Μαρία Καρίκη: Τι κάνουμε με έναν τεράστιο θυμό;

Rodiaki NewsRoom

Γράφει η
Μαρία Καρίκη
Ψυχολόγος, Msc

Υπάρχουν στιγμές στη ζωή μας, όπου συνειδητοποιούμε, ότι μέσα μας έχει συσσωρευτεί αρκετός θυμός. 'Αλλοτε είναι προφανής η αιτία κι άλλοτε είναι ένα συνοθύλευμα από πολλά διαφορετικά πράγματα. Αντιλαμβάνεσαι ότι πρόκειται για ένα τοξικό συναίσθημα. Ξέρεις ότι σε διαβρώνει, σε αλλοτριώνει, σε αλλάζει. Αλλά συχνά δεν ξέρεις πώς να το αποσυμπιέσεις, πώς να απαλλαγείς από αυτό.

Σε κάθε περίπτωση, τα συσσωρευμένα συναισθήματα δεν αλλάζουν από τη μια στιγμή στην άλλη. Χρειάζονται τον χρόνο τους, ώστε να γίνει η αποδόμησή τους και να συμφιλιωθούμε με αυτό που ίσως δεν μπορούμε εξαρχής να αποδεχτούμε. Σε κάτι αντιστεκόμαστε, με κάτι αντιπαλεύουμε, με κάτι έχουμε αγανακτήσει, με κάτι έχουμε απογοητευθεί, κάτι μας φαίνεται άδικο... Υπάρχουν πολλοί λόγοι για να φτάσουμε μέσα μας σε ένα αδιέξοδο, σε μια έκρηξη, σε έναν «ψυχικό εμετό»...!
Κάθε ψυχική μας κατάσταση εξηγείται με βάση την ιστορία μας, τα γεγονότα της ζωής μας, την πορεία και την εκάστοτε φάση μας. Τίποτα δεν συμβαίνει αναίτια.

Επηρεαζόμαστε από όλα όσα μας συμβαίνουν. Το ζήτημα είναι πάντα πώς τα ερμηνεύουμε, πώς τα εξηγούμε μέσα μας κι αν είμαστε εντάξει με αυτό. Πολλές φορές δυσκολευόμαστε να δεχτούμε τις δυσκολίες, τα εμπόδια, τις αρνητικές και αιφνιδιαστικές ανατροπές, που ίσως αλλάζουν αρκετά τη ζωή μας, αλλά και τον ίδιο μας τον εαυτό. Γίνεται ακόμα χειρότερο, όταν υπάρχουν εκείνα τα «γιατί» που δεν μπορούν να απαντηθούν. Μοιάζει σαν καμία απάντηση να μην είναι ικανοποιητική ή λυτρωτική...

Και κάπως έτσι μπορεί κάποιος να εγκλωβιστεί μέσα σε μια δίνη μέσα του, όπου όλα φαίνεται να εντείνουν το συναίσθημα του θυμού. Οι πρώτες αντιδράσεις είναι να θυμώσεις με τον εαυτό σου, με τους γύρω σου, με τη ζωή σου γενικότερα.
Αυτό συνοδεύεται άλλοτε από υπερένταση, νευρικότητα, επιθετικότητα κι άλλοτε από στιγμές απόλυτης απόσυρσης και σιωπής. Αυτό που αισθάνεσαι είναι ότι δεν είσαι ο ίδιος άνθρωπος. Σαν κάτι να σε έχει στιγματίσει βαθιά και θεωρείς ότι αυτό το αποτύπωμα, ακόμα κι αν καταλλαγιάσει ο θυμός, δεν θα σε αφήσει να γίνεις όπως πριν. Ίσως πράγματι να είναι έτσι. Κάθε εμπειρία μας αλλάζει ανάλογα με το κόστος της και τις συνέπειές της.

