Σελίδες Ιστορίας: Η κατάληψη των νησιών από Δυνάμεις των Άγγλων-Η συμμετοχή του Ιερού Λόχου

Rodiaki NewsRoom

Ποιος ήταν ο νεαρός Ραιημόν Κουρβουαζιέ

Γράφει ο Κώστας ΤΣΑΛΑΧΟΥΡΗΣ

Οι ελληνικές διπλωματικές υπηρεσίες είχαν ένα μήνα πριν την πληροφορία ότι οι βρετανικές δυνάμεις θα επιχειρήσουν να καταλάβουν τα Δωδεκάνησα. Με κάθε τρόπο όπου και αν ήταν εγκατεστημένες, προσπαθούσαν να επιτύχουν τη συμμετοχή ελληνικών δυνάμεων στις επιχειρήσεις.

Έτσι στις 7 Απριλίου 1945 ο υφυπουργός των Εξωτερικών Γεώργιος Μελάς(1) ανακοινώνει προς όλες τις διπλωματικές υπηρεσίες, τηλεγράφημα της Πρεσβείας μας στην Άγκυρα από το οποίο προκύπτει ότι «επίκειται πράγματι κατάληψις Δωδεκανήσων, παρακαλούμεν εντείνητε προσπαθείας ίνα συμμετάσχουν κατάληψιν και ελληνικαί δυνάμεις εγκαθισταμένων και ελληνικών Αρχών. Δέον να τονισθή ιδιαιτέρως, η εξαιρέτως καλή απήχησις ην θα είχε παρά ελληνικώ λαώ, γεγονός τούτο, και απογοήτευσις ην θα προεκάλη διάψευσις δικαίας προσδοκίας…».

Το τηλεγράφημα με τις πληροφορίες, είχε ως εξής: «Κατά πληροφορίας συμμαχικής πηγής δεν αποκλείεται εντός δεκαπενθημέρου αξονικαί Δυνάμεις Δωδεκανήσου αναγκασθούν παραδοθούν. Επί προβλέψει ενδεχομένου τούτου, αρμοδία υπηρεσία αγγλική, προέβη χθες διάβημα παρά Τουρκική Κυβερνήσει, όπως επειγόντως συγκεντρωθούν τόννοι τροφίμων, περιφέρειαν γειτνιάζουσαν Δωδεκάνησον, ίνα καταστή δυνατή άμεσος αποστολή των, ελληνικόν πληθυσμόν νήσων(2)».

Τηλεγράφημα περί συμμετοχής των ελληνικών Δυνάμεων για την κατάληψη των Δωδεκανήσων

Πρώτος απάντησε ο πρεσβευτής μας στο Λονδίνο Θ. Αγνίδης(3) ο οποίος πληροφόρησε το υπουργείο ότι για το θέμα έγινε από τον ίδιο, διάβημα στο μόνιμο υφυπουργό των Εξωτερικών Αλεξάντερ Κάντογκαν(4), στις 5 Απριλίου, και δυο μέρες αργότερα από τον ίδιο υπουργό των Εξωτερικών Ι. Σοφιανόπουλο(5) κατά τη συνάντησή τους, παρόντος του ιδίου, με την προσθήκη «εντύπωσίς μας υπήρξεν ευνοϊκή. Εν τούτοις αύριον(6), επανέλθομεν επί θέματος και παρά κ. Ήντεν(7)…»

Η Πρεσβεία μας στην Ουάσιγκτον είχε δήλωση του υπουργείου των Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών, σύμφωνα με την οποία δεν είχαν καμιά πληροφορία «περί συμμαχικών υπηρεσιών, ετοιμαζομένων τουρκικάς ακτάς, προς διαπεραίωσιν εις Δωδεκάνησα(8)». Και συνεχίζει ότι «εν σχέσει προς επιθυμίαν Ελληνικής κυβερνήσεως περί συμμετοχής εις ενδεχομένας επιχειρήσεις, παρεσχέθη πληροφορία ότι νήσοι κατόπιν συμμαχικής συνεννοήσεως, θεωρούνται ως ζώνη επιχειρήσεων αγγλικών…».

