Δημήτρης Κρητικός: «Αυτή η δοκιμασία θα αλλάξει τον τρόπο ζωής μας...»

Ψυχραιμία, σύνεση και υπακοή στους κανόνες υγιεινής συστήνει ο γιατρός πνευμονολόγος Δημήτρης Κρητικός στους πολίτες, θέλοντας και εκείνος από την πλευρά του να συνεισφέρει στην προστασία της δημόσιας υγείας που τόσο απειλείται το τελευταίο διάστημα.

Μάλιστα αποτελώντας μέλος του Δημοτικού Συμβουλίου κατέθεσε ως επικεφαλής της παράταξης «Ρόδος Αξιών» την πρόταση για τη δημιουργία Ομάδας Εργασίας με τη συμμετοχή και εκπροσώπων Τύπου, προκειμένου να γνωστοποιούνται οι ενημερώσεις και να προστατεύεται καλύτερα ο πληθυσμός.
Μιλώντας σήμερα στη «Ροδιακή» δίνει χρήσιμες πληροφορίες για τους πολίτες και τονίζει ότι αυτή η κατάσταση δεν δοκιμάζει μόνο την αντοχή της δημόσιας υγείας αλλά κυρίως θα δοκιμάσει  την αντοχή και τη συνοχή του κοινωνικού ιστού.

Κε Κρητικέ, με αφορμή και τα όσα επισημάνατε στο Δημοτικό Συμβούλιο αναφορικά με τον κορωνοϊό και τη λήψη μέτρων, θα θέλαμε να μας πείτε αν πρέπει να ανησυχούμε στη Ρόδο, με δεδομένο ότι δεν υπάρχει επιβεβαιωμένο κρούσμα, αν και πολλοί συμπατριώτες μας έχουν ταξιδέψει όλο το προηγούμενο διάστημα στο εξωτερικό αλλά και στο εσωτερικό.
Καταρχάς σας ευχαριστώ για την πρόταση της παρούσας συνέντευξης και επιτρέψτε μου με βαθύ αίσθημα ευθύνης, που απορρέει αφενός μεν από την ιδιότητά μου ως λειτουργός της υγείας, αφετέρου έναντι της ευθύνης στο σύνολο των συμπολιτών μου να συνεισφέρω και σε καμιά περίπτωση βεβαίως αντιπολιτευτικά, αλλά με μοναδικό σκοπό, την προστασία της υγείας των κατοίκων του νησιού μας και της δημόσιας υγείας γενικότερα, για την παρεμπόδιση της ενδεχόμενης εξάπλωσης του ιού COVID-19. Όπως αναφέρατε έχω ήδη κάνει μνεία σε συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου για την ανάγκη λήψης μέτρων και τη συγκρότηση σχετικής Ομάδας Εργασίας/Επιτροπής και θα εξειδικεύσω παρακάτω. Η περίσταση απαιτεί ψυχραιμία, σύνεση και υπακοή σε κανόνες υγιεινής.

Με την ευκαιρία της παρούσας συνέντευξης, θα ήθελα να εξάρω τη συμβολή του Υπουργού Υγείας, του ΕΟΔΥ και των έγκριτων επιστημόνων λοιμωξιολόγων της Εθνικής Επιτροπής Προστασίας της Δημόσιας Υγείας, έναντι του κορωνοϊού COVID-19, για τη μεγάλη προσπάθεια τους συγκράτησης της εξάπλωσης και τη συνεχή ροή πληροφοριών προς τους πολίτες και τους ειδικούς. Οι αναφορές μου βασίζονται/τεκμαίρονται σε στοιχεία του Αμερικανικού Κέντρου Λοιμώξεων (CDC), του Ευρωπαϊκού Κέντρου Λοιμώξεων ECDC, του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (WHO), του Υπουργείου Υγείας και του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας.

