1826 Σελίδες Ιστορίας: Η επιστροφή από το Φιλέρημο στη Ρόδο μέσω δρόμου που έβγαζε στη θάλασσα
ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΚΕ 1916 ΦΟΡΕΣ
Ο λαμπερός ήλιος και το πυκνό σύννεφο ακρίδων
Από το βιβλίο του Rottiers
Συρραφή Κώστας ΤΣΑΛΑΧΟΥΡΗΣ
Ο Συνταγματάρχης Ροττιέ συνεχίζει την περιγραφή του στο Φιλέρημο, αλλά κατεβαίνει απ’ αυτό αφού παίρνει άλλο δρόμο, αυτό προς και την παραλία, όπου αυτός και οι συνοδοί του αντικρίζουν ένα εκπληκτικό θέαμα:
«Κατεβήκαμε από το τόσο διάσημο κατά την αρχαιότητα βουνό, όπου άλλοτε συνέρρεαν προσκυνητές από όλα τα μέρη της Μικράς Ασίας και της ανατολικής ηπείρου, αποφασισμένοι να ξανάρθουμε προτού φύγουμε από το νησί.
Αφήσαμε αριστερά μας το χωριό Τριάντα και προχωρώντας προς τα δεξιά, πίσω από ένα μύλο, βρήκαμε έναν άλλο δρόμο, που μας έβγαλε στη θάλασσα. Εκεί ανεβήκαμε στα μουλάρια μας και ακολουθήσαμε την παραλία με ένα καιρό υπέροχο.
Ξαφνικά, είδαμε μπροστά μας να υψώνεται στον αέρα ένα πολύ πυκνό σύννεφο, ερχόμενο από την ήπειρο. Ο αέρας φυσούσε μέτρια από νοτιοανατολικά, αλλά επειδή τη θάλασσα την προστάτευε το νησί, ήταν σχεδόν ήρεμα από τη δική μας πλευρά.
Το σύννεφο
Έδειξα το σύννεφο στο Δημήτρη και καθώς παρατηρούσα ότι ερχόταν από κατεύθυνση εντελώς αντίθετη προς τον άνεμο, με έβγαλε γρήγορα από την πλάνη.
Είναι ακρίδες, μου είπε, και ευτυχώς βρίσκονται κάτω από τον άνεμο. Δεν σας φαίνεται ότι το σμήνος απομακρύνεται κιόλας ανεπαίσθητα από το νησί, όπου και κατευθυνόταν; Καθώς δύει, ο ήλιος βρίσκεται απέναντί τους και με τη δύναμη των ακτίνων του θα συντελέσει ώστε να απομακρυνθούν κι άλλο από την πορεία τους και ελπίζω ότι θα τις δούμε να ρίχνονται στα κύματα.
Το πέρασμα αυτών των βλαβερών εντόμων είναι ένα αρκετά περίεργο γεγονός και αναμφίβολα σας θυμίζει όσα σας έχω πει ήδη για τις καταστροφές που προκαλούν μερικές φορές στο νησί, αυτές οι τρομερές φτερωτές φάλαγγες.
Στο σημείο αυτό ο Ροττιέ επιστρέφει στη δεύτερη ημέρα της παραμονής τους στη Ρόδο, λίγο πριν ο Δημήτρης τους μαζέψει πάνω στο πλοίο, υπό την σκιά του Πύργου του Αγίου Νικολάου για να τους μιλήσει για την ιστορία της Ρόδου.
Επίγειος Παράδεισος…
Την αυγή ο άνεμος άλλαξε, γύρισε ανατολικός… Πίσω από τους όγκους της Καραμανίας πρόβαλλε ο ήλιος λαμπερός. Ξεχώριζε στον καθαρό ουρανό και διάλυε κατά τρόπον ανεπαίσθητο τα σύννεφα. Σήμερα, έτος 2021 το ίδιο αξέχαστο θέαμα μπορείς να ζήσεις, όχι μια, όχι δεκάδες αλλά εκατοντάδες φορές από το ΝΟΡ (Ναυτικό Όμιλο Ρόδου) και από το δρόμο της θάλασσας του «Ξενοδοχείου των Ρόδων».
