Νέο Οικογενειακό Δίκαιο και Διαμεσολάβηση

Rodiaki NewsRoom

Γράφει η Καλλιόπη Παπαπαύλου-Βαρδέλλη*

Από τις 16 Σεπτεμβρίου ξεκίνησε η ισχύς των διατάξεων του νέου Οικογενειακού Δικαίου, όπως τροποποιήθηκαν με τον νόμο 4800/2021 με αντικείμενο την αναμόρφωση των σχέσεων μεταξύ γονέων και τέκνου μετά τη διακοπή της συμβίωσης, το διαζύγιο, την ακύρωση του γάμου ή τη λύση του συμφώνου συμβίωσης. Με το νέο νομοθέτημα αναμορφώθηκε για πρώτη φορά μετά το 1983 το κεφάλαιο του Αστικού Κώδικα που διέπει τις σχέσεις μεταξύ γονέων και τέκνων.

Η βασικότερη αλλαγή που έφερε ο νέος νόμος είναι η εξακολούθηση της από κοινού και εξίσου άσκησης της γονικής μέριμνας και από τους δύο γονείς ακόμη και μετά τη διάσταση ή το διαζύγιο. Διατηρούν δηλαδή και οι δύο γονείς την ευθύνη αναφορικά με το μεγάλωμα των παιδιών τους ακόμη και στην περίπτωση της διάσπασης της μεταξύ τους σχέσης. Επιπλέον είναι ξεκάθαρη η νομοθετική επιταγή για συνεννόηση και συνεργασία μεταξύ των γονέων και εξεύρεση κοινά αποδεκτών λύσεων με κύριο γνώμονα πάντα το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού.

Με τον πρόσφατο νόμο η διαμεσολάβηση προκρίνεται ως η βέλτιστη λύση για τις περιπτώσεις όπου δεν είναι δυνατή η από κοινού άσκηση της γονικής μέριμνας Έτσι, στις περιπτώσεις διαφωνίας των γονέων και συγκεκριμένα όταν ο ένας γονέας αδιαφορεί ή δεν συμπράττει ή δεν τηρεί την μεταξύ τους τυχόν υπάρχουσα συμφωνία ή αν η συμφωνία αυτή είναι αντίθετη προς το συμφέρον του παιδιού ή αν η γονική μέριμνα ασκείται αντίθετα προς το συμφέρον του τέκνου προβλέπεται η προσφυγή καθενός από τους γονείς στη διαμεσολάβηση, με ρητή εξαίρεση τις περιπτώσεις της ενδοοικογενειακής βίας, Αλλά και στην περίπτωση που λόγω διαφωνίας οι γονείς εντέλει καταφύγουν πλέον στην δικαστική οδό, το δικαστήριο μπορεί, ανάλογα με την περίπτωση να διατάξει διαμεσολάβηση ή την επανάληψη διαμεσολάβησης που έχει διακοπεί, ορίζοντας συγχρόνως τον διαμεσολαβητή από ειδικό μητρώο οικογενειακών διαμεσολαβητών.

Ο θεσμός της διαμεσολάβησης αναδεικνύεται καθημερινά ως το πλέον ενδεδειγμένο εργαλείο εξωδικαστικής επίλυσης οικογενειακών διαφορών. Υπηρετεί ακριβώς την ανάγκη να χτιστεί σε ένα πλαίσιο συνεργασίας και συνεννόησης η νέα πραγματικότητα που επιφυλάσσεται για τα παιδιά της οικογένειας μετά το διαζύγιο. Με βασικό γνώμονα το συμφέρον των παιδιών, οι γονείς μέσω της διαδικασίας της διαμεσολάβησης χτίζουν από κοινού τόσο την πορεία της σχέσης τους με τα παιδιά αλλά και τη μεταξύ τους σχέση σε μια νέα συνεργατική βάση. «Εργάζονται» ο ένας δίπλα στον άλλο κι όχι απέναντι, με τη συνδρομή ενός διαπιστευμένου διαμεσολαβητή με στόχο να καταλήξουν σε μια βιώσιμη συμφωνία με βασικό πάντα γνώμονα το συμφέρον των παιδιών. Ο διαμεσολαβητής δεν λαμβάνει αποφάσεις για την οικογένεια. Είναι εκεί για να βοηθήσει τα μέρη να ξεπεράσουν τυχόν άκαμπτες θέσεις τους και ν’ αναζητήσουν τα συμφέροντα και τις πραγματικές ανάγκες όλων μέσα από το διάλογο και τη συνεννόηση.

Με βάση τα πρόσφατα στοιχεία είναι ήδη μεγάλος αριθμός των γονέων που επιλέγει να ρυθμίσει μέσω της διαμεσολάβησης θέματα όπως η επιμέλεια, η επικοινωνία, η διατροφή, ή ακόμη και να καταρτίσει μέσω του θεσμού ένα συνολικό σχέδιο κοινού προγραμματισμού ανατροφής τέκνων για την πλήρη κάλυψη των αναγκών και της καθημερινότητας των παιδιών τους αλλά και να επιλύσει συνολικά οικογενειακές διαφορές.

Ο ρόλος του γονέα απαιτεί ωριμότητα, ενεργή συμμετοχή και συνεννόηση μεταξύ των γονέων. Είναι δεδομένο ότι το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού δεν μπορεί να υπηρετηθεί χωρίς τη συνεργασία των γονέων και την αποκατάσταση των μεταξύ τους σχέσεων που τυχόν έχουν διαταραχθεί με αφορμή τη διάσταση ή το διαζύγιο. Τα εργαλεία πλέον για τη συναινετική επίλυση των οικογενειακών διαφορών είναι στη διάθεση του πολίτη. Στο χέρι του κάθε γονέα είναι να τα αξιοποιήσει, έτσι ώστε το αποτύπωμα της διάστασης ή του διαζυγίου στα παιδιά της οικογένειας να είναι μόνο θετικό.

• Η Καλλιόπη Παπαπαύλου-Βαρδέλλη είναι Δικηγόρος – Διαπιστευμένη Διαμεσολαβήτρια, Εγγεγραμμένη στο Ειδικό Μητρώο Οικογενειακών Διαμεσολαβητών Ρόδου, Ιδρυτικό μέλος της Α.Μ.Κ.Ε. «ΕΠΙΛΥΣΙΣ-ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ ΡΟΔΟΥ».