Αναστάσης Μουστάκης: «Είμαι περήφανος για τους μαθητές της Ρόδου…»!
ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΚΕ 2500 ΦΟΡΕΣ
Ο Αναστάσης Μουστάκης, που άνοιξε πρώτος φροντιστήριο μαθηματικών στο νησί μιλάει για τους χιλιάδες μαθητές του και για τη ζωή
Είναι ευλογία να γερνάς, άλλοι δεν είχαν αυτό το προνόμιο. Κι αν μεγαλώνεις όπως ο Αναστάσης Μουστάκης, ανακαλώντας ακόμα και τα ιταλικά που αρνιόσουν να μάθεις στα σχολεία του Ντε Βέκκι, γνωρίζοντας την αρχαία ελληνική και σκεπτόμενος με βάση τη μαθηματική επιστήμη, κι όλα αυτά χωρίς να χάνεις το συναίσθημα, είναι μεγάλη τύχη για εσένα τον ίδιο και τους ανθρώπους που απολαμβάνουν τη συναναστροφή μαζί σου.
Ο Αναστάσης Μουστάκης, είναι ο καθηγητής μαθηματικών που κέρδισε τον τίτλο του δασκάλου. «Δάσκαλέ μου…», τον αποκαλούν οι χιλιάδες Ροδίτες μαθητές που πέρασαν από τα χέρια του, κι εκείνος χαίρεται για τον τίτλο τιμής, θυμάται, ξεδιπλώνει τις γνώσεις του όπως ακούραστα έκανε πάντα, κι εσύ θαυμάζεις την καθαρότητα του νου και την ποιότητα της σκέψης ενός ανθρώπου που άφησε ιστορία και στον δήμο Ροδίων όταν διαχειρίστηκε, με άξιο τρόπο, τα οικονομικά του.
Ακριβής, ευγενής, με περίμενε για μια αναδρομή στο παρελθόν που άξιζε να γίνει. Μεσημέρι, λίγο πριν από το γεύμα του, πριν από το διάβασμά του και των όσων του επιτρέπει ένα μικρό κινητικό πρόβλημα, παρακαταθήκη της σκληρής δουλειάς στα χωράφια της γνώσης.
«Μαθητής στο Παραδείσι, σε όλα τα μαθήματα είχα βαθμό τέσσερα, μου λέει, κάτω από τη βάση, δηλαδή. Αρνιόμουν το μάθημα στα Ιταλικά όπως το επέβαλε να γίνεται ο Ντε Βέκκι, κι όταν με ρωτούσε ο δάσκαλος αρνιόμουν να πω το μάθημα. Στο ενδεικτικό μου έγραψαν «δεν προάγεται», κι εγώ έσβησα το «δεν» και άφησα το «προάγεται», τέτοια αντίδραση είχα μαζί τους.
Η μητέρα μου ήταν εννιά ετών όταν οι Ιταλοί σκότωσαν τον παπα-Λουκά στο χωριό το Παραδείσι και την Ανθούλα Ζερβού που ήταν συγγενής μας. Έμαθα από νωρίς, από τη γιαγιά μου που ήταν δημοδιδασκάλισσα ότι «αυτοί, οι Ιταλοί, είναι άλλοι, δεν είναι σαν εμάς», και αργότερα αρνήθηκα να γίνω «μπαλίλα», πρόσκοπος, γιατί δεν ήθελα αυτού του είδους τις συναναστροφές. Ήμουν Έλληνας και ήθελα να παίζω με τη σφεντόνα, και να βάζω ξόβεργα, να μαζεύω κλαδιά για ν’ ανάψει η φωτιά στο σπίτι και να γίνει το φαγητό, για έξι παιδιά και τους γονείς. Δυό φορές την ημέρα ανεβοκατέβαινα το βουνό του Παραδεισίου, να φέρω κλαδιά.