Εκεί πάνω στο πλοίο ο Ροδίτης ξεναγός έλεγε στο νεαρό ζωγράφο Pierre-Joseph Witdoeck-ήταν είκοσι τριών χρόνων-να παρατηρήσει με πόση αγάπη οι πρώτες ακτίνες έρχονται και χαϊδεύουν τα ακρογιάλια αυτού του νησιού, του ευνοουμένου του ήλιου. Τη δύση του ήλιου, θέαμα ασύλληπτο, συνταρακτικό, υπέροχο, και πάλιν σήμερα έτος 2021, μπορείς να την δεις, παρατηρώντας τον κόλπο των Τριαντών, από τα σκαλοπάτια του Κέντρου Λογοτεχνών, από τη Βορείου Ηπείρου. Βρίσκεσαι στον επίγειο Παράδεισο!..
Γεύμα με μέλι
Ο Ροττιέ συνεχίζει το κείμενό του, της δεκάτης Τετάρτης ημέρας στη Ρόδο-σελίδα 376 και σημειώνει:
-Αν βάλουμε στην άκρη κάθε άλλη συμφορά, απάντησα στο Δημήτρη, με την όρεξη που έχω αυτή τη στιγμή, δεν μας χρειάζονται παρά τούτες εδώ μαζί με το μέλι του βράχου για να κάνουμε ένα γεύμα σαν εκείνα του Αγίου Ιωάννη. Διότι ο Πρόδρομος του Ιησού Χριστού είχε σαν καθημερινή τροφή ακρίδες και άγριο μέλι: Esca aytem ejus erat locustœ et mel Silvestre-η δε τροφή αυτού ην ακρίδες και μέλι άγριον(1).
-Μην περιφρονείτε τόσο αυτό το φαγητό, είπε πάλιν ο Δημήτρης, το δοκίμασα πολλές φορές στην Τρίπολη(2) και δεν είναι άσχημο. Οι ντόπιοι ψήνουν τις ακρίδες ζωντανές, τις βουτούν σε βούτυρο ή σε λίπος και τις τρώνε έτσι με ρύζι. Έχω δει Άραβες να τρώνε μέχρι διακόσιες στο γεύμα τους.
Ενώ μιλούσε η δύναμη του ανέμου είχε απομακρύνει όλο και περισσότερο το σμήνος από την πορεία του και το νησί δεν είχε πια να φοβηθεί τίποτε από την παρουσία τους.
Οι ακρίδες
Κάθε λίγο βλέπαμε το πυκνό σύννεφο, να χαμηλώνει προς τη θάλασσα, προφανώς από κόπωση, έπειτα να υψώνεται ίσως εξαιτίας της αίσθησης του κινδύνου και να χάνει λίγο-λίγο τη δύναμή του λόγω των τμημάτων που πνίγονταν, μέχρις όπου έφτασε τελικά ανάμεσα σε μας και τα νησιά Σύμη και Πισκοπιά(3), οπότε ολόκληρος το σμήνος απόκαμε ξαφνικά και βούλιαξε στα κύματα, προς μεγάλη χαρά πλήθους κατοίκων που είχαν τρέξει στην παραλία για να παρακολουθήσουν το θέαμα.
Θα έλεγε κανείς ότι για λίγη ώρα ένας μαύρο αμμόλοφος υψώθηκε σε κείνο το σημείο της θάλασσα, αλλά σε λίγο τα πάντα εξαφανίσθηκαν και συμμεριστήκαμε ειλικρινά την ικανοποίηση των κατοίκων, που είδαν ότι λυτρώθηκαν από αυτά τα ορθόπτερα έντομα, που δικαίως τα τρέμουν.
Για να ποικίλλουμε την πορεία που είχαμε ακολουθήσει το πρωί, περάσαμε από το ύψωμα του Αγίου Στεφάνου, παίρνοντας τον ίδιο δρόμο που υπερασπίστηκε βήμα προς βήμα ο d’ Ambusson εναντίον των Τούρκων.
Εξοχικά σπίτια
Από την άλλη πλευρά του υψώματος είδαμε την πόλη απέναντί μας. Μετά την επιστροφή μου, όσο περισσότερο σκεφτόμουν αυτή τη θέση, τόσο δυσκολευόμουν να αντιληφθώ πώς μπόρεσε το μαντείο των Γερμανών ανατολιστών να τοποθετήσει ένα κάστρο πάνω σ’ αυτό το μεγαλόπρεπο ύψωμα και συγχρόνως να το απομακρύνει κατά μία λεύγα από τη Ρόδο. Στην ανάμνηση μιας τόσο επίσημης πλάνης, θα μπορούσε να πω μαζί με τον Κικέρωνα: Risum vix tenebam-μετά βίας κράτησα το γέλιο μου.