Αξίζει να σημειώσουμε για τους αναγνώστες σας ότι οι κορωνοϊοί είναι μία ομάδα ιών που συνήθως προκαλούν αναπνευστικές λοιμώξεις με ποικίλη σοβαρότητα στον άνθρωπο και στα ζώα. Εκτιμάται ότι περίπου το ένα τρίτο των λοιμώξεων ανώτερου αναπνευστικού στον άνθρωπο μπορεί να προκαλείται από κορωνοϊούς.
Ο κορωνοϊός COVID-19 είναι στέλεχος που απομονώνεται για πρώτη φορά από τον άνθρωπο. Με βάση τα διαθέσιμα επιδημιολογικά δεδομένα, φαίνεται ότι ο κορωνοϊός COVID-19 πιθανότατα μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο μέσω σταγονιδίων που αποβάλλονται από άτομο που νοσεί, μέσω βήχα ή πταρμού ή με άμεση ή έμμεση επαφή με εκκρίσεις αναπνευστικού (δηλαδή μέσω μολυσμένων χεριών).

Επί του ερωτήματός σας, για τους συμπολίτες μας οι οποίοι έχουν ταξιδέψει όλο το προηγούμενο διάστημα στο εξωτερικό αλλά και στο εσωτερικό, δεν χρειάζεται ανησυχία αλλά ούτε εφησυχασμός και τρόμος. Η καλλιέργεια της τρομολαγνείας είναι κακός σύμβουλος. Ωστόσο, αν υπάρχει ιστορικό ταξιδιού σε περιοχές με συνεχιζόμενη μετάδοση του ιού ή ιστορικό στενής επαφής με επιβεβαιωμένο κρούσμα λοίμωξης από τον κορωνοϊό COVID-19, εντός των προηγούμενων 14 ημερών, και είναι ασυμπτωματικοί, συστήνεται να περιορίσουν τις επαφές τους, να απέχουν από την εργασία τους, μέχρις ότου παρέλθουν τουλάχιστον 14 ημέρες από την ημερομηνία επιστροφής τους από το ταξίδι ή την ημερομηνία τελευταίας στενής επαφής τους με επιβεβαιωμένο κρούσμα λοίμωξης από τον κορωνοϊό COVID-19 και να παρακολουθούν στενά την υγεία τους, σύμφωνα με τις οδηγίες του ΕΟΔΥ.

Επίσης συμπολίτες μας, είτε με ιστορικό ταξιδιού σε περιοχές με συνεχιζόμενη μετάδοση του ιού είτε ιστορικό στενής επαφής με επιβεβαιωμένο κρούσμα λοίμωξης από τον κορωνοϊό COVID-19, εντός των προηγούμενων 14 ημερών, που εμφανίζουν αιφνιδίως οποιοδήποτε σύμπτωμα λοίμωξης αναπνευστικού (π.χ. βήχα, πονόλαιμο, δύσπνοια, πυρετό, κ.λπ.), θα πρέπει άμεσα να επικοινωνήσουν με τον Εθνικό Οργανισμό Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ: τηλ. γραμμή 1135) και να αναφέρουν το περιστατικό, ώστε να λάβουν άμεσα τις σχετικές οδηγίες για την αποφυγή και τον περιορισμό της διάδοσης του κορωνοϊού.

Ποια είναι εκείνα τα συμπτώματα που πρέπει να προσέξει κάποιος;
Η κλινική συμπτωματολογία του κορωνοϊού COVID-19 περιλαμβάνει κυρίως, βήχα, πονόλαιμο, δύσπνοια, πυρετό αλλά και μυαλγίες, αρθραλγίες, αίσθημα κόπωσης, διάρροια και εμέτους (σπανιότερα).
 
