Δημήτρης Προκοπίου: Oλοκληρωμένη διαχείριση της παράκτιας ζώνης και η Ρόδος

Rodiaki NewsRoom

Γράφει o
Δημήτρης Προκοπίου

Παράκτια ζώνη είναι η γεωμορφολογική περιοχή στην οποία συναντιούνται και αλληλεπιδρούν η ξηρά με τη θάλασσα και τον αέρα. Περιλαμβάνει όλα τα θαλάσσια και χερσαία οικοσυστήματα. Στης ζωτικής σημασίας αυτή περιοχή, ασκούνται διάφορες κοινωνικό-οικονομικές δραστηριότητες. Στις ακτές συμβαίνουν δραστηριότητες παραγωγής αγαθών και υπηρεσιών. Όλα αυτά συνεισφέρουν στη οικονομική ανάπτυξη και την ανθρώπινη ευημερία.

Η ανάπτυξη αυτή της παράκτιας ζώνης μπορεί να προκαλέσει δυσμενείς περιβαλλοντικές επιπτώσεις τόσο στα ευάλωτα οικοσυστήματα όσο και στην αλλοίωση των παράκτιων τοπίων. Μερικοί από τους παράγοντες που μπορούν να προκαλέσουν αυτά τα προβλήματα είναι: Η αλιεία και η υδατοκαλλιέργεια, ο τουρισμός, τα σχέδια ανάπτυξης που έχουν ως αποτέλεσμα την υπεράντληση των φυσικών πόρων, τη διάβρωση της ακτής, τη ρύπανση, τη θαλάσσια μεταφορά εμπορευμάτων και επιβατών.

Για την αποτροπή λοιπόν αυτών των συνεπειών που προκαλεί η απεριόριστη και λανθασμένη εκμετάλλευση της παράκτιας ζώνης έχει συσταθεί μια διαδικασία για την ολοκληρωμένη διαχείρισή της.
Η παράκτια ζώνη εξυπηρετεί τους ανθρώπους για κατοικία, αναψυχή, μεταφορές και τέλος να παράγει πρώτες ύλες και τροφή. Η ολοκληρωμένη διαχείριση της παράκτιας ζώνης τελευταία σημαίνει την δυναμική διαδικασία για την αειφόρο διαχείριση και χρήση των παράκτιων ζωνών διαφυλάσσοντας την βιοποικιλότητα σε αυτές με αποτέλεσμα στο μέλλον να βελτιωθεί η φυσική κατάσταση του παράκτιου περιβάλλοντος. Ο όρος «Ολοκληρωμένη διαχείριση» αναφέρεται τόσο στην ολοκλήρωση των στόχων, όσο και στην ολοκλήρωση των μέσων, που απαιτούνται για την επίτευξη αυτών των στόχων. Αναλυτικά μερικοί από τους στόχους της είναι:

Η διατήρηση της υψηλής ποιότητας του παράκτιου περιβάλλοντος, η προστασία της βιοποικιλότητας, η βιώσιμη χρήση των φυσικών πόρων, ο ελεγχος των ρύπων, ο προσδιορισμός των περιοχών: α) στις οποίες μπορούν να αναπτυχθούν ανθρώπινες δραστηριότητες και β) που πρέπει να διατηρηθούν, ο καθορισμός προδιαγραφών για την ανάπτυξη δραστηριοτήτων στις παράκτιες περιοχές, η προστασία από τις φυσικές και ανθρωπογενείς καταστροφές και η αποκατάσταση υποβαθμισμένου περιβάλλοντος.

Η Ολοκληρωμένη διαχείριση των παράκτιων ζωνών περιλαμβάνει 4 στάδια τα οποία είναι επαναλαμβανόμενα και κυκλικά και μπορεί να εφαρμοστεί για κάθε συγκεκριμένη παράκτια περιοχή. Πιο συγκεκριμένα, περιλαμβάνει έναρξη έργου και θεωρητική προσέγγιση, σχεδιασμό, εφαρμογή της πολιτικής και η παρακολούθηση και αξιολόγηση.

Η Ρόδος για παράδειγμα άρχισε να αναπτύσσεται τουριστικά από τις αρχές του 1960 με τη μαζική προσέλευση επισκεπτών από τις Βόρειες Ευρωπαϊκές χώρες. Τα «δυνατά σημεία» της ανάπτυξης της Ρόδου τότε ήταν οι φυσικές της ομορφιές, τα τοπία, ο δασικός της πλούτος, οι καθαρές θάλασσες, οι ήσυχες παραλίες, οι φιλόξενοι κάτοικοι της και τέλος τα σημαντικά αρχαία μνημεία και οι ιστορικές τοποθεσίες. Αυτά κατέστησαν τη Ρόδο ένα προσιτό προορισμό με καλά ξενοδοχεία και άριστες υπηρεσίες, δημόσιες και ιδιωτικές. Μέχρι τότε, υπήρχε ισορροπία μεταξύ του αριθμού των επισκεπτών και των υποδομών που διέθετε το νησί για να τους εξυπηρετήσει.

Μετά το 1980 όμως η ισορροπία αυτή άλλαξε και το ισοζύγιο άρχισε να τείνει εις βάρος της ποιότητας του τουρισμού. Παράλληλα, εμφανίστηκαν φαινόμενα ακραίας ανάπτυξης σε δημόσιες εκτάσεις. Η προστασία της παράκτιας ζώνης ειναι προαπαιτουμενο για να εχουμε ποιοτικό τουρισμό. Η παράκτια ζώνη πρώτα από όλα αφορά τους κατοίκους δεδομένου ότι υποστηρίζει σειρά δραστηριοτητων αλλά διαμονή, πρωτογενή παραγωγή και αναψυχή. Για την προστασία της πρέπει να τηρουνται οι νόμοι και το ελληνικό κράτος κάνει προσπάθεια.