Ηλεκτρονική διακυβέρνηση

Rodiaki NewsRoom

Γράφει η
Μαίρη Κούβδου
τ. Ανώτερο στέλεχος Διοικ. Εκπαίδευσης υπ. Παιδείας και Θρησκευμάτων
Μέλος Τομέα Οικονομικών Ν.Δ.

Αν αυτό που χαρακτήρισε τον 20ο αιώνα ήταν η 4η βιομηχανική επανάσταση, αυτό που θα καθορίσει τον 21ο θα είναι η ψηφιακή επανάσταση και η είσοδος της τεχνολογίας της πληροφορικής στις δομές της δημόσιας διοίκησης. Θα έλεγε κανείς ότι είναι η φυσιολογική εξέλιξη των πραγμάτων.

Όταν έχεις τη δυνατότητα να αποθηκεύσεις και να επεξεργαστείς τεράστιο όγκο εγγράφων ψηφιακά, με ασφάλεια και ακρίβεια αποκλείοντας το ανθρώπινο λάθος και αποφεύγοντας το χαρτοβασίλειο της γραφειοκρατίας απλά το κάνεις.

Η μετεξέλιξη της Δημόσιας Διοίκησης από χαρτοβασίλειο σε σύνολο ψηφιακών πληροφοριών με αυτοματοποιημένες λειτουργίες σε διαδραστική σχέση με τον πολίτη δεν είναι απλά μια λύση στα πλείστα όσα προβλήματα της Δημόσιας Διοίκησης αλλά και υποχρέωση της χώρας μας να προχωρήσει στις σχετικές αλλαγές σύμφωνα με τον ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ (ΕΕ) αριθ. 910/2014 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 23ης Ιουλίου 2014 και την ΟΔΗΓΙΑ (ΕΕ) 2019/1151 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 20ής Ιουνίου 2019 για την τροποποίηση της οδηγίας (ΕΕ) 2017/1132 όσον αφορά τη χρήση ψηφιακών εργαλείων και διαδικασιών στον τομέα του εταιρικού δικαίου.

Με τον Κανονισμό ΕΕ 910/2014 (e-IDAS) όπως προαναφέρθηκε, καθιερώνονται οι κανόνες για την ηλεκτρονική ταυτοποίηση στις ηλεκτρονικές συναλλαγές.

Σύμφωνα με το άρθρο 25 παρ. 2 του ως άνω Κανονισμού, η εγκεκριμένη ψηφιακή υπογραφή έχει την ίδια νομική ισχύ με ιδιόχειρη υπογραφή. Αυτό συνεπάγεται, ότι η ψηφιακή υπογραφή μπορεί να χρησιμοποιηθεί αντί της ιδιόχειρης, διευκολύνοντας τη μετάβαση σε ηλεκτρονικό περιβάλλον.

Σημειωτέων ότι το αργότερο μέχρι την 1η Αυγούστου 2022, θα ενσωματωθεί στο Εθνικό δίκαιο κάθε κράτους μέλους της ΕΕ η Οδηγία ΕΕ 2019/1159 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 20ης Ιουνίου 2019 για την τροποποίηση της Οδηγίας ΕΕ 2017/1132 όσον αφορά τη χρήση ψηφιακών εργαλείων και διαδικασιών στον τομέα του εταιρικού δικαίου.

Στην πράξη, αυτό γίνεται με τη δημιουργία μιας μεγάλης βάσης δεδομένων, η οποία διαρκώς εμπλουτίζεται και είναι προσβάσιμη με κανόνες ασφάλειας .

Η πρόσβαση στο σύστημα, γίνεται με αντικειμενικό τρόπο που διασφαλίζει τα προσωπικά δεδομένα.

Η κατάθεση του αιτήματος γίνεται ηλεκτρονικά, αποφεύγοντας την επί τόπου κατάθεση εγγράφων και παίρνει σειρά προτεραιότητας αντικειμενικά μέσω του αυτοματοποιημένου συστήματος χωρίς να υπάρχει δυνατότητα παράκαμψής του.

Κατά αυτόν τον τρόπο, μηδενίζεται η πιθανότητα διαφθοράς του όποιου υπαλλήλου που έναντι αμοιβής θα παρέκαμπτε τη σειρά άλλων.

Δυστυχώς, αυτά τα συστήματα βρίσκονται ακόμα στα πρώτα τους βήματα και εξακολουθεί να υπάρχει ανάγκη της ανθρώπινης παρέμβασης σε κάποια στάδια με αποτέλεσμα να μην επιτυγχάνονται ακόμα οι επιθυμητές ταχύτητες ανταπόκρισης του συστήματος. Αυτές όμως οι παιδικές ασθένειες, θα θεραπευθούν με την πάροδο του χρόνου και την ολοκλήρωση των συστημάτων.

Παρατηρείται ότι οι πολίτες, στο πλαίσιο των δυνατοτήτων τους προσπαθούν και αυτοί να ανταποκριθούν στις προκλήσεις της εποχής. Χρησιμοποιούν το διαδίκτυο για συλλογή πληροφοριών από επίσημους ιστότοπους, πλατφόρμες και εφαρμογές για έκδοση πιστοποιητικών και υποβολή δηλώσεων (πχ tαxisnet, solon.gr, ktimatologio.gr κ.λπ).

Μάλιστα, μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης (www.gov.gr) μπορεί να γίνεται απόδειξη της ταυτοπροσωπίας του πολίτη με δήλωσή του ότι είναι αυτός που υπογράφει. Ισχύει βέβαια παράλληλα και ο παραδοσιακός τρόπος θεώρησης του γνησίου της υπογραφής του από ΚΕΠ ή άλλη Δημόσια Αρχή.