Ποιες θεωρούνται ομάδες υψηλού κινδύνου και πώς πρέπει να προστατευθούν;
Ομάδες αυξημένου κινδύνου για σοβαρή λοίμωξη COVID-19 αποτελούν άνθρωποι με ηλικία άνω των 70 ετών ή οποιασδήποτε ηλικίας με υποκείμενα σοβαρά χρόνια νοσήματα (καρδιαγγειακά νοσήματα, σακχαρώδη διαβήτη, νοσήματα του αναπνευστικού) και άτομα με ανοσοκαταστολή. Στο πλαίσιο της προστασίας των ομάδων του πληθυσμού που παρουσιάζουν αυξημένο κίνδυνο για σοβαρή λοίμωξη COVID-19 συνιστάται η αποφυγή μαζικών επισκέψεων σε κλειστούς χώρους ατόμων, που ανήκουν σε αυτές τις ομάδες.
 
Τι πρέπει να προσέχουμε γενικά ως πληθυσμός και ποιοι πρέπει να λάβουν πρόσθετα μέτρα; Δώστε μας κάποιες πρακτικές συμβουλές.

Τα προληπτικά μέτρα κατά της διασποράς κορωνοϊού COVID-19 περιλαμβάνουν αφενός οδηγίες ατομικής υγιεινής και αφετέρου οδηγίες καθαρισμού και απολύμανσης χώρων, επιφανειών και αντικειμένων.
Όσον αφορά τις οδηγίες ατομικής υγιεινής αυτές συνίστανται στην αποφυγή επαφής χεριών με τα μάτια, τη μύτη και το στόμα για τη μείωση του κινδύνου μόλυνσης από τον ιό. Σε περίπτωση βήχα ή φτερνίσματος κάλυψη της μύτης και του στόματος με το μανίκι στο ύψος του αγκώνα ή με χαρτομάντιλο. Το χρησιμοποιημένο χαρτομάντιλο πρέπει να απορρίπτεται αμέσως στους κάδους απορριμμάτων. Σε τακτικό πλύσιμο των χεριών με υγρό σαπούνι και νερό για τουλάχιστον 20 δευτερόλεπτα. Ειδικότερα πρέπει να ακολουθεί προσεκτικό στέγνωμα των χεριών με χάρτινες χειροπετσέτες μιας χρήσης οι οποίες θα απορρίπτονται στους κάδους απορριμμάτων.

Και βεβαίως τα χέρια πρέπει να πλένονται καλά οπωσδήποτε πριν τη λήψη τροφής. Συνιστάται επίσης η αποφυγή κοντινής επαφής (<2m) για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των 15 λεπτών με άτομα τα οποία εμφανίζουν συμπτώματα βήχα, φτερνίσματος ή πυρετού.
Οι εργαζόμενοι οφείλουν να ακολουθούν τις οδηγίες ατομικής υγιεινής και ταυτόχρονα να φροντίζουν ώστε οι οδηγίες αυτές να τηρούνται και από τους επισκέπτες. Το προσωπικό καθαριότητας θα πρέπει να εξασφαλίζει την τήρηση των κανόνων υγιεινής. Απαιτείται εντατικοποίηση των ελέγχων για τα μέσα μεταφοράς και τις επιχειρήσεις υγειονομικού ενδιαφέροντος.

Ειδικότερα, όσοι ασκούν το επάγγελμα του χειριστή τροφίμων ή ποτών, ή εργάζονται σε επιχειρήσεις υγειονομικού ενδιαφέροντος, πρέπει να είναι εφοδιασμένοι με πιστοποιητικό υγείας σύμφωνα με τη σχετική Υγειονομική Διάταξη όπως κάθε φορά ισχύει και να τηρούν τα μέτρα προσωπικής υγιεινής. Παράλληλα, οι υπεύθυνοι των επιχειρήσεων τροφίμων και ποτών είναι υποχρεωμένοι να εξασφαλίζουν ότι οι επιχειρήσεις τους πληρούν τις σχετικές απαιτήσεις υγιεινής σε όλα τα στάδια παρασκευής, μεταποίησης, συσκευασίας, αποθήκευσης, μεταφοράς, διανομής, διακίνησης και προσφοράς προς πώληση ή διάθεσης αυτών με ή και ταυτόχρονη παροχή υπηρεσιών. Θα πρέπει επίσης να διασφαλίζουν την υγιεινή και ασφάλεια των τροφίμων που παράγουν ή διαχειρίζονται, να φροντίζουν για τα προγράμματα καθαρισμού της επιχείρησης καθώς και την υγιεινή και την εκπαίδευση του προσωπικού. Οι αρμόδιες υγειονομικές υπηρεσίες θα πρέπει να ενημερώνουν τις επιχειρήσεις υγειονομικού ενδιαφέροντος ώστε να υπάρχει υψηλός βαθμός ατομικής καθαριότητας των εργαζομένων και την κατά το δυνατόν μέγιστη διασφάλιση της Δημόσιας Υγείας.

