Ο καρδιοχειρουργός από τη Σύμη με την παγκόσμια αναγνώριση

Πολλά χρόνια πριν αρχίσει η μαζική φυγή Ελλήνων επιστημόνων από τη χώρα μας, ο Δρ. Αντώνης Πίτσης είχε περπατήσει ήδη στο εξωτερικό, στα… μονοπάτια της γνώσης και της μάθησης στην ιατρική, με εξειδίκευση στην καρδιοχειρουργική.

Κι όχι μόνο αυτό αλλά, ενώ είχε μια θέση διευθυντή σε Πανεπιστημιακή κλινική στο Bristol της Αγγλίας, αποφάσισε πριν από ακριβώς 20 χρόνια, να επιστρέψει στην Ελλάδα. Από τότε αποτελεί αναπόσπαστο μέλος του Καρδιοχειρουργικού Ινστιτούτου Θεσσαλονίκης, γνωστότερο ως «Άγιος Λουκάς», βοηθώντας χιλιάδες συμπολίτες μας με καρδιολογικά προβλήματα. 

Ο… γιατρός της καρδιάς λοιπόν, που κατάγεται από τη Σύμη, βρέθηκε για ολιγοήμερες διακοπές και στη Ρόδο και δέχθηκε να ανοίξει τη δικιά του καρδιά στη «Ροδιακή»! 

Στον φιλόξενο χώρο του ξενοδοχείου «Plaza», όπου συναντηθήκαμε, μας μίλησε για τις πρωτοποριακές μεθόδους που χρησιμοποιεί σε παγκόσμια κλίμακα με την ελάχιστα επεμβατική χειρουργική, τις πρώτες παγκοσμίως εμφυτεύσεις τεχνητών καρδιών που πέτυχε τα προηγούμενα χρόνια, τις περισσότερες από 15.000 χειρουργικές επεμβάσεις που έχει πραγματοποιήσει μέχρι σήμερα, την αναμμένη «φλόγα» που διατηρεί ακόμη και σήμερα μέσα του, αλλά και για το μαγικό νησί των ονείρων του, τη Σύμη!

Τα τελευταία 20 χρόνια είστε Διευθυντής στην κλινική «Άγιος Λουκάς», του Καρδιοχειρουργικού Ινστιτούτου Θεσσαλονίκης, έχοντας αφήσει μια θέση Διευθυντή και Επίκουρου Καθηγητή στο Πανεπιστημιακό νοσοκομείο του Bristol στην Αγγλία, αφού προηγουμένως υπήρξατε ειδικευόμενες σε πανεπιστημιακές σχολές στη Σουηδία, στην Ουαλία, στο Κέιμπριτζ και στο Κλίβελαντ. Πώς πήρατε αυτή την απόφαση να επιστρέψετε στην Ελλάδα;
Είναι η αγάπη για την πατρίδα! Στην Αγγλία όσα χρόνια και να είσαι, όσο και να προχωρήσεις, όσο ψηλά και να φτάσεις πάντα έχεις την αίσθηση ότι κάτι σου λείπει. Θέλεις να προσφέρεις στους δικούς σου ανθρώπους μέσα από όλες αυτές τις γνώσεις που έχεις αποκτήσει όλα αυτά τα χρόνια της εκπαίδευσης. Βέβαια νιώθω μεγάλη ευγνωμοσύνη για την Αγγλία, που είναι η χώρα που έλαβα το μεγαλύτερο μέρος της εκπαίδευσής μου, αλλά  και για τη Σουηδία. Έχω ισχυρούς δεσμούς φιλίας με όλα τα μέρη που έχω δουλέψει, τους οποίους διατηρώ ακόμα. Πάντα όμως ένιωθα το χρέος να γυρίσω και να δουλέψω στην Ελλάδα. 

Έχετε πραγματοποιήσει περισσότερες από 15.000 καρδιοχειρουργικές επεμβάσεις. Πώς αισθάνεστε που τόσες πολλές ανθρώπινες ζωές εξαρτώνται από τα δικά σας χέρια;
Ευθύνη. Ο κάθε ασθενής χρειάζεται μια ξεχωριστή θεραπευτική προσέγγιση προσαρμοσμένη στις ανάγκες του. Χρέος μου είναι να χρησιμοποιήσω τις γνώσεις που απέκτησα με την εκπαίδευση και την πολύχρονη εμπειρία, ώστε να πετύχω το βέλτιστο δυνατό αποτέλεσμα. Σκέφτομαι τον κάθε ασθενή σαν μια ξεχωριστή μονάδα και αγωνίζομαι για το καλύτερο τη δεδομένη χρονική στιγμή. Ασφαλώς σε βάθος χρόνου όλες αυτές οι εμπειρίες αθροίζονται και σε βοηθάνε να κάνεις μια καλύτερη δουλειά. Εκτός από την καλή εκπαίδευση και την τέχνη, χρειάζεται και η εμπειρία, η οποία ειδικά στην καρδιοχειρουργική έχει τεράστια σημασία. 