Το ζήτημα με τον παρατεταμένο θυμό είναι καταρχήν να τον αναγνωρίσουμε. Να παραδεχτούμε ότι εκκολάπτεται μέσα μας για καιρό ένα αρνητικό συναίσθημα που μας πυροδοτεί τις ανάλογες σκέψεις και αντιδράσεις. Να προσπαθήσουμε να ανοίξουμε ένα διάλογο με τον εαυτό μας και να παρατηρήσουμε τις τυχόν υπερβολές και ακρότητές μας.

Η αυτοπαρατήρηση και η αυτεπίγνωση, αλλά και η αυτοκριτική είναι τα μόνα  «εργαλεία» που διαθέτουμε για να διαχειριστούμε αυτό που συμβαίνει εντός μας. Σε κάθε άνθρωπο η πορεία και ο χρόνος της καταλάγιασης των συναισθημάτων είναι διαφορετική. Η μετάβαση από την ένταση στη νηνεμία είναι ένας προσωπικός αγώνας!

Ίσως, από την άλλη, αυτός ο τοξικός θυμός να είναι μια ευκαιρία να επαναπροσδιορίσουμε κάποια πράγματα τόσο εντός μας όσο και εκτός. Να διερευνήσουμε σε βάθος (κι όχι επιφανειακά) τι φταίει πραγματικά που φτάσαμε σε αυτό το σημείο και να αποφασίσουμε να δράσουμε για να θεραπεύσουμε το μέσα μας κι όχι για να εκδικηθούμε ή απλά για να επιρρίψουμε ευθύνες αλλού. Αν δεν βρούμε την άκρη του νήματος θα εγκλωβιστούμε μέσα σε έναν ατέρμονο φαύλο κύκλο, όπου θα συντηρείται οτιδήποτε αρνητικό και αυτοκαταστροφικό. Ο θυμός συνήθως είναι η συναισθηματική απάντηση σε κάτι που μας δυσλειτουργεί και μας δυσχεραίνει. Κάτι μας βαραίνει και δεν μπορούμε να νιώσουμε ήρεμοι ή ισορροπημένοι.

Αν καταφέρουμε να εξερευνήσουμε σε βάθος τι μας πλήγωσε και πόσο, θα γνωρίζουμε και ποιος είναι ο δρόμος της «ίασης». Τι θα πρέπει να αλλάξουμε, τι να αφήσουμε και τι να αποδεχτούμε.

Όσο πιο συγκεκριμένη γίνει μέσα μας η αιτία και οι γύρω συντελεστές που συντηρούν και συνεχώς αναζωπυρώνουν το θυμό, τότε μόνο θα μπορέσουμε να παρέμβουμε ουσιαστικά.
Η παραμονή σε έναν παρατεταμένο θυμό ούτε μας δικαιώνει, ούτε μας βοηθάει να λύσουμε κάτι επί της ουσίας. Αντίθετα, βουλιάζουμε όλο και πιο πολύ σε μια εσωτερική σύγχυση, η οποία μας χαώνει και μας αλλοτριώνει. Καμία υγιής και ισορροπημένη πρόταση, καμία διαυγής κρίση, καμία βιώσιμη επίλυση δεν μπορεί να αναδυθεί μέσα από τον θυμό. Τίποτα δεν μπορεί να τακτοποιήσει το μέσα μας, παρά μόνο εμείς οι ίδιοι, όταν νιώσουμε έτοιμοι να προχωρήσουμε πέρα και πάνω από τον θυμό και να ψάξουμε κάτι άλλο...!

Ίσως η αγάπη, η συγχώρεση, ο χρόνος, η αλλαγή ερμηνείας, η ενσυναίσθηση, αλλά και η αποδοχή, ακόμα και όταν τα πράγματα δεν έρχονται όπως θα τα θέλαμε, να είναι τα μόνα αντίδοτα απέναντι στο θυμό που «βασανίζει» και μαραζώνει τους ανθρώπους...