Κατεβαίνοντας αυτό το απέναντι στη Ρόδο ύψωμα, θέλησα να επισκεφθώ ένα από τα εξοχικά σπίτια, τα ακόμη εντελώς ευρωπαϊκά λόγω του είδους των δομικών υλικών, που η αντοχή τους τα έκαμε να αψηφήσουν το χρόνο. Ένας Έλληνας που στεκόταν στην πόρτα του όταν περνούσαμε, μου πρόσφερε την ευκαιρία. Αναγνώρισε το Δημήτρη και τον παρακάλεσε να μπούμε στο σπίτι του για να ξεκουραστούμε λίγο.
Καθίσαμε σε ένα μικρό χαγιάτι που έβλεπε στον κήπο, απ’ όπου φαίνονταν η παραλία των Μύλων, η θάλασσα και η ασιατική ήπειρος.
Η θέα ήταν υπέροχη. Δύο δωμάτια σε καθένα από τους δύο ορόφους σχημάτιζαν ένα μακρότερο τετράγωνο. Στο πλάι υπήρχε ένας πυργίσκος όπου ανέβαινε κανείς από μια πέτρινη σκάλα. Όλα αυτά τα σπίτια είχαν το ίδιο σχεδόν σχήμα και παρόμοια κατασκευή.
Όταν επιστρέψαμε στη Μονή, βρήκαμε τον Αβδουλλάχ, που είχε προηγηθεί, απασχολημένο με το μαγείρεμα πιλαφιού, όχι με ακρίδες, αλλά με εξαιρετικό αρνάκι, που άξιζε όσο το αρχαίο φαγητό της ερήμου της Ιουδαίας». Εδώ τελειώνει η δέκατη Τετάρτη ημέρα της παραμονής του Ροττιέ στη Ρόδο. Στο Φιλέρημο πήγαν ακόμη μια φορά, μέσω θαλάσσης-τη διαδρομή και τι έγινε εκεί μας την περιγράφει τη δέκατη πέμπτη μέρα της παραμονής του στη Ρόδο-περιγραφή στο βιβλίο. Αυτό θα μας απασχολήσει στη συνέχεια…
Ο ζωγράφος
Αλλά ποιος ήταν ο νεαρός ζωγράφος Pierre-Joseph Witdoeck, που συνόδευσε στα ταξίδια του το συνταγματάρχη Ροττιέ, τα έργα του οποίου και σήμερα πωλούνται σε διεθνείς δημοπρασίες.
Γεννήθηκε στην Αμβέρσα στις 4 Ιανουαρίου 1803 και πέθανε στην πόλη Τουρνέ-περιοχή Βαλλώνων, το 1889. Το Λεξικό των Βέλγων ζωγράφων αναφέρει ως ημερομηνία θανάτου το 1840-κατ’ άλλους πέθανε το 1873. Υπήρξε ζωγράφος σκηνών είδους με θέα στην πόλη, νεκρές φύσεις και τοιχογραφίες. Σπούδασε επίσης αρχιτέκτονας.
Μαθητής του πατέρα του Franciscus Donatus Witdoeck (1766-1834) στην αρχιτεκτονική, που προέρχεται από παλαιά οικογένεια καλλιτεχνών της Αμβέρσας όπως οι Ζεν και Ζερόμ Witdoeck. Παντρεύτηκε την Marie-Antoinette van Haesendonck που του έδωσε δώδεκα παιδιά, πολλοί από τους οποίους έγιναν ζωγράφοι. Για αρκετό χρονικό διάστημα εργάστηκε ως αρχιτέκτων στην πόλη Turnhout-διεύθυνε επίσης τη Σχολή ζωγραφικής της πόλεως. Με το Ροττιέ ταξίδεψαν στην Αλγερία, Ελλάδα, Αίγυπτο και Ινδία. Μεγάλη συλλογή των έργων του υπάρχει στο Μουσείο Broel στο Courtrai. Η Εκκλησία της Αγίας Αικατερίνης στη Λίλλη περιέχει μια αξιοσημείωτη αναπαράσταση του Μυστικού Δείπνου, που χρονολογείται από το 1843, η οποία είναι ενσωματωμένη στον βωμό.
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
1. Ματθαίου κεφ. ΙΙΙ στ.4.
2.Τρίπολη της Αφρικής
3.Τήλο. Τη Σύμη τη γράφει Simia.
Ακολουθήστε τη Ροδιακή στο Google News