Ανάλογες συστάσεις για τη λήψη μέτρων υπάρχουν και για όλα τα μέσα μαζικής μεταφοράς με στόχο τη διασφάλιση της υγείας των επιβατών και εργαζομένων σε αυτά. Όλα τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς και όλοι οι χώροι των επιβατικών σταθμών να διατηρούνται πάντα καθαροί. Ιδιαίτερη προσοχή, πρέπει να δίδεται στην τήρηση τακτικού προγράμματος καθαρισμού και εφαρμογής απολύμανσης και όταν κρίνεται αναγκαίο να διεξάγεται και έκτακτος καθαρισμός και εφαρμογή απολύμανσης. Να γίνεται σχολαστική καθαριότητα και απολύμανση πρέπει να εφαρμόζεται ιδιαίτερα στις χειρολαβές και τα στηρίγματα, από όπου κρατούνται οι επιβάτες, καθώς και στους διακόπτες ειδοποίησης στάσης.

Να διενεργείται συχνός αερισμός των οχημάτων. Να εφαρμόζεται τακτικό πρόγραμμα καθαρισμού και απολύμανσης στα συστήματα αερισμού και κλιματισμού όλων των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς καθώς και σε όλους τους χώρους των επιβατικών σταθμών. Όλες οι εσωτερικές επιφάνειες των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς και των χώρων των επιβατικών σταθμών να διατηρούνται καθαρές και χωρίς φθορές, ώστε να αποτρέπεται η συγκέντρωση μικροοργανισμών και εντόμων υγειονομικής σημασίας, όπως π.χ. παρασίτων, μυκήτων, μυγών, κουνουπιών, κατσαρίδων κ.α., τα οποία δυνητικώς μπορούν να εγκυμονούν σοβαρούς κινδύνους για την ατομική και τη δημόσια Υγεία. Οι υπάρχοντες χώροι υγιεινής (τουαλέτες) να είναι εφοδιασμένοι με χαρτί υγείας, σαπούνι για την πλύση των χεριών και χαρτί για το στέγνωμα των χεριών.

Σε τοπικό επίπεδο τι άλλο έχετε να προσθέσετε, τι μπορούμε να κάνουμε συγκεκριμένα;
Όπως προανέφερα εκτενώς, όλα αυτά έχουν εφαρμογή και σε τοπικό επίπεδο και την ευθύνη εφαρμογής έχουν τόσο οι διοικούντες όσο και οι πολίτες. Εν πρώτοις, κατά γράμμα εφαρμογή των Οδηγιών των αρμόδιων Κρατικών Αρχών. Σε τοποθέτησή μου στο Δημοτικό Συμβούλιο διετύπωσα την άποψη, αντιλαμβανόμενος εγκαίρως την περίοδο που διανύουμε, ότι πρέπει να συσταθεί Ομάδα Εργασία/Επιτροπή με τη συμμετοχή και εκπροσώπων τύπου, προκειμένου να γνωστοποιούνται οι ενημερώσεις και να προστατεύεται καλύτερα ο πληθυσμός.