Έχετε υπάρξει πρωτοπόρος στην Ελλάδα σε διάφορους τομείς. Ενδεικτικά αναφέρω την τεχνική της πάλλουσας καρδιάς, την επιδιόρθωση της μιτροειδούς βαλβίδας και της αορτικής βαλβίδας, τη χειρουργική της καρδιακής ανεπάρκειας, την τεχνητή καρδιά, την ελάχιστα επεμβατική χειρουργική ή χειρουργική της κλειδαρότρυπας και την διαδερμική αντικατάσταση της αορτικής βαλβίδας.  Πώς καταφέρατε να  πετύχετε όλα αυτά;
Είναι σημαντικό για κάθε επιστήμονα να είναι συνεχώς στο μεταίχμιο των εξελίξεων, να μην επαναπαύεται σε αυτά που ξέρει, σε αυτά που έμαθε στην εκπαίδευσή του ή σε αυτά που έκανε τα πρώτα χρόνια της καριέρας του, αλλά συνεχώς να προσπαθεί να βρει κάτι καινούργιο. Κι αυτό είναι κάτι που με αναζωογονεί, μου δίνει  μεγαλύτερο ενδιαφέρον και αγάπη για τη δουλειά, με βοηθάει να κρατάω αναμμένη τη «φλόγα» της επιστήμης. Θεωρώ ότι είναι πάρα πολύ σημαντικό να είμαστε πάντα στο μεταίχμιο των εξελίξεων και πολλές φορές να οδηγούμε εμείς τις εξελίξεις.
 


Στη διάρκεια της καριέρας σας καταγράψατε μερικές εξαιρετικές στιγμές σε παγκόσμιο επίπεδο. Το 2002 έγινε ζωντανή αναμετάδοση σε συνέδριο στο Μαϊάμι των ΗΠΑ επέμβασης καρδιακής ανεπάρκειας που πραγματοποιήσατε στην κλινική «Άγιος Λουκάς» με ακροατήριο χιλιάδες καρδιοχειρουργούς. Πετύχατε επίσης την πρώτη παγκοσμίως εμφύτευση ενός νέου τύπου τεχνητής καρδιάς το 2006 και ακολούθως την πρώτη παγκόσμια εμφύτευση δύο τεχνητών καρδιών στον ίδιο ασθενή το 2009. Μιλήστε μας λίγο γι’ αυτά.
Η χειρουργική της καρδιακής ανεπάρκειας αποτελούσε πάντα μια πάθηση η οποία μας ενδιέφερε πάρα πολύ, όσον αφορά το θέμα της θεραπείας της. Συμμετείχα, μαζί με Αμερικανούς επιστήμονες, στην ερευνητική ομάδα εξέλιξης ενός νέου καινοτόμου τύπου τεχνητής καρδιάς την οποία αρχικά εμφυτεύσαμε σε πειραματικό επίπεδο σε εργαστήριο στην Utah των ΗΠΑ και ακολούθως πραγματοποιήσαμε τις πρώτες παγκόσμιες εμφυτεύσεις σε ασθενείς με τελικό στάδιο καρδιακής ανεπάρκειας στην κλινική «Άγιος Λουκάς» στη Θεσσαλονίκη. Τα αποτελέσματα αυτών των επεμβάσεων ήταν εξαιρετικά. Σίγουρα θεωρώ ότι είναι ένας τομέας στον οποίο υπήρξαμε πρωτοπόροι. Όπως πρωτοπόροι είμαστε και στην ελάχιστα επεμβατική καρδιοχειρουργική.

Προλάβατε την επόμενη ερώτησή μου! Στον «Άγιο Λουκά» έχετε εξελίξει επίσης μια ακόμη πρωτοποριακή μέθοδο με τις ενδοσκοπικές και ελάχιστα επεμβατικές καρδιοχειρουργικές τεχνικές.Τι σημαίνει αυτό πρακτικά για τους καρδιοπαθείς;
Γρηγορότερη και ευκολότερη κινητοποίηση μετά από το χειρουργείο καρδιάς, λιγότερος πόνος, μηδαμινή ουλή, καλύτερο εγχειρητικό αποτέλεσμα στη θεραπεία της υποκείμενης πάθησης.

