κάθε περιοχής, τις εκθέσεις και μελέτες που είχαν γίνει από ειδικούς επιστήμονες, αλλά  κυρίως σε εφαρμογή των οδηγιών αντιμετώπισης πλημμυρικών φαινομένων (Σχέδιο Ξενοκράτης,  Εγκύκλιος της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας κ.α.)

Και όλα αυτά, είπε ο κ. Μαχαιρίδης γίνονταν με ανύπαρκτούς ή σχεδόν μηδενικούς πόρους.

Ο ίδιος πρόσθεσε πως ουδέποτε ουδείς διαμαρτυρήθηκε για κακή λειτουργία ή αστοχία οποιασδήποτε μορφής, το αντίθετο μάλιστα οι πρόσφατες εκθέσεις αυτοψίας τόσο  του Υπουργείου  Υποδομών Μεταφορών και Δικτύων  όσο και της ΕΓΝΑΤΙΑΣ ΟΔΟΥ Α.Ε. που διενεργήθηκαν, στη Ρόδο, προκειμένου να αποτιμηθούν οι βλάβες στο οδικό δίκτυο και αλλού, μετά από τις πλημμύρες στις 22-11-2013, αναφέρουν ότι όλες οι υποδομές του νησιού (το μεγαλύτερο μέρος των οποίων, ήταν έργα που εκτελέσθηκαν κυρίως κατά τη θητεία του κ. Μαχαιρίδη, ως Νομάρχη και Περιφερειάρχη), ανταποκρίθηκαν ικανοποιητικά ακόμα και στα πιο ακραία φυσικά φαινόμενα που έπληξαν ποτέ το νησί της Ρόδου.

Ο κ. Μαχαιρίδης αναφέρθηκε επίσης και στην έκθεση αυτοψίας του Υπουργείου Υποδομών Μεταφορών και Δικτύων που είχε διενεργηθεί στο νησί μας στις 6 Δεκεμβρίου 2013, η οποία και αναφέρει μεταξύ άλλων πως τα όσα συνέβησαν στο νησί της Ρόδου στις 22-11-2013 χαρακτηρίζονται ως «ΘΕΟΜΗΝΙΑ» που οδήγησε σε παροχές οι οποίες υπερέβαιναν  τις παροχές σχεδιασμού των έργων.  

Οι αρμοδιότητες και το ισχύον νομικό πλαίσιο 
Ο πρώην Περιφερειάρχης Νοτίου Αιγαίου αναφέρθηκε αναλυτικά στο ισχύον νομικό πλαίσιο, με το οποίο καθορίζονται οι αρμοδιότητες της Περιφέρειας και των Οργάνων της, και ειδικότερα στις διατάξεις αυτές που αναφέρονται και στο κατηγορητήριο. Ο κ. Μαχαιρίδης ανέλυσε τις αρμοδιότητες που βάσει και της ισχύουσας νομοθεσίας είχε εκχωρήσει σε καθέναν από τους Αντιπεριφερειάρχες του και τόνισε το γεγονός πως την ημέρα της Θεομηνίας ο ίδιος απουσίαζε από τη Ρόδο, καθώς βρίσκονταν στην Αστυπάλαια!

Ο κ. Μαχαιρίδης προσκόμισε αναλυτικά στοιχεία, σύμφωνα με τα οποία από τις έρευνες και τα στατιστικά στοιχεία (τελευταίας τριακονταετίας) οι χείμαρροι που έδιναν συχνά πλημμυρικά φαινόμενα με μεγάλες ροές  στο νησί της Ρόδου ήταν:
Ο χείμαρρος Λουτάνης,   περιοχή Κολυμπιών
Ο χείμαρρος Ασκληπενός,  περιοχή Ασκληπειό, Κιοτάρι.
Ο χείμαρρος  Φονιάς, περιοχή Λάρδου
Ο χείμαρρος Μακαρης, περιοχή Μίλωνας, Χαράκι
Ο χείμαρρος Γαδουράς που με την κατασκευή του φράγματος άλλαξαν τα δεδομένα της. 

Σύμφωνα δε με τα τότε δεδομένα, στο βόρειο τμήμα δεν προέκυπταν στοιχεία που να στρέφουν την προσοχή  της Περιφερείας στο βόρειο τμήμα, εκτός αυτού που αφορούσε τη νέα γέφυρα Κρεμαστής.