Ενδεικτικά, σας αναφέρω: Ενίσχυση όλων των λειτουργιών για τη «Βοήθεια στο Σπίτι» - παράδοση στο σπίτι φαρμάκων κ.λπ. για όσους ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες. Eπίσης κατ’ οίκον εξετάσεις όπου κρίνεται φρόνιμο. Αυστηρό περιορισμό των συναθροίσεων. Και τα ΚΕΠ (και οι υπηρεσίες πρόνοιας και όχι μόνο, κ.λπ.), όπου συναθροίζεται πολύς κόσμος, άγνωστης κατάστασης μπορεί να θέσει σε κίνδυνο και τους εργαζόμενους και τους άλλους παριστάμενους. Οι υπάλληλοι να φοράνε γάντια.
Η πόρτα να είναι ανοικτή, για να αερίζεται η αίθουσα, έστω και αν κάνει κρύο.

Οι δημότες να περιμένουν έξω μέχρι να έρθει η σειρά τους, με κάποιο σύστημα ελέγχου της σειράς τους.
Να προβεί ο Δήμος σε απολύμανση των σχολείων. Να συντονιστούν όλες οι υγειονομικές υπηρεσίες του νομού, ο Ιατρικός Σύλλογος, ο Ερυθρός Σταυρός και οι Περιφερειακές Αρχές. Αναγκαιότητα να πράξει τα ίδια και ο ιδιωτικός τομέας, π.χ. καθημερινή τακτική απολύμανση και αερισμό των λεωφορείων, των φροντιστηρίων και των γυμναστηρίων, αθλητικών και χορευτικών σχολών, καφετεριών, κ.λπ.

Το αρμόδιο προσωπικό στις θύρες εισόδου του Δήμου μας και των λοιπών δημόσιων υπηρεσιών, να εξασφαλίζει ότι το κοινό και οι επισκέπτες εφαρμόζουν τους κανόνες υγιεινής των χεριών, πριν την είσοδό τους στο χώρο της εκάστοτε υπηρεσίας. Οι εργαζόμενοι και οι επισκέπτες μπορούν εναλλακτικά, όταν δεν είναι εύκολη η πρόσβαση για πλύσιμο των χεριών, να χρησιμοποιούν αντισηπτικό αλκοολούχο διάλυμα (περιεκτικότητας 70% σε αλκοόλη) ή χαρτομάντιλα με αλκοόλη. Συνεχής ενημέρωση των δημοτών μας με sms, αν και ήδη υπάρχει πλήρης και συνεχής ενημέρωση από τις αρμόδιες Κρατικές Αρχές, απλώς για ασφαλέστερη μεταφορά των πληροφοριών.

Kε Κρητικέ, θα ήθελα ιδιαιτέρως να σας ευχαριστήσω για τη σημερινή συνέντευξη, στη διάρκεια της οποίας προσπαθήσατε να μιλήσετε όσο γίνεται πιο περιεκτικά γι’ αυτό το σοβαρό θέμα, που αγγίζει την παγκόσμια κοινότητα και όχι μόνο τη χώρα μας.
Kαι εγώ με τη σειρά μου να σας ευχαριστήσω για την πρωτοβουλία σας και επιτρέψτε μου να κλείσω λέγοντας ότι η παρούσα δοκιμασία, μάς οδηγεί σε αλλαγή του τρόπου ζωής και στην ενδυνάμωση των ανθρώπινων σχέσεων και πιστεύω ότι δεν δοκιμάζει μόνο την αντοχή της δημόσιας υγείας αλλά κυρίως θα δοκιμάσει και την αντοχή και τη συνοχή του κοινωνικού ιστού.
Και καταλήγω, ότι είναι «ευθύνη όλων μας» η διαφύλαξη της υγείας των πολιτών, δανειζόμενος ταπεινά τη ρήση του Καζαντζάκη «Ν’ αγαπάς την ευθύνη. Να λες: Εγώ, εγώ μονάχος μου έχω χρέος να σώσω τη γη. Αν δε σωθεί, εγώ φταίω».