Αλλά στις 12 Μαΐου 1945 η εφημερίδα “Journal de Geneve”, δημοσιεύει στη δεύτερη σελίδα της, τηλεγράφημα του Πρακτορείου Ρόιτερ, σταλμένο από κάπου στη Μεσόγειο ότι σύμφωνα με δελτίο Τύπου που εκδόθηκε από τη Διοίκηση των ναυτικών δυνάμεων της Μεσογείου, όλες οι γερμανικές φρουρές των νησιών των Δωδεκανήσων και του Αιγαίου έχουν παραδοθεί. Είναι περίπου είκοσι χιλιάδες(9).

Στις 28 Απριλίου 1945 ο επικεφαλής του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού για τα Δωδεκάνησα, Ελβετός Ραιημόν Κουρβουαζιέ βρίσκεται στην Αλεξάνδρεια και στην αίθουσα συνεδριάσεων του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας συζητά για την κατάσταση που βρήκε στα νησιά, το Φεβρουάριο 1945, όταν έφτασε εκεί η πρώτη αποστολή τροφίμων.
Της συσκέψεως προεδρεύει ο Πατριάρχης και Πάπας Αλεξανδρείας Χριστοφόρος Β΄(10), και μετέχουν ο αρχηγός της αποστολής του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού Α. Liegme, o R. Courvoisier, η Επιτροπή Δωδεκανησιακού Εράνου (γραμματέας Μηνάς Αρετός και ταμίας Αριστ. Μυλωνάς) κ. ά.

Κρυπτογράφημα για τις πληροφορίες που είχαν οι Ηνωμένες Πολιτείες για την κατάληψη των Νησιών

Το πρώτο βιβλίο του Κουρβουαζιέ «Ceux qui ne devaient pas MOYRIR-Αυτοί που δεν ήθελαν να πεθάνουν», το 1978, που αναφέρεται εκτενώς για την πείνα στη Ρόδο

Ο Κουρβουαζιέ κατέθεσε σύντομη γραπτή δήλωση η οποία λόγω της καταστάσεως, ήταν οι τελευταίες ημέρες του πολέμου, είδε το φως στις 12 Μαΐου και παρουσίασε συλλογή φωτογραφιών που εμφάνιζαν την αφόρητη κατάσταση που επικρατούσε, το Φεβρουάριο, στη Ρόδο.
Επίσης παρέσχε πολλές πληροφορίες για την κατάσταση του πληθυσμού, των ιδιωτικών ιδρυμάτων, των νοσοκομείων και των Ορφανοτροφείων.

Στη συνέχεια «ετόνισε τη βοήθεια των βρετανικών Αρχών, οι οποίες πρόσφεραν ποσότητες τροφίμων, φαρμάκων και άλλων ειδών, χάρις εις τας οποίας κατέστη δυνατή η ταχεία έναρξις των αποστολών εις τας νήσους, και η συνέχισις αυτών, άνευ διακοπής, κατά τους πρώτους μήνας του 1945…».
Ακολούθως, πληροφόρησε την Επιτροπή ότι πρέπει να καταβληθούν μεγάλες προσπάθειες, ώστε να συνεχιστούν οι αποστολές για να επιτευχθεί η καλυτέρευση της φυσικής καταστάσεως των κατοίκων, και ειδικά των παιδιών. Χρειάζονται κυρίως φάρμακα, ρουχισμός και κλινοσκεπάσματα.

Η διανομή γίνεται κάθε 15 μέρες και κάθε άτομο, ανεξαρτήτως ηλικίας, παίρνει 6 μέχρι 7 κιλά τρόφιμα. Τα παιδιά αντί για κρέας παίρνουν γάλα(11).

Αλλά ποιος ήταν αυτός που κυκλοφορούσε ελεύθερα μέσα στο πλήθος, πήγαινε παντού στην πόλη της Ρόδου, του απαγορευόταν, όμως, να επισκεφθεί στις φυλακές Κοσκινού, τους Άγγλους αιχμαλώτους;
Ήταν ο Ελβετός Ραιημόν Κουρβουαζιέ, ένας από τους λίγους που ο Ροδιακός λαός του χρωστά βαθιά, άπειρη, αιώνια, ευγνωμοσύνη γιατί τον έσωσε από τη φοβερή μάστιγα της πείνας.