Ναυτικός ο πατέρας μας, ψαράς, αυτοδίδακτος καραβομαραγκός με αντιστασιακή δράση. Συνελήφθη από τους Γερμανούς και κρατήθηκε πολλούς μήνες στις φυλακές, στα Κοσκινού. ’Έφτιαχνε βάρκες και φυγάδευε Ιταλούς. Τον Σεπτέμβρη του 1943 φυγάδεψε αξιωματικούς, κι ένας Ιταλός στρατιώτης τους παρακαλούσε να τον βάλουν κι αυτόν μέσα να φύγει μαζί τους.
Τον έσπρωξε ο πατέρας μου να μπει στη βάρκα, έσπρωξε και τη βάρκα, κι ο στρατιώτης έφυγε με τους αξιωματικούς. Χρόνια μετά ο πατέρας μου, με το χαρακτηριστικό του μουστάκι, ενώ πηγαινοερχόταν από το Μπάρι με το καΐκι του φέρνοντας εμπορεύματα, άκουσε μια φωνή: «είμαι αυτός που έσωσες..»!… Ήταν ο Ιταλός στρατιώτης ο οποίος από τότε κάθε φορά τον περίμενε να φτάσει στο μουράγιο, στο Μπάρι».
Τα μαθηματικά σάς άρεσαν από μικρό;
Τα μαθηματικά δομούν τον κόσμο. Ναι, μου άρεσαν κι έκανα αριθμητικές πράξεις πριν ακόμη πάω στο σχολείο. Όταν έγινε η Απελευθέρωση, προχώρησα γρήγορα τις τάξεις, ήμουν πολύ δυνατός μαθητής, αλλά την πρώτη μου γεωμετρία μου την έμαθε ο ψαράς πατέρας μου, απλά και κατανοητά, από την εμπειρία που είχε για τη ζωή. Από εκείνον κατάλαβα και από τον τρόπο που με δίδαξε αν και ήταν του δημοτικού ότι δεν υπάρχει μαθηματικό πρόβλημα που δεν λύνεται. Κι ότι όσον αφορά τη ζωή, όλα αντιμετωπίζονται εκτός από την αρρώστια, γι’ αυτό έχω και μεγάλο θαυμασμό στην ιατρική επιστήμη.
Πώς πήγαιναν τότε τα παιδιά από το Παραδείσι και από τα γειτονικά χωριά στην πόλη, στο γυμνάσιο, για να μάθουν γράμματα; Πώς πηγαίνατε εσείς;
Υπήρχε το λεωφορείο της «ΡΟΔΑ», αλλά ήταν ακριβό το εισιτήριο, κι ένα Παραδεισιώτης, έβαλε στην καρότσα του φορτηγού του μπιτόνια και σανίδες, μ’ ένα διάδρομο στη μέση και φόρτωνε κάθε μέρα σαράντα και πενήντα παιδιά από το Παραδείσι, την Κρεμαστή και τα Τριάντα, για την πόλη. Μια φορά δεν είχα χρήματα ούτε γι’ αυτό και με κατέβασε. Ο Παπαμανώλης ο καθηγητής μου στο Βενετόκλειο ήταν αυτός που μ’ έσωσε, κι ήταν η δεύτερη φορά που τον βρήκα μπροστά μου και με στήριξε αυτόν τον άνθρωπο, σε μία κρίσιμη στιγμή για εμένα.
Φοιτήσατε στο Βενετόκλειο, στο οποίο στη συνέχεια διδάξατε κιόλας! Πώς ήταν οι σπουδές σας στην Αθήνα, πότε επιστρέψατε στη Ρόδο;
Στο πανεπιστήμιο στην Αθήνα φοιτούσα και δίδασκα κιόλας μαθηματικά για να μπορώ να πληρώνω τα δίδακτρα. Τελείωσα το 1958 ενώ ήμουν ήδη αρραβωνιασμένος με τη γυναίκα μου που ήταν τόσο όμορφη και δεν ήθελα να τη χάσω, οπότε αρραβωνιαστήκαμε. Στρατεύτηκα και υπηρέτησα στο Ναυτικό, ενώ για ένα χρόνο, το 1963, παρέδιδα ακόμα ιδιαίτερα μαθήματα στην Αθήνα και μετά ζήτησα να διοριστώ, δηλαδή σχεδόν το απαίτησα, στο Βενετόκλειο όπως και έγινε. Τότε καθηγητές ήταν ο Φώτης Βαρέλης, ο Χριστόδουλος Παπαχριστοδούλου, οι μορφές αυτές της σύγχρονης ιστορίας της Ρόδου.
