Τα νέα από τη Ρόδο έφεραν το σταμάτημα των εχθροπραξιών!

Οι ανακωχές της Ρόδου «The Rhodes Armistices», είναι όρος που έχει αναγνωρισιμότητα στους κύκλους των Διεθνών Σχέσεων και της διπλωματικής ιστορίας. Στην πραγματικότητα σημαίνουν το τέλος των εχθροπραξιών, το τέλος του Αραβοϊσραηλινού πολέμου.

Και το τέλος αυτό αποφασίστηκε στη Ρόδο, στη Συνδιάσκεψη που έλαβε χώρα επί τρίμηνο στο ξενοδοχείο των “Ρόδων” το 1949 και αποτέλεσε την απαρχή της αναγνώρισης του κράτους του Ισραήλ που απέκτησε σύνορα εντός των οποίων μπορούσε να δράσει ως ανεξάρτητο κράτος. Γι’ αυτό οι Ισραηλινοί μέχρι σήμερα συγκινούνται όταν αντικρίζουν το ξενοδοχείο των “Ρόδων” και περιηγούνται τους χώρους του.

Το συνέδριο «Οι ανακωχές της Ρόδου- 70 χρόνια μετά. Μια διεθνής συνάντηση για την ιστορία, τη διεθνή πολιτική και το δίκαιο»,  αρχίζει σήμερα Πέμπτη στις 14:30 στην αίθουσα του Περιφερειακού Συμβουλίου και ολοκληρώνεται το βράδυ της Παρασκευής 1η Νοεμβρίου. Το στηρίζουν ο Δήμος Ρόδου και η περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου θέλοντας να αναδείξουν το γεγονός ότι η Ρόδος ήταν, είναι και θα είναι το σημείο που θα εξελίσσονται γεγονότα που έχουν διεθνείς διαστάσεις

Εμπνευστής και υπεύθυνος του Συνεδρίου, είναι ο επίκουρος καθηγητής του πανεπιστημίου Αιγαίου Γιάννης Στριμπής, που ευγενικά συνομίλησε μαζί μου για τα γεγονότα που στιγμάτισαν μια ολόκληρη εποχή.  Οι εισηγητές είναι Έλληνες και ξένοι εμπειρογνώμονες των διεθνών σχέσεων καθώς και νομικοί και ιστορικοί κυρίως από το Ισραήλ, την Αίγυπτο, αλλά και από τις χώρες της Δυτικής Ευρώπης.

Συμφώνησαν τέσσερις παράγοντες για να πραγματοποιηθεί τότε στη Ρόδο η κορυφαία διαπραγμάτευση: oι Άραβες, υπό την ηγεσία της Αιγύπτου, το Ισραήλ, η Ελλάδα ως φιλοξενούσα χώρα και ο ΟΗΕ, o οποίος έστειλε διαμεσολαβητές.
 

Το ξενοδοχείο των
Το ξενοδοχείο των "Ρόδων"


Πώς επελέγη η Ρόδος να φιλοξενήσει επί μακρόν, ένα τόσο μεγάλο γεγονός, γνωρίζουμε;
Θα κάνω μόνο υποθέσεις σε σχέση μ’ αυτό διότι η αρχειακή έρευνα δεν έχει ολοκληρωθεί. Η Ρόδος ήταν γνωστός προορισμός για τον Αραβικό κόσμο. Υπήρχαν πολλοί Δωδεκανήσιοι εγκατεστημένοι στην Αλεξάνδρεια, στο Κάιρο και αλλού. Στο δε Ισραήλ γνώριζαν την εδώ κοινότητα των Εβραίων της Ρόδου, επομένως και σ’ αυτούς ήταν γνωστή η Ρόδος. Επιπλέον, για την κεντρική κυβέρνηση της Ελλάδας, η Ρόδος δύο χρόνια μετά την Ενσωμάτωση ήταν το νέο της «απόκτημα» το οποίο ήθελε να αναδείξει. Όσο για τα Ηνωμένα Έθνη, οι αξιωματούχοι του διαπίστωσαν ότι η Ρόδος προσέφερε τις κατάλληλες υποδομές για μια τέτοιου μεγέθους διεθνή συνδιάσκεψη.