Η κλασική ανοιχτή επέμβαση καρδιάς με τη χαρακτηριστική μεγάλη τομή κατά μήκους του στέρνου γίνεται σταδιακά μια εικόνα του παρελθόντος.

Οι ενδοσκοπικές  καρδιοχειρουργικές επεμβάσεις γίνονται με τη χρήση ενός ενδοσκοπίου, το οποίο εισέρχεται στο σώμα του ασθενούς μέσω μιας τομής 4 χιλιοστών από τη μασχαλιαία χώρα του ασθενούς. Τα ειδικά ενδοσκοπικά εργαλεία εισάγονται από μία ξεχωριστή τομή 2-3 εκατοστών περιμετρικά της θηλής του μαστού χωρίς να χρειαστεί να κόψουμε το στέρνο ή να απεξαρθρώσουμε ή να πιέσουμε πλευρές.

Η εικόνα που καταγράφει το ενδοσκόπιο εμφανίζεται τρισδιάστατη σε οθόνη, μεγεθυμένη δέκα φορές περίπου, δίνοντας έτσι τη δυνατότητα στον χειρουργό να επιτελεί χειρισμούς μεγαλύτερης ακρίβειας και επομένως και αποτελεσματικότητας.

Η μέθοδος αυτή εφαρμόζεται στην επιδιόρθωση, αλλά και αντικατάσταση των βαλβίδων της καρδιάς, μιτροειδή, αορτική και τριγλώχινα, θεραπεύοντας δυσλειτουργίες που μπορεί να οδηγήσουν σε καρδιακή ανεπάρκεια, ακόμα και ανακοπή.

Εκτός όμως από τις  βαλβιδοπάθειες οι πλήρως ενδοσκοπικές επεμβάσεις εφαρμόζονται σε πλήθος άλλων δομικών παθήσεων της καρδιάς, όπως είναι η σύγκλειση μεσοκολπικών και μεσοκοιλιακών επικοινωνιών, αφαίρεση όγκων καρδιάς, θεραπεία αρρυθμιών και θεραπεία υπερτροφικής αποφρακτικής μυοκαρδιοπάθειας. Επίσης, οι ενδοσκοπικές επεμβάσεις έχουν εφαρμογή και σε ορισμένες περιπτώσεις στεφανιαίας νόσου.

Μαθαίνουμε ότι σας καλούν πλέον και στο εξωτερικό για να μεταλαμπαδεύσετε τις πρακτικές και τις μεθόδους που έχετε ήδη «κατακτήσει». 
Πράγματι έχουμε κερδίσει την αναγνώριση της καρδιοχειρουργικής κοινότητας σε αυτό τον τομέα. Αυτή την εποχή λειτουργεί ένα σχολείο ενδοσκοπικής καρδιοχειρουργικής στον «Άγιο Λουκά», το ένα από τα δύο σε όλη την Ευρώπη! Έρχονται στη Θεσσαλονίκη καρδιοχειρουργοί από διάφορες χώρες της Ευρώπης για να εκπαιδευτούν, ενώ τον Σεπτέμβριο θα πάω και στη Νότιο Αφρική, προκειμένου να διδάξω αυτές τις νέες τεχνικές, οι οποίες βρίσκονται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος της καρδιοχειρουργικής κοινότητας. 

Μέσα σε όλα αυτά υπάρχει κάπου και η Σύμη. Τι σημαίνει για εσάς αυτό το νησί;
Είμαι Συμιακός από την πλευρά του πατέρα μου και Χαλκιδαίος από την πλευρά της μητέρας μου. Για μένα είναι το μαγικό νησί! Είναι το νησί των ονείρων μου! Τη Σύμη τη θεωρώ πατρίδα μου και την αγαπάω και τη λατρεύω. Έχω πάρα πολλούς δεσμούς με αυτό το νησί. Έχω συγγενείς, έχω φίλους, έχω παρέες και κρατάω γενικώς στενή επαφή. Έρχονται βεβαίως και πολλοί Συμιακοί και Ροδίτες στον «Άγιο Λουκά» προκειμένου να τους συμβουλεύσουμε για θέματα υγείας, να εξετασθούν ή και να χειρουργηθούν.