Ωστόσο δεν μείνατε για πολύ αφού ανοίξατε το πρώτο φροντιστήριο μαθηματικών στη Ρόδο από το οποίο πέρασαν όλοι οι γνωστοί και μη εξαιρετέοι! Και μάλιστα ήταν γνωστό πως όσοι έρχονταν στο φροντιστήριό σας, εισάγονταν στην Παιδαγωγική Ακαδημία Ρόδου.
Το φροντιστήριό μου ήταν στην οδό Παύλου Μελά 7 και κάθε μέρα ήμουν εκεί, μόνος μου και δίδασκα μαθητές από την Α’ γυμνασίου μέχρι τη Στ’ γυμνασίου, από τη 1 το μεσημέρι μέχρι τις 10 το βράδυ. Το καλοκαίρι έκανα μαθήματα και σ τους μετεξεταστέους. Ορθοστασία, όλες αυτές τις ώρες και επικύψεις 600 τον αριθμό, κατά τη διάρκεια μίας μέρας, προς τον κουβά με το νερό για να βρέχω το σφουγγάρι και να σβήνω τον μαυροπίνακα που γέμιζε συνέχεια. Αυτή η επαναλαμβανόμενη κίνηση είχε ως αποτέλεσμα να μου μείνει μόνιμο κουσούρι στο σκελετικό μου σύστημα, κι ένα καμπούριασμα που κληρονόμησα από εκείνα τα δέκα χρόνια απίστευτης εντατικής δουλειάς. Με κυνηγούσε ο χρόνος, έδινα μόνο λίγα λεπτά στο φαγητό μου και συνέχιζα.
Τι συμπέρασμα βγάλατε για τους Έλληνες μαθητές, για τους Ροδίτες, πώς είμαστε;
Οι μαθητές της Ελλάδας έχουν γονίδια Πυθαγόρα, Ευκλείδη, Πλάτωνα, Αρχιμήδη. Δεν είναι τυχαίο ότι ο δάσκαλος του Αϊνστάιν τον οποίο εκείνος υμνούσε σε κάθε ευκαιρία ήταν ο Κωνσταντίνος Καραθεοδωρής. «Σ’ αυτόν τα οφείλω όλα…», έλεγε. Είμαι περήφανος για τα παιδιά της Ρόδου. Δική μου μαθήτρια ήταν και η διακεκριμένη Ζεινέπ Νταουτζή, η καθηγήτρια στο πανεπιστήμιο Αθηνών, μία προικισμένη μαθήτρια όπως αντιλήφθηκα αμέσως από την Α’ Λυκείου που την είχα.
Μπήκατε μπροστά όμως και σε θέματα αυτοδιοίκησης, γίνατε κοινοτάρχης στο Παραδείσι και στη συνέχεια και για πολλά χρόνια ο οικονομικός εγκέφαλος, για τον δήμο Ροδίων! Θέλω να μας πείτε για εκείνη τη δύσκολη περίοδο όταν επί δικτατορίας επελέγη το Παραδείσι για τη δημιουργία του αεροδρομίου, κι έγιναν αναγκαστικές απαλλοτριώσεις.
