Όταν οι υπουργοί είναι Άνθρωποι, πολλά προβλήματα υγείας αντιμετωπίζονται

Του Κώστα Χαρτοφύλη
Αντιναυάρχου Λ.Σ.

 

Βρέθηκα προ ημερών σε παρέα με συμπατριώτες, Δωδεκανήσιους και στη συζήτηση που είχαμε, ήρθε και το θέμα των ελλείψεων του Εθνικού Συστήματος Υγείας, σε ό,τι αφορά  τα νησιά μας. Και όπως ήταν αναμενόμενο, οι περισσότεροι το καταδίκαζαν και καυτηρίαζαν πολλές ρυθμίσεις του. 

Έχοντας χειριστεί θέματα περιθάλψεως Ελλήνων, κατά την υπηρεσία μου στην Ελληνική πρεσβεία του Λονδίνου αρχές της δεκαετίας του ‘90, είχα την ευκαιρία να προβώ σε συγκρίσεις των δύο συστημάτων, του αγγλικού και του ελληνικού, παρότι το δεύτερο φαίνεται να αντέγραψε σε πολλά το πρώτο, ακόμη και στην ονομασία. National Health Service (NHS), Εθνικό Σύστημα Υγείας. Εξήγησα λοιπόν ότι σε μας, κεντρικός άξονας του συστήματος είναι ο άνθρωπος και αυτό σε συνδυασμό με τη γνωστή, υπερβολική ίσως, ευαισθησία μας, αντιμετωπίζει τις αναμφισβήτητες ελλείψεις του, κάτι που δεν συμβαίνει στην Αγγλία. 

Για να τεκμηριώσω τη θέση μου αυτή, επικαλέστηκα δύο περιστατικά από κάθε πλευρά, που τα έζησα από κοντά, τα δύο μάλιστα, τα χειρίστηκα εγώ. Ακούγοντάς τα οι φίλοι εντυπωσιάστηκαν και με προέτρεψαν να τα κοινολογήσω, γιατί, όπως είπαν, αυτά πρέπει να λέγονται δημοσίως.

Ζευγάρι Άγγλων, απέκτησε παιδάκι, το οποίο όμως παρουσίαζε σοβαρότατο πρόβλημα υγείας και επιβαλλόταν η μεταμόσχευση τριών ζωτικών οργάνων του, εγχείρηση, η οποία δεν ήταν δυνατόν να γίνει στην Αγγλία. Υπήρχε μόνο ένας καθηγητής στην Αμερική, που θα μπορούσε να την πραγματοποιήσει,.

Το αγγλικό σύστημα όμως, δεν προβλέπει δυνατότητα καλύψεως των εξόδων για εγχειρήσεις στο εξωτερικό. Στα τόσα καλά της νοοτροπίας των Άγγλων, πρέπει να προστεθεί και το ότι δεν είναι δυνατόν να δεχθούν ότι κάποια εγχείρηση μπορεί να γίνεται σε άλλη χώρα και να μην γίνεται στη γηραιά Αλβιώνα, κι έτσι δεν υπήρχε τουλάχιστον τότε, σχετική  πρόβλεψη.

Για μέρες, η περίπτωση αυτή ήταν από τα πρώτα θέματα στις ειδήσεις, χωρίς όμως να δίδεται μια λύση. Μετά από μέρες, τη λύση έδωσε ο Αιγύπτιος Al Fayet, τότε ιδιοκτήτης των καταστημάτων Harrods, ο οποίος ανέλαβε να καταβάλει τη δαπάνη. Την εποχή εκείνη δεν είχε δημιουργηθεί το θέμα του γιου του με την Νταϊάνα.

