Η Πρωτοχρονιά στον Μεσαναγρό

Η Πρωτοχρονιά είχε κάτι το ξεχωριστό. Θέλεις η αλλαγή του χρόνου, θέλεις οι δοξασίες πως η καλή χρονιά φαινόταν από την πρώτη μέρα της, έκανε την ημέρα αυτή πιο χαρούμενη, αλλά και τους ανθρώπους πιο προσεκτικούς.

Την παραμονή, οι νοικοκυρές έφτιαχναν τη βασιλόπιτα, ετοίμαζαν τα φαγητά και τα γλυκά και τα σπίτια έλαμπαν. Μόλις βράδιαζε, οι δάσκαλοι, η Σχολική Εφορεία και τα παιδιά, έβγαιναν για τα κάλαντα. Τραγουδούσαν τα κάλαντα που σώζονται μέχρι σήμερα.
Εμείς οι νέοι νέα γενεά
με θάρρος και με ελπίδα
ας πούμε την πρωτοχρονιά
τη λατρευτή πατρίδα.

Δώστε όλοι τον οβολό σας
είναι μέγας ο σκοπός
ηθικότατος εν γένει
και εκπαιδευτικός.
Επί τω νέω έτει μας
Που μόλις ανατέλλει
Ευχόμεθα στον ΄Υψιστο
Υγεία να σας στέλλει

Δώστε όλοι τον οβολό σας
Είναι μέγας ο σκοπός
Ηθικότατος εν γένει
Και εκπαιδευτικός

Χρόνια πολλά να ζήσετε
με άκρα ευτυχία
κι οι δάσκαλοι κι οι μαθητές
σας εύχονται υγεία.

Δώστε όλοι τον οβολό σας
είναι μέγας ο σκοπός
ηθικότατος εν γένει
και εκπαιδευτικός.


Στις 12 η ώρα όταν άλλαζε η ώρα, οι κοπέλες του χωριού πήγαιναν στη βρύση να πάρουν το καινούριο νερό με στάμνες και να το φέρουν σπίτι. Όσοι είχαν όπλα πυροβολούσαν, χτυπούσαν οι καμπάνες, έσβηναν τα φώτα και όσοι έπαιζαν πόκα σταματούσαν, για να πάνε στα σπίτια τους να πουν τα χρόνια πολλά και καλή χρονιά με τους δικούς τους και να ξαναγυρίσουν πάλι στο τραπέζι.

Η αυγή της Πρωτοχρονιάς ήταν ξεχωριστή για τα παιδιά, γιατί κάνοντας το ποδαρικό, ό,τι χρήματα παίρνανε ήταν δικά τους. Έπρεπε να ξυπνήσουν νωρίς, να εντοπίσουν τα σπίτια που θα έδιναν περισσότερα χρήματα και να έχουν γεμίσει τις τσέπες τους με πέτρες. Χτυπούσαν λοιπόν τις πόρτες και οι νοικοκυραίοι ρωτούσαν ποιος είναι. Αν σε θεωρούσαν χρουσούζη δε σου άνοιγαν και σου έλεγαν να περάσεις αργότερα, για να μπει στο σπίτι τους πρώτα αυτός που θεωρούσαν γουρλή. Αν σου άνοιγαν, έμπαινες, πετούσες μέσα στο σπίτι την πέτρα, λέγοντας.

Καλή μέρα, Άι Βασίλη
ούλο μάλαμα κι ασήμι
χίλια καλά στο σπίτι σας
χίλια κιλά στα αλώνι σας
τα θηλυκά στη μάντρα σας
τα αρσενικά στα σπίτια σας
κλου κλου οι πούλες σας
και του χρόνου.


Στο τέλος σε φίλευαν δίνοντάς σου γλυκά και χρήματα.
Όταν χτυπούσε η καμπάνα, όλο το χωριό μαζεύονταν στην εκκλησία, γινόταν δοξολογία και το μεσημέρι μετά το πλούσιο τραπέζι, έκοβαν τη βασιλόπιτα. Την έκοβε ο πατέρας, τη σταύρωνε και έδινε στον καθένα το κομμάτι του. Πρώτα στο Χριστό, στην Παναγία, στον Άγιο Βασίλη, στο σπίτι και με τη σειρά σε όλα τα μέλη της οικογένειας.
Το βράδυ πήγαιναν σε όσους γιόρταζαν να τους ευχηθούν, έπιναν, τραγουδούσαν και όλοι πήγαιναν στο χοραστάσι για να χορέψουν. Οι χοροί έδιναν και έπαιρναν μέχρι το πρωί.
Καλή χρονιά σε όλους, με υγεία και ευτυχία και οι παλιοί να διηγούνται όλα αυτά στους πιο νέους για να συνεχίζεται η παράδοση.
                                                                                                                                    Από το messanagros-rhodes.blogspot.com/