Σε ό,τι δε αφορά τη φερόμενη «μη κινητοποίηση από μέρους του» ο κ. Μαχαιρίδης εξήγησε ότι «η υποχρέωση για κινητοποίηση του μηχανισμού (που αναφέρεται και στο κατηγορητήριο), σημαίνει στην πράξη την κινητοποίηση ενός και μόνον υπαλλήλου που υπηρετεί στο γραφείο Πολιτικής Προστασίας Δωδεκανήσου και του Διευθυντή Τεχνικών Υπηρεσιών (για τυχόν αναγκαιότητα κινητοποίησης μετά από αίτημα των εμπλεκόμενων υπηρεσιών Πυροσβεστικής και Αστυνομίας) για διάθεση μηχανημάτων ιδιωτών.

Οι ευθύνες της αστυνομίας και της Πυροσβεστικής
Ο πρώην Περιφερειάρχης αναφέρθηκε και στο ρόλο της αστυνομίας, η οποία, όπως τόνισε μεταξύ άλλων, «οι αρμόδιες κατά τόπους υπηρεσίες της ΕΛ.ΑΣ. αποτελούν θεσμικά τον φορέα επίσημης ενημέρωσης του ΚΕΠΠ/ΓΓΠΠ και των εμπλεκομένων φορέων για την επικρατούσα κατάσταση στην περιοχή ευθύνης τους μετά από την εκδήλωση πλημμυρικών φαινομένων,  δεδομένου ότι λειτουργούν σε 24-ωρη βάση και κατά κανόνα είναι αυτές οι οποίες μπορούν άμεσα να συλλέξουν πληροφορίες για την επικρατούσα κατάσταση και την επηρεαζόμενη περιοχή».

Ο ίδιος πρόσθεσε πως οι υπηρεσίες αυτές της αστυνομίας είναι εκείνες που κινητοποιούν τους διαθέσιμους πόρους, αν αυτό απαιτηθεί, για την επιτήρηση και πιθανή διακοπή κυκλοφορίας,  ιδίως στα σημεία στα οποία το οδικό δίκτυο διασταυρώνεται  με χειμάρρους χωρίς  γέφυρα (Ιρλανδικές διαβάσεις), προς αποφυγή ατυχημάτων κατά τη διέλευση οχημάτων, ενώ και η Πυροσβεστική υπηρεσία έχει αρμοδιότητα στο να επεμβαίνει σε τέτοιες περιπτώσεις και να συνδράμει το έργο της ΕΛ.Α.Σ.

Επίσης ο κ. Μαχαιρίδης αναφέρθηκε και σε καταθέσεις μαρτύρων, σύμφωνα με τις οποίες ακόμη και όταν το όχημα με τους επιβαίνοντες έπαθε βλάβη και «έμεινε» εντός του ποταμού, οι ίδιοι παρέμειναν για περισσότερο από δέκα λεπτά εντός του οχήματος, ενώ είχαν τη δυνατότητα να απομακρυνθούν βγαίνοντας από εκεί και εγκαταλείποντάς το. 

Τελικά ο πρώην Περιφερειάρχης αρνήθηκε κάθε κατηγορία και ζήτησε να απαλλαγεί ή σε διαφορετική περίπτωση τη μετατροπή της κατηγορίας σε πλημμέλημα.

Εξέφρασε τη λύπη του
«Θέλω να εκφράσω την λύπη μου για την απώλεια των συνανθρώπων μας» είπε καταλήγοντας ο κ. Μαχαιρίδης.

«Είναι από τα γεγονότα που μένουν αποτυπωμένα στην μνήμη μας παρά του ότι δεν τα έζησα από κοντά, καθ’ όσον  ήμουν από τις 20 έως και τις 23 Νοεμβρίου, που επέστρεψα, εκτός Ρόδου όπως προκύπτει από τα προσκομιζόμενα με το υπόμνημά μου αποδεικτικά έγγραφα, υπενθυμίζοντας ότι έδρα της Περιφέρειας και του Περιφερειάρχη είναι η Σύρος και για το λόγο αυτό ο νομοθέτης προέβλεψε τους δύο χωρικούς Αντιπερειφεριάρχες.  

Και προβληματίζομαι στο  τι θα μπορούσε να γίνει προκειμένου να αποφεύγονται τέτοια γεγονότα μιας και είναι γνωστό και το ζούμε σχεδόν κάθε μέρα σε διάφορες περιοχές της πατρίδας μας αλλά και του εξωτερικού πως τα ακραία φυσικά φαινόμενα πολλές φορές είναι και ξαφνικά και απρόβλεπτα και η εκδήλωσή τους στην ακραία τους μορφή έχουν σαν συνέπειες ανθρώπινες ζωές και  καταστροφές μικρές ή μεγάλες.