Γεννήθηκε το 1911, στη Γενεύη(12). Ο πατέρας του Μαξίμ γεννήθηκε στις 27.11.1883 και πέθανε στις 7 Φεβρουαρίου 1952, άνθρωπος των Γραμμάτων. Παντρεύτηκε τη Wilhelmine LEUBA που γεννήθηκε στις 3 Μαρτίου 1888 και πέθανε το 1973 σε ηλικία 83 χρόνων. Απέκτησαν δύο παιδιά τον Ραιημόν το 1911 και την Φρανσουάζ τον επόμενο χρόνο.
Από την παρουσίαση του πρώτου βιβλίου του Κουρβουαζιέ, “Ceux qui ne devaient pas MOYRIR-Αυτοί που δεν ήθελαν να πεθάνουν”, το 1978, πληροφορούμαστε ότι «το Δεκέμβριο του 1936, ο Διεθνής Ερυθρός Σταυρός αποφάσισε να στείλει αρκετούς εκπροσώπους του στην Ισπανία.

Ανάμεσά τους, ήταν ένας νεαρός Ελβετός, είκοσι τριών χρόνων, ο ίδιος ο Ρέιμοντ Κουρβουαζιέ.
Είναι η πρώτη του αποστολή. Από το μέτωπο, μέχρι τα νοσοκομεία, από τις φυλακές έως τα ορφανοτροφεία, ο άντρας με το λευκό περιβραχιόνιο με τον ερυθρό σταυρό, για τρία χρόνια, θα διεξάγει τον δικό του πόλεμο εναντίον του στρατού.
Ήταν ένας ειρηνικός πόλεμος. Θα είναι ο «τρίτος μαχητής», αυτός ο άοπλος υπερασπιστής «εκείνων που δεν πρέπει να πεθάνουν». Και ανάμεσά τους, ιδίως, παιδιά, όλα τα παιδιά στα οποία αυτό το βιβλίο ενός άνδρα, που έχει δει πάρα πολλούς να πεθαίνουν, αποτίει φόρο τιμής στην αγάπη και μόνο στην αγάπη.

Το 1941, ο Raymond Courvoisier βρισκόταν και πάλι σε αποστολή στην Τουρκία. Εκεί, οργάνωσε, με κόστος απίστευτων δυσκολιών, την προμήθεια των ελληνικών νησιών(13), όπου βασίλευε φοβερός λιμός.
Το 1946, βρίσκεται στην Πολωνία, είναι ένας από τους πρώτους που συντονίζει τη διεθνή βοήθεια σε αυτή τη χώρα, περισσότερο από κάθε άλλη, που καταστράφηκε από τους ναζιστές.

Το 1949, ο Raymond Courvoisier δούλεψε σκληρά σε αποστολή που κράτησε είκοσι χρόνια(14). Ήταν τότε αξιωματούχος των Ηνωμένων Εθνών στο πλαίσιο της UNICEF(15) και στη συνέχεια της UNRWA(16).
Σχεδόν ένα εκατομμύριο Παλαιστίνιοι πρόσφυγες περιφέρονταν στους δρόμους. Δεν είχαν τίποτα.

Έπρεπε να βοηθηθούν, να στεγαστούν, να τους ταΐσουν, να τους κατανοήσουν, να τους σεβαστούν.
Από την Ιορδανία, στη Συρία, από τον Λίβανο στη Γάζα, από την Αίγυπτο έως την Παλαιστίνη, ο Ρέιμοντ Κουρβουαζιέ ακολούθησε, μέρα με τη μέρα, την περιπλάνηση ενός λαού του οποίου η έξοδος μετατράπηκε σε εξορία.
Δεν περνάει τη ζωή του βοηθώντας τους άλλους, χωρίς να εκθέτει τον εαυτό του.