Και δεν ήμουν ακόμα κοινοτάρχης. Ένα βράδυ, ήρθε στο σπίτι μου μία ομάδα συγχωριανών μου και μου είπε ότι θέλει να ηγηθώ της προσπάθειας να μην περάσουν τα σχέδια της χούντας που απαξίωναν την περιουσία τους σε τέτοιο βαθμό που το ένα τετραγωνικό μέτρο απαλλοτριώθηκε με το αντίτιμο που είχε τότε ένας καφές. Οι απαλλοτριώσεις έγιναν τον Μάρτιο του 1970, τα έργα ξεκίνησαν το 1972 και το αεροδρόμιο ολοκληρώθηκε το 1976, οπότε και έγινε η πρώτη πτήση. Δώσαμε μία μεγάλη μάχη, με τον κίνδυνο να συλληφθούμε οποιαδήποτε στιγμή, ο δικαστικός αγώνας κράτησε δύο χρόνια, ο τοπικός Τύπος έγραφε καθημερινά, ωστόσο δεν τα καταφέραμε. Αν μου έλεγαν αν θα το ξαναέκανα, θα έλεγα ότι θα χρειαζόμουν πέντε φορές τη δύναμη, που είχα τότε. Και να σκεφτείτε ότι εγώ προσωπικά δεν είχα ούτε ένα τετραγωνικό μέτρο δικό μου, για να διεκδικώ.
Σας εξέλεξαν κοινοτάρχη στο χωριό σας από το 1979 έως το 1982, αλλά είστε και ο άνθρωπος που ανέλαβε μεγάλες ευθύνες στα οικονομικά του δήμου Ροδίων, επί δημαρχίας Σάββα Καραγιάννη! Πώς έγινε αυτή η σύμπραξη;
Με τον Σάββα Καραγιάννη, ως γιατρό, μ’ έφερε κοντά η δεύτερη εγκυμοσύνη της γυναίκας μου την οποία υπεραγαπούσα. Εκείνος ξενύχτησε δίπλα της, δεν θέλησε ποτέ να πληρωθεί και τότε του είπα ότι του χρωστάω πολλές χιλιάδες ώρες δουλειάς. Έγινε δήμαρχος και τον Ιανουάριο του 1983 με φώναξε για τα… χρωστούμενα. Μου ζήτησε να τον βοηθήσω με τον Δημοτικό Φόρο στον οποίο τελικά υπηρέτησα 10 χρόνια. Παρέλαβα το ποσόν των 419 εκατομμυρίων είσπραξη τον χρόνο και το ανέβασα στο 1 δισ. 680 εκατ. Κι ο Καραγιάννης ό,τι έδιναν οι Ροδίτες το έκανε έργο. Δεν υπάρχει αντικειμενική αλήθεια, υπάρχει αντικειμενική πραγματικότητα η οποία δίνει το μέτρο της αλήθειας. Στον δήμο Ροδίων έμεινα μέχρι το 2003.
Πείτε μου κι άλλα για τα μαθηματικά την επιστήμη σας σε σχέση με τη ζωή..... Παραδώστε μας κι άλλα μαθήματα!
Η μαθηματική αλήθεια είναι αλήθεια γιατί είναι συμπεφωνημένη και συνάδει με την πραγματικότητα. Η μαθηματική επιστήμη βασίζεται σε αξιώματα, δηλαδή σε αλήθειες αυταπόδεικτες και παραδεκτές. Όσο για τη ζωή, το ανώτερο ιδανικό του ανθρώπου είναι το αίσθημα του δικαίου. Να μη βλάψεις τον άλλο.
Ένας βαθιά καλλιεργημένος άνθρωπος είναι ο Αναστάσης Μουστάκης, που διήνυσε με αξιοπρέπεια τα χρόνια του σ’ αυτή τη ζωή κι έχει παράσημο ακόμα κι αυτό το κύρτωμα που του προκάλεσαν οι επικύψεις από τον μαυροπίνακα στον κουβά με το νερό, για να σβήσει την κιμωλία που γέμιζε τους μαθητές του με γνώση. Ανεπανάληπτοι οι άνθρωποι αυτοί... Είναι τύχη που τους έχουμε.
Ακολουθήστε τη Ροδιακή στο Google News