Εδώ αξίζει ίσως να προσθέσω την εξέλιξη, επειδή είμαστε Έλληνες. Ο μοναδικός ειδικός χειρουργός που τελικά πραγματοποίησε την εγχείρηση ήταν ο Έλλην Ανδρέας Ζιάκης, που αργότερα έγινε γνωστός στην Ελλάδα από την περιπέτεια και το πρόωρο τέλος του μακαριστού αρχιεπισκόπου κυρού Χριστοδούλου, του οποίου υπήρξε θεράπων ιατρός προς το τέλος της ζωής του.

Σε μικρό χρονικό διάστημα, άλλο περιστατικό με ευρεία δημοσιότητα. Στο Λονδίνο, γεννήθηκε μωρό, με πρόβλημα στην καρδιά και οι γιατροί συνέστησαν να εγχειριστεί  επειγόντως και όχι πέραν του τριμήνου. Η εγχείρηση μπορούσε να γίνει στην Αγγλία, αλλά το σύστημα έδωσε σειρά έξι μηνών.

Στα ιδιωτικά νοσοκομεία υπήρχε η δυνατότητα για άμεση επέμβαση, αλλά, το σύστημα δεν προβλέπει (δεν προέβλεπε τότε, για να ακριβολογώ), δυνατότητα συμμετοχής του Δημοσίου στα έξοδα θεραπείας σε ιδιωτικό νοσοκομείο. Οι γονείς μήνυσαν την υπουργό Υγείας, η οποία δήλωσε ότι εκείνη εφαρμόζει το νόμο και δεν μπορεί να παρανομήσει.

Τελικώς τη λύση έδωσε ο βασιλιάς της Σαουδικής Αραβίας, ο οποίος κάλυψε τη δαπάνη νοσηλείας στο ιδιωτικό νοσοκομείο. Πρέπει να τονίσω ότι πιθανόν, οι χορηγοί να ήταν διαφορετικά, δηλαδή ο βασιλιάς το πρώτο και ο Αιγύπτιος το δεύτερο. 

Τα δύο αυτά περιστατικά, με μικρή χρονική διαφορά μεταξύ τους, έλαβαν ευρεία δημοσιότητα, αλλά μας εντυπωσίασε το γεγονός ότι κανείς δεν έθεσε θέμα αλλαγής του ισχύοντος νομικού πλαισίου. Αν ήταν στην Ελλάδα, καταλαβαίνετε…

Την ίδια περίοδο, ζεύγος Ελλήνων λιμενοφυλάκων, απέκτησαν δίδυμα αγόρια αλλά το ένα γεννήθηκε με κύρωση ήπατος. Το ΕΣΥ, σύμφωνα με τα ισχύοντα, ανέλαβε την κάλυψη της δαπάνης και το παιδί με τον πατέρα του έφθασαν στην Αγγλία και έγινε εισαγωγή στην πανεπιστημιακή κλινική του Κέιμπριτζ, εν αναμονή εξευρέσεως συμβατού μοσχεύματος, για να πραγματοποιηθεί η μεταμόσχευση ήπατος. Πρώτη, τεράστιας σημασίας διαφορά, από το αγγλικό NHS. 

Η μηνιαία άδεια του πατέρα έληξε, το ίδιο και η μηνιαία άδεια άνευ αποδοχών που προβλέπει ο νόμος. Αντικατεστάθη από τη μητέρα, με την οποία συνέβη το ίδιο, καθ’ ότι λιμενοφύλακας, χωρίς να έχει λυθεί το πρόβλημα του παιδιού, το οποίο εν τω μεταξύ μεγάλωνε και ανεγνώριζε τους γονείς του. Είχα το θάρρος και πήρα τον τότε υπουργό Ναυτιλίας, τον Τέλη τον Παυλίδη. Του εξήγησα την περίπτωση και ανέλαβε να βρει λύση.