Ήταν πολυάριθμες οι αντιπροσωπείες που έφτασαν και σε τι επίπεδο εκπροσωπήθηκαν τα κράτη;
 Ήταν πολυάριθμες οι αντιπροσωπείες των Αιγυπτίων, των Ισραηλινών, των Ιορδανών και του ΟΗΕ. Περισσότεροι από 50 αξιωματούχοι οι οποίοι φιλοξενήθηκαν κυρίως στο ξενοδοχείο των Ρόδων όπου έγινε η Συνδιάσκεψη. Ήρθαν υπουργοί και υψηλόβαθμα στελέχη των Υπουργείων των Εξωτερικών και υψηλόβαθμοι αξιωματικοί των Ενόπλων Δυνάμεων του Ισραήλ, της Ιορδανίας και της Αιγύπτου. Από τα Ηνωμένα Έθνη, ήρθε ο αναπληρωτής γενικός γραμματέας.
 


Πότε ξεκίνησαν οι διαπραγματεύσεις και πότε ολοκληρώθηκαν
Ξεκίνησαν στα μέσα Ιανουαρίου 1949 και τελείωσαν το πρώτο δεκαήμερο του Απριλίου του 1949. Στις 24 Φεβρουαρίου, υπεγράφη η συμφωνία ανακωχής Ισραήλ-Αιγύπτου, ενώ με την άφιξη και επιπλέον ομάδας αξιωματούχων από την Ιορδανία, υπεγράφη στις 3 Απριλίου 1949, η συμφωνία ανακωχής μεταξύ Ισραήλ και Ιορδανίας. Πάνω από ένα τρίμηνο διήρκεσαν οι σκληρές διαπραγματεύσεις και όλο αυτό το διάστημα η Ρόδος αναφερόταν από το διεθνή τύπο ενώ έκτακτα παραρτήματα έβγαιναν σε Ιερουσαλήμ και Αίγυπτο όπου οι πολίτες ήταν προσηλωμένοι στα ραδιόφωνά τους για να μάθουν για την κατάπαυση του πυρός. Δήμαρχος Ρόδου, την περίοδο εκείνη ήταν ο Γαβριήλ Χαρίτος, ο οποίος προήδρευσε των Ολομελειών της Συνδιάσκεψης, ως οικοδεσπότης.

Τι σήμαιναν αυτές οι υπογραφές ακριβώς;
Σήμαιναν τέλος των εχθροπραξιών, τέλος του Αραβοϊσραηλινού πολέμου. Χάρη σ’ αυτές επήλθε ειρήνευση στη Μέση Ανατολή. Η αιματοχυσία ενάμιση χρόνου έπαυσε, κι έτσι το Ισραήλ απέκτησε σύνορα εντός των οποίων μπορούσε να δράσει ως ανεξάρτητο κράτος. 
 


Αυτός είναι ο λόγος που οι Ισραηλινοί θεώρησαν και θεωρούν μέχρι σήμερα, μεγάλο γεγονός της ιστορίας τους την υπογραφή στη Ρόδο των συμφωνιών ανακωχής;
Ακριβώς. Σταμάτησαν να πολεμούν εναντίον τους, πέντε αραβικά κράτη που είχαν ενωθεί  γι’ αυτό: η Αίγυπτος, η Ιορδανία, ο Λίβανος, η Συρία και το Ιράκ. Ήταν οι πρώτες Διεθνείς Συμφωνίες που υπεγράφησαν μετά την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας τους, την άνοιξη του 1948, δηλαδή σε λιγότερο από ένα χρόνο. Βέβαια, δεν πέτυχαν την αναγνώριση από τα Αραβικά κράτη. 

Είστε νομικός του Διεθνούς Δικαίου και επίκουρος καθηγητής στο Τμήμα Μεσογειακών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αιγαίου. Πώς προέκυψε η ιδέα να αναδείξετε και πάλι αυτή την περίοδο το ιστορικό γεγονός, για τη Ρόδο;
Με την άφιξή μου στη Ρόδο, σκέφτηκα ότι ένα τέτοιο γεγονός πρέπει να αναδειχτεί όχι μόνο στην ιστορική του διάσταση, αλλά και στη δυναμική του προοπτική σήμερα και στο μέλλον και να εξεταστεί το κατά πόσον η Ρόδος μπορεί να φιλοξενεί και πάλι διεθνή γεγονότα. Στη Ρόδο βρίσκομαι από το 2015 μετά από θητεία 20 ετών που είχα ως νομικός σύμβουλος δύο διεθνών οργανισμών: «Οικονομική Συνεργασία Ευξείνου Πόντου» στην Κωνσταντινούπολη όπου έμεινα 10 χρόνια όπως επίσης 10 χρόνια παρέμεινα στη Βιέννη, στον Οργανισμό για την Ασφάλεια και Συνεργασία στην Ευρώπη.