Πλεονεκτήματα: Τα πλεονεκτήματα της ψηφιοποίησης της Δημόσιας Διοίκησης είναι πολλά και προφανή.

Μείωση της πιθανότητας λάθους σε σχέση με το περιεχόμενο του χορηγουμένου εγγράφου.

Ασφάλεια των συναλλαγών μέσω της αντικειμενικότητας του συστήματος και καταπολέμηση της διαφθοράς.

Οι ψηφιακές συναλλαγές έχουν οικολογικό πρόσημο λόγω της μείωσης της χρήσης χαρτιού, που πρακτικά σημαίνει ότι σώζονται εκατομμύρια δένδρα.

Επιτάχυνση των διαδικασιών ειδικά όταν τα συστήματα ξεπεράσουν τα προβλήματα του χρόνου προσαρμογής.

Προβλήματα: Τα ψηφιακά συστήματα σε αντίθεση με την προσωπική επαφή είναι ανελαστικά και όχι τόσο έξυπνα όσο διαφημίζονται.

Πολλές φορές, ο πολίτης ενώ έχει όλες τις προϋποθέσεις για να εκδώσει το έγγραφο που επιθυμεί, το σύστημα αρνείται να δεχτεί την αίτηση για λόγους που μόνο οι προγραμματιστές θα μπορούσαν να εξηγήσουν.

Δυστυχώς η ανθρώπινη επαφή είναι ακόμα απαραίτητη για την επίλυση τέτοιων προβλημάτων και όχι πάντα διαθέσιμη. Η διαδραστικότητα απαιτεί εξοικείωση με τα συστήματα πληροφορικής, την οποία δεν διαθέτουν όλοι οι πολίτες και μάλιστα οι πιο ηλικιωμένοι με αποτέλεσμα δυσκολίες στην πρόσβαση σε υπηρεσίες που πριν ήταν προσιτές σε όλους.

Τα όποια προβλήματα που προαναφέραμε, οφείλονται στο γεγονός ότι τα ψηφιοποιημένα αυτά συστήματα βρίσκονται στο πρώτο στάδιο εφαρμογής τους και οι ατέλειες θα διορθωθούν στην πορεία.

Φυσικά υπάρχει κι ένας έντονος αντίλογος στις εφαρμογές αυτές.

Πολλοί ισχυρίζονται ότι η ανθρώπινη επαφή δεν αντικαθίσταται πραγματικά με κανένα ρομποτικό σύστημα και ότι οι απόπειρες αυτές μόνο δυσκολίες θα προσθέσουν στην ήδη προβληματική επικοινωνία του πολίτη με το Δημόσιο, χωρίς πραγματικό όφελος.

Ότι επίσης η ηλεκτρονική επικοινωνία θα μειώσει τις θέσεις εργασίας και θα αυξήσει την ανεργία.

Οι αντιδράσεις αυτές θυμίζουν τους Λουδίτες των πρώτων χρόνων της βιομηχανικής επανάστασης, όταν αυτοματοποιημένα μηχανήματα παραγωγής έδιναν τη δυνατότητα μεγαλύτερης παραγωγής με μεγαλύτερη ταχύτητα.

Τότε οι Λουδίτες , το αντιβιομηχανικό κίνημα, κατέστρεφαν μηχανήματα και διοργάνωναν διαδηλώσεις με στόχο τον αποκλεισμό των νέων τεχνολογιών.

Μια τέτοιου είδους αντιμετώπιση είναι ανεδαφική και εν τέλει μάταια, διότι τίποτα δεν μπορεί να σταματήσει την εξέλιξη του πολιτισμού.

Ευτυχώς η σημερινή κοινωνία έχει διδαχθεί απ’ ό,τι φαίνεται απ’ το παρελθόν και οι αντιδράσεις είναι μόνο σε επίπεδο προβληματισμού. Ο προβληματισμός δεν είναι ποτέ οπισθοδρομικός.

Αντίθετα, μπορεί να είναι παραγωγικός, όταν επισημαίνει τις αδυναμίες ενός συστήματος με σκοπό να το κάνει καλύτερο και όχι να το απορρίψει.

Η ψηφιοποίηση δεν είναι αυτοσκοπός! Η ψηφιοποίηση μπορεί και θα αλλάξει τον τρόπο που εργαζόμαστε στο μέλλον.

Η αυξημένη όμως πίεση να προχωρήσουμε σε ψηφιοποίηση ως αποτέλεσμα της πανδημίας COVID-19 δεν πρέπει να υπονομεύσει την υψηλή ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών. Τα βήματα πρός την ψηφιακή μετεξέλιξη θα πρέπει να είναι αργά, σταθερά και προσεκτικά.

Η ψηφιακή επανάσταση η οποία χαρακτηρίζεται από ένα σύνολο τεχνολογιών, που αναμιγνύουν τον φυσικό κόσμο με τον ψηφιακό και τον βιολογικό επηρεάζοντας όλα τα συστήματα, την οικονομία, τη βιομηχανία, ακόμα και τη σημασία του να είσαι άνθρωπος και της σύγχρονης κοινωνίας, η οποία καθορίζεται από μια ισορροπία οικονομικής εξέλιξης που θα περιλαμβάνει την επίλυση κοινωνικών προβλημάτων μέσα από ένα σύστημα που θα ενσωματώνει τον ψηφιακό κόσμο στον φυσικό.

Το μέλλον χτίζεται τώρα και θα πρέπει να χτιστεί προσεκτικά. Τα πρώτα βήματα είναι ενθαρρυντικά.

Μέλλει να δούμε τι έπεται. Η Δημόσια Διοίκηση πάντως, όπως την ξέραμε, θα αλλάξει και θα αλλάξει πρός όφελος των πολιτών.