Τελικά, ο πατέρας, τοποθετήθηκε στο Γραφείο Ναυτιλιακών Υποθέσεων της Πρεσβείας, χωρίς αποζημίωση εξωτερικού, δηλαδή μόνο με τον μισθό Ελλάδος. Τα προβλήματα ενδιαιτήσεως αντιμετωπίστηκαν, έμεινε 1,5 χρόνο και γύρισαν με το παιδί, σχετικά υγιές, αφού είχε υποστεί τέσσερις μεταμοσχεύσεις (μία πέραν των παραδεδεγμένων).

Το ότι τελικώς έφυγε στα 20 χρόνια του, φοιτητής στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), είναι μεν τραγικό, όχι μόνο για τους οικείους του, αλλά και για μας που ζήσαμε την αγωνία του ίδιου και των γονιών του, αλλά παραμένει το γεγονός, ότι ο κ. Παυλίδης, ενήργησε ανθρώπινα, βρήκε λύση, πήρε την ευθύνη και έστω και προσωρινά, το παιδί σώθηκε.

Δεύτερη περίπτωση. Το κορίτσι μέλους πληρώματος μιας πλοηγίδας σε νησί των Κυκλάδων, ασθένησε από λευχαιμία και η επιτροπή ιατρών του Οίκου Ναύτου (το ΙΚΑ των ναυτικών), απεφάνθη ότι δεν υπάρχει θεραπεία και έτσι δεν εγκρίθηκε η μετάβαση στο εξωτερικό. Η μητέρα της μικρής, με δικά τους έξοδα, επεσκέφθη καθηγητή στο Λονδίνο, ο οποίος την διεβεβαίωσε ότι η περίπτωση είναι θεραπεύσιμη. Μετά απ’ αυτό, με επεσκέφθη στην πρεσβεία  και κλαίουσα, διερωτάτο αν το παιδί της δεν έχει δικαίωμα στη ζωή.

Πήρα πάλι τον υπουργό, τον κ. Παυλίδη, του εξήγησα το ιστορικό, συμμερίστηκε τη δική μας συγκίνηση και, βαθύς γνώστης της ναυτιλιακής νομοθεσίας,  μου είπε αμέσως, ότι, ο υπουργός μπορεί κατά παρέκκλιση, να αγνοήσει απόφαση του Δ.Σ. του Οίκου Ναύτου και επομένως μπορούσε να εγκρίνει εκείνος την αποστολή της ασθενούς στο Λονδίνο.

Στην ερώτησή του, «φυλακή θα πάω»; του απήντησα ότι θα κάνει κάτι στη μνήμη του πατέρα του. Εγκρίθηκε η αποστολή, το παιδί θεραπεύτηκε και ακόμη και τώρα, τηλεφωνώ κατά διαστήματα στην προϊσταμένη του δήμου όπου εργάζεται, χωρίς να ξέρουν γιατί ενδιαφέρομαι και με χαρά πληροφορούμαι ότι δεν παρουσιάζει κανένα πρόβλημα υγείας. 

Οι συγκρίσεις των περιγραφέντων περιστατικών και ο τρόπος αντιμετωπίσεώς τους, από τους υπουργούς, τον Άγγλο και τον Έλληνα, ομιλούν αφ’ εαυτών. Η Αγγλίδα υπουργός οχυρώθηκε πίσω από την ανυπαρξία νομικής προβλέψεως. Ο Έλλην κ. Παυλίδης, ανέλαβε την ευθύνη και το μεν κορίτσι εσώθη, το δε αγόρι, εσώθη και αυτό και έζησε 20 χρόνια.

Ας μην διαμαρτυρόμαστε λοιπόν για τις υπαρκτές ελλείψεις στο σύστημα υγείας. Η ανθρωπιά και η υπευθυνότητα του Έλληνα υπουργού, των Ελλήνων ιατρών και νοσηλευτών, και η πεποίθησή τους ότι η ανθρώπινη ζωή είναι το υπέρτατο αγαθό, τα καλύπτουν όλα, κάτι που δεν συμβαίνει αλλού, και μάλιστα εκεί που εμείς τρέχουμε για να θεραπευθούμε, στην Αγγλία.