Ένα δάκρυ για τη φόλα στο τυφλό σκυλάκι της Νάουσας...

Rodiaki NewsRoom

Γράφει ο
Αγαπητός Ξάνθης
Αρχιτέκτονας

Στο άκουσμα του ρεπορτάζ από τη Χαρίεσσα Ημαθίας για τη φόλα στο τυφλό σκυλάκι, το οποίο διένυσε 10 χλμ. για να επιστέψει στο φιλικό περιβάλλον φροντίδας του κ. Δημήτρη Σιδηρόπουλου και να βρει εκεί τελικά την κατάληξή του, ένιωσα την απέχθεια ενός κομματιού του ανθρώπινου είδους.

Πώς ένας/μια γίνεται κτήνος για να εκτελέσει με δηλητήριο ένα άκακο σκυλάκι, την «τυφλούλα»; Πώς κάτω από την κουκούλα της ανωνυμίας αφαιρείται μια ζωή από τα βάρβαρα χέρια ενός «ατόμου»;
Πρέπει να σκεφτούμε.

Η μεγάλη ευθύνη και η αντίληψη της εγγενούς αξίας είναι η συνύπαρξη με τα ζώα. Δεν είμαστε εμείς οι κατακτητές της γης και τα ζώα υπηρέτες. Οι σχέσεις με τα ζώα φανερώνουν τι είμαστε και καθώς ενοικούν στο πεδίο της αίσθησης, ή λειτουργίας τους είναι θεμελιώδης σε ό,τι αφορά μια ηθική παιδεία η οποία εξελίσσεται τόσο στους κανόνες του λογικού όσο και στην αντίληψη της ενσυναίσθησης1.

Η υπόσταση πέρα από το «ζω για μένα» οφείλει να περιέχει και τη διάσταση του «ζω για», ήτοι τη δικαιολόγηση της ύπαρξης με αρχές και αξίες εμπλουτισμένες με το συναίσθημα, την πνευματικότητα, τον σεβασμό στο σώμα, στον άνθρωπο, στα ζώα, στη φύση. Αυτή η ατομική ευθύνη προσδιορίζει την πολιτική συνύπαρξη και την αναγνώριση της ηθικής όλων για έναν κόσμο λιγότερο βίαιο, περισσότερο δίκαιο στοχεύοντας στην επίτευξη ενός ειρηνικού πλανήτη με λιγότερη φτώχεια.

Το δίλημμα «εμείς ή οι άλλοι/άλλα» οφείλει να ισορροπήσει «εμείς και οι άλλοι» ανοίγοντας τον δρόμο του σεβασμού προς τον δίπλα σε ένα αμοιβαίο διάλογο αναγνωρίζοντας ότι και τα ζώα μπορεί να μας βοηθήσουν στην ανακάλυψη βαθύτερων συγκινήσεων και κοινωνικών ανατάσεων. Ουσιαστικά φωτίζεται το μονοπάτι της υπόληψης που χρειάζεται για μια υγιή δημοκρατία αλλά τροφοδοτεί συνάμα ένα κόσμο δίκαιο και με στοιχεία ενισχυμένης αλληλεγγύης.
Η σχέση με τον εαυτό μας αποτελεί την αφετηρία της σχέσεως με τους άλλους, την πολιτεία, τη φύση. Η παίδευση για την καλλιέργεια της ηθικής της υπόληψης είναι αναγκαία για να μπορούμε να υπολογίζουμε τον άλλο απορρίπτοντας την αυταρέσκεια ή τελικά τη διάσταση της ανθρώπινης αυτάρκειας. Δεν είμαστε μόνοι, ως φερόμενοι κατακτητές της γης (τώρα τελευταία και του γύρω σύμπαντος), αλλά απορρίπτοντας τις όποιες συνθήκες πολέμου με τα άλλα έμβια όντα πρέπει να συμμαχήσουμε, να συνεργαστούμε, να μοιραστούμε από κοινού τα όποια σύγχρονα διακυβεύματα.

Ο κοινός χώρος δεν μπορεί να είναι επιθετικός, ενοχλητικός, δολοφονικός από τον μόνο ισχυρό άνθρωπο αλλά συνεπής με την αρμονία της φύσης και το περιεχόμενό της, από τα ζώα έως τα βράχια της θάλασσας, από τον ουρανό μέχρι τον ταξιδιάρη γλάρο. Πόσω μάλλον με τα οικόσιτα ζωάκια, τα σκυλιά που θεωρούνται οι έμπιστοι φίλοι του ανθρώπου. Το να κρυβόμαστε πίσω από τη δύναμή μας, το μίσος, τη «γενετήσια» έχθρα, την επιβολή του μεγάλου γεννούμε κοινωνικά ζητήματα, όπως είναι η μετανάστευση, η κλιματική κρίση, η φτώχεια που συντείνουν σε μια ανεπαίσθητη και μεθοδική καταστροφή κάθε πολιτικής που περιφέρεται πάνω από τον αισθητό κόσμο.

Το κυνήγι του εφήμερου και της ατομικής προβολής έχουν στοιχειώσει την κοινωνική συμπεριφορά σε έναν μονόδρομο καιροσκοπίας και εγωπάθειας.
Χρειάζεται ένας «τρίτος δρόμος» που θα αναπτύξει το αίσθημα της συνύπαρξης και θα ενισχύσει το προφίλ της νέας κοινωνίας με δίκαιη ανάπτυξη στη βάση της αειφορίας και της ευθύνης.

Αυτό είναι το συναρπαστικό καθήκον του λελογισμένου πολίτη τόσο για το παρόν όσο και για τι επόμενες γενεές2.

Το έγκλημα στην τυφλή σκυλίτσα στη Νάουσα αποδεικνύει ότι υπάρχει πολύς δρόμος ακόμα να διαβούμε για να γίνουμε «πολιτισμένοι». Μπορεί ο Yuval Noah Harari να μιλάει για μια νέα, επικαιροποιημένη αφήγηση για τον κόσμο, όπως έγινε και στην τότε Βιομηχανική Επανάσταση, όμως τα βάρβαρα ανθρώπινα ένστικτα παραμένουν (έστω και κοιμώμενα) και οφείλουν μέσα από την καλλιέργεια και την παιδεία να εξομαλυνθούν στις ράγες του νέου πολιτισμού της τεχνολογίας, της ταχύτητας και της ατομικότητας. Δεν είναι μονοσήμαντη η κατεύθυνση αλλά συνδυασμός πραγμάτων και αξίων, θέσεων και απόψεων, συνύπαρξης και συνέργειας.

Το άρθρο αποτελεί ένα είδος μνημόσυνου στην «τυφλούλα» και ένα από μακριά μεγάλο «ευχαριστώ» στον άνθρωπο που τη φρόντισε μέχρι τελευταία στιγμή.

1 Βλ. σχετ. Pelluchon Corine, (2019). Ηθική της Υπόληψης, μτφρ. Γ. Φαράκλας, Αθήνα: Πόλις σελ. 194.
2 Βλ. σχετ. Fleurbaey. Marc, MANIFESTO, (2018) μτφρ. Γ. Χρηστίδης. Αθήνα: Πόλις, σελ. 260.