Δεν είναι εύκολη η αντιμετώπισή τους γιατί υπάρχουν παράγοντες που επηρεάζουν την όποια επιλογή και απόφαση.

Ολοκληρώνω το μεταπτυχιακό μου πάνω σε αυτά τα φαινόμενα την αντιμετώπισή τους και τον ρόλο της διοίκησης της αυτοδιοίκησης, των φορέων και γενικότερα της κοινωνίας και του πολίτη.

Για κάποια φαινόμενα όπως οι σεισμοί και οι ηφαιστειακές εκρήξεις εκτός από την εφαρμογή ορισμένων κανόνων και παραμέτρων δεν μπορείς να κανείς πρόβλεψη εκδήλωσης του φαινομένου ούτε του χρόνου ούτε του τόπου.

Όπως και στις πυρκαγιές που προκαλούνται από φυσικά αιτία όπως οι αυτό αναφλέξεις λόγω σώρευσης μάζας από πευκοβελόνες, φύλλα, κλαριά.

Για να καθαριστούν τα δάση  απαιτούνται τεράστιοι προϋπολογισμοί που ξεπερνούν την φαντασία μας.

Η λύση που δίνεται είναι απαγορεύσεις πρόσβασης στα δάση!

Σε ό,τι αφορά τις πλημμύρες πέραν της πρόβλεψης από την ΕΜΥ για έντονα καιρικά φαινόμενα  και άρα κινητοποίηση  των μηχανισμών πολιτικής προστασίας (ποιων μηχανισμών πχ η περιφέρεια είχε και ακόμα σήμερα έχει έναν υπάλληλο στην διεύθυνση πολιτικής προστασίας και όχι εξειδικευμένο).

Αυτή είναι η προβληματικότητα της διοίκησης στην οργάνωση και την αντιμετώπιση τέτοιων φαινομένων.
Τι θα μπορούσε να κάνει η Περιφέρεια με ποιες  υπηρεσίες.

Το ίδιο ερώτημα αφορά και την προϊσταμένη αρχή, την Γενική γραμματεία της αποκεντρωμένης διοίκησης που και αυτή έχει Γενική Διεύθυνση πολιτικής προστασίας στελεχωμένη με έναν υπάλληλο με παράλληλα καθήκοντα.

Το ίδιο και με τις άλλες υπηρεσίες που θεωρούνται ο εκτελεστικός βραχίονας για την αντιμετώπιση των φυσικών φαινομένων (αστυνομία, Πυροσβεστική κλπ).

Θα σας αναφέρω πως  στα 41 κατοικημένα νησιά δεν υπάρχει τίποτα  από πλευράς Περιφέρειας ούτε προσωπικό ούτε μέσα.

Όποτε μπορείτε να φανταστείτε τον ρόλο της Περιφέρειας.

Και δεν αναφέρθηκα στους πόρους για την αποτροπή και την  αντιμετώπιση τέτοιων φαινομένων, ήταν μηδενικοί από πλευράς πολιτείας και για το 2012 και το 2013.

Να σας ενημερώσω πως αντιπλημμυρικά έργα η Περιφέρεια εκτέλεσε τα τελευταία χρόνια  μόνο στο νησί της Ρόδου.

Δυστυχώς ο βασιλιάς είναι γυμνός. 
Μόνο εγκύκλιοι και οδηγίες,
Ούτε πόροι, ούτε μέσα, ούτε προσωπικό.
Ανύπαρκτη η πολιτεία 
Ανοχύρωτος ο τόπος στα φυσικά φαινόμενα.

Ως επισφράγιση όλων όσων ανέφερα παραπάνω, πέντε χρόνια μετά τα θλιβερά γεγονότα, για τα οποία «ατυχώς» κατά την πιο επιεική έκφραση κατηγορούμαι, η κατάσταση στον χώρο παραμένει ακριβώς η ίδια. 

Η γέφυρα στη θέση της,  η παράνομη ιρλανδικής διάβαση συνεχίζει να χρησιμοποιείται, η πολιτεία ενέγραψε πόρους για αντιπλημμυρικά έργα  και τα οποία μέχρι σήμερα δεν έχουν ούτε καν προγραμματισθεί – πόσω μάλλον υλοποιηθεί, παρόλο που εμείς υπογράψαμε σύμβαση κατασκευής της δίδυμης γέφυρας που δυστυχώς έχει υλοποιηθεί.

Περαιτέρω η σύγχυση των αρμοδιοτήτων των δήθεν εμπλεκόμενων φορέων παραμένει ως είχε» κατέληξε ο πρώην Περιφερειάρχης.