Ο δημόσιος διάλογος σε λήθαργο

Γράφει ο αρχιτέκτονας
Αγαπητός Ξάνθης

«εν αρχήν ην ο Λόγος»
Ο λόγος που δημιουργεί συνθήκες συναναστροφής και συνενόηησης αποτελεί το κύριο χαρακτηριστικό του ανθρώπου.   
Είναι η παράμετρος της συμμετοχής στη Δημοκρατία αλλά και η έκφανση του εκάστοτε χρονικού πολιτιστικού επιπέδου.

Σήμερα, ο λόγος έρχεται τραυματισμένος από την πλούσια γλώσσα μας που μας κατοχύρωσαν οι πατεράδες μας. Δεν ανήκω στους λάτρεις αλλά στους σεβόμενους του γλωσσικού ελληνικού οπλοστασίου.

Σήμερα βαθαίνει το χάσμα μεταξύ λόγου και ποιότητας. Περιοριζόμαστε σε ατάκες, σλόγκαν και «πουλήματα» ρημάτων ώστε να κλέψουμε τις εντυπώσεις και τη στιγμή.

Ο λόγος γίνεται επιθετικός, μοδάτος, γκρικ λινκς, ασαφής, νοθευμένος, απροσδιόριστος, αγενέστατος.
Σημασία δεν έχει τι λες, αλλά πως το λες
Η λαϊκή ρήση εκφράζει την απλότητα του λόγου και την ειλικρίνεια του. Στην εποχή της ψευδαίσθησης και της υποκρισίας, ό λόγος γίνεται διάτρητος και οξύς. Οφείλει να μετατραπεί μέσα από τον πολιτικό πολιτισμό, σ’ ένα λόγο μεστό, περιορισμένο και πάντως ουσιώδη.  

Πολιτικός πολιτισμός, δεν είναι ο κομματικός ή ο παραταξιακός, είναι ο λόγος της καθημερινότητας του ενεργού πολίτη. Εάν δεχτούμε ότι είμαστε όλοι πολίτες, κατά την Αριστοτελική θεωρεία, τότε η επικοινωνία μας είναι το όπλο κατά της εσωστρεφείας και της απομόνωσης.
Στην εποχή των media, σημασία έχει και τι λες και πως το λες.
Τα όρια του ανθρώπου καθορίζονται από τα όρια της γλώσσας του.
Και προσδιορίζει και το χώρο διαμονής, γιατί «κατοικούμε μια γλώσσα παρά τον τόπο»

Η γλώσσα κόκαλα δεν έχει και κόκαλα τσακίζει.
Και φτάνουμε στο κυριότερο. Στην ποιότητα του λόγου.  Η στη λεγόμενη «λεκτική βία», η οποία εμφανίζεται όταν τα συναισθήματα διαβούλευσης και συνεννόησης γίνονται περιθώρια στον μεγάλο λόγο της προσβολής και της χυδαιότητας. Εδώ οφείλουμε να μετρήσουμε τα όρια του χαρακτηρισμού ενός πρόσωπου αλλά και τις αντοχές της κοινωνίας να αποδεχθεί αυτόν τον προσδιορισμό.    

Συνεπώς η καλλιεργούμενη κουλτούρα ανά εποχή προσδιορίζει την ποιότητα του λόγου και σ’ επέκταση τον εγγεγραμμένο πολιτισμό.  Και επειδή ζούμε σε μια διαμορφούμενη κουλτούρα από τις προσμίξεις των τοπικών και των παγκόσμιων δεδομένων, πιστοποιείται ότι η γλώσσα γίνεται η απεικόνιση της πολυπολιτιστικής εικόνας του κόσμου.

Διανύουμε  την δεκαετία των μηχανοκρατικών συμπεριφορών που οδηγούν πολλές φορές σε «αχανή κλίσε» αποστερώντας το λόγο του ποιείν.
Αυτό που μας απομένει είναι η επιστροφή στον άνθρωπο, στη δημιουργία, στην αποκλίνουσα σκέψη, στην συνύπαρξη με τα «Άλλα», στο ξύπνημα του δημόσιου λόγου.

Στην βάση των δέκα κατευθύνσεων που μπορούν  να είναι:  
---Πρώτο,  η αγωγή  οφείλει να ακολουθήσει τις πανανθρώπινες αξίες που έχουν καταγραφεί στην ιστορία

---Δεύτερο, η συμπεριφορά μας να είναι υπεύθυνη, αλληλέγγυα και συνεπής.

---Τρίτο, να επανέλθει το «Όνειρο» στη σκέψη μας μακριά από τη συντήρηση και τη πολυεπίπεδη διαχείριση

---Τέταρτο, η αισθητική να αντικαταστήσει την πραγμοποίηση πάνω στην οποία στηρίζεται το τυποποιημένο, το ανταγωνιστικό σύστημα

---Πέμπτο, να είμαστε προσεκτικοί στην διαχείριση των πηγών της μάνας γης, βασισμένη στην ανάγκη της ποιότητας χωρίς να αποστερούμε την ποιότητα για τις επόμενες γενιές.    

---Έκτο, η επιχειρηματικότητα να αποταμιεύει τα ουσιώδη και να επενδύει τα υπόλοιπα σε ένα αρμονικό κύκλο, προσφοράς-ζήτησης στη βάση κοινωνικής δικαιοσύνης

---Έβδομο, το περιβάλλον να αποτελέσει ασπίδα προστασίας από την εκμετάλλευση της φύσης προσβλέποντας ότι κτυπώντας την φύση είναι ως να αποκαθηλώνεις τον ανθρώπινο πολιτισμό, το κοινωνικό αποτύπωμα  

---Όγδοο, η επανάσταση της τεχνολογίας οφείλει να ακολουθήσει κανόνες συμβίωσης με τους άλλους και τα άλλα, αποφεύγοντας να γίνουμε «εργαλεία των εργαλείων μας»

---Ένατο, η κοινωνία να εγερθεί από τον λήθαργο της «αναληθούς γλώσσας» η οποία τελματώνει συνειδήσεις και ενέργειες, προς χάρη της μαζικότητας και του συνόλου

---Δέκατο, η κοινωνία Πόλης είναι τα ζητούμενο της εποχής. Η κοινωνία που σκέπτεται με όρους ειλικρίνειας και μη όρους χειραγώγησης. Ως κέντρο απόφασης να γνωρίζει την πολυδιάσπαση του χώρου και τη συνεισφορά του χρόνου ως συνδετικό στοιχείο επάλληλων συνθέσεων με το αύριο σε μια πορεία αξιοβίωτης ολοκληρωμένης ανάπτυξης.

Το να ανανεωθείς και να μιλάς αληθινά μπορεί να προκαλέσει τριγμούς στην στατικότητα της βόλεψης όμως μπορεί να προσφέρει την νέα Ουμανιτά που διακαώς επιζητούμε στο δημόσιο χώρο και λόγο χωρίς αλλοτριώσεις ή έστω και εκπτώσεις.  
Σε αυτούς που μου προκάλεσαν αυτές τις σκέψεις σε μια αφυδατωμένη κοινωνία, ένα ευχαριστώ… και σε αυτούς που δεν με προκάλεσαν ένα ευχαριστώ επίσης γιατί με παρέκλιναν για λίγο από το λήθαργο μου…