Αναθεώρηση του χωροταξικού για τον τουρισμό ζητούν οι ιδιοκτήτες ενοικιαζόμενων δωματίων

Rodiaki NewsRoom

Τις θέσεις της αναφορικά με το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό (ΕΧΠ) και τη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ), κατέθεσε εγγράφως στα υπουργεία Περιβάλλοντος & Ενέργειας και Τουρισμού, η Συνομοσπονδία Επιχειρηματιών Τουριστικών Καταλυμάτων Ελλάδας (ΣΕΤΚΕ).

Μεταξύ άλλων, επισημαίνει, ότι η πολιτεία θα πρέπει να προβεί στην αναθεώρηση του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου (ΕΧΠ) στον τουρισμό, χρηματοδοτώντας άμεσα την τοπική αυτοδιοίκηση α’ βαθμού για την υλοποίηση των απαραίτητων έργων και υποδομών, που θα συμβάλουν στην ανάπτυξη της κάθε περιοχής, ώστε να μπορεί να ανταποκριθεί στις ανάγκες που προκύπτουν από την υψηλή επισκεψιμότητα και δίνοντας στην τοπική αυτοδιοίκηση το δικαίωμα χαρακτηρισμού κάθε περιοχής ως κορεσμένη ή μη.

Αναλυτικά, η Ομοσπονδία αναφέρει τα εξής:
«Τέθηκε από την 3η Ιουλίου 2024 σε δημόσια, ηλεκτρονική διαβούλευση το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό (ΕΧΠ) και η Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) αυτού, από την ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος & Ενέργειας, μετά από συνεργασία με το υπουργείο Τουρισμού.

Με το παρόν, ως τριτοβάθμιο όργανο, που εκπροσωπεί το σύνολο των μη κύριων τουριστικών καταλυμάτων, διατυπώνουμε τις κάτωθι απόψεις, ώστε αυτές να ληφθούν υπόψη στην οριστική διαμόρφωση του νέου ΕΧΠ για τον τουρισμό.
Αρχικά, η υπό διαβούλευση ΚΥΑ, ήτοι το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο (ΕΧΠ) στον τουρισμό, κάνει αναφορά για τη χωρική διάρθρωση του τουριστικού φαινομένου, δηλαδή στην ουσία “χωρίζει” τη χώρα σε πέντε κατηγορίες περιοχών, με βάση τη χωρική διάρθρωση των τουριστικών καταλυμάτων, ανάλογα με τον βαθμό επιβάρυνσης και ορίζει για καθεμία νέες κατευθύνσεις ανάπτυξης.

Οι περιοχές στις οποίες κατηγοριοποιείται ο εθνικός χώρος (1.034 Δημοτικές Ενότητες), με βάση τη χωρική διάρθρωση των τουριστικών καταλυμάτων είναι οι εξής:
Α) Περιοχές ελέγχου (18 Δ.Ε.)
Β) Αναπτυγμένες περιοχές (84 Δ.Ε.)
Γ) Αναπτυσσόμενες περιοχές (139 Δ.Ε.)
Δ) Περιοχές με δυνατότητες ανάπτυξης (265 Δ.Ε.)
Ε) Μη αναπτυγμένες περιοχές (528 Δ.Ε.)

Πράγματι, τα τελευταία χρόνια, σε κάποιες περιοχές υπήρξε ραγδαία αύξηση κλινών από την ανέγερση μεγάλων ξενοδοχειακών μονάδων, οι οποίες στην πλειοψηφία τους ήταν χρηματοδοτούμενες από την πολιτεία.
Η πολιτεία όμως, δεν φρόντισε, σε συνεργασία με την τοπική αυτοδιοίκηση, να υλοποιηθούν παράλληλα έργα και υποδομές ανάπτυξης τής κάθε περιοχής, ώστε αυτή να μπορεί να ανταπεξέλθει στην αύξηση των επισκεπτών, με αποτέλεσμα να έχουν πλέον δημιουργηθεί περιβαλλοντικά προβλήματα από την υπερεκμετάλλευση των φυσικών πόρων αλλά και προβλήματα κυκλοφοριακά, στάθμευσης, καθαριότητας, κ.ά.

Στις Περιοχές ελέγχου (κορεσμένες) του νέου πλαισίου, παρατηρούμε, ότι απαγορεύεται η δόμηση τουριστικών υποδομών εντός σχεδίου, ενώ εκτός σχεδίου επιτρέπεται ανέγερση νέων ξενοδοχείων (4 και 5 αστέρων), με το ελάχιστο απαιτούμενο εμβαδόν να καθορίζεται στα 16 στρέμματα. Το ίδιο έχει επιλεγεί και για τις αναπτυγμένες περιοχές, με ελαφρά μικρότερη αρτιότητα (12 στρέμματα). Η μόνη προσθήκη σε αυτές τις δύο κατηγορίες, η οποία σε καμία περίπτωση δεν λύνει το πρόβλημα του υπερτουρισμού, είναι η δυνατότητα να τεθούν περιορισμοί στα ενοικιαζόμενα δωμάτια ως ποσοστό επί των κλινών.

Κύριο χαρακτηριστικό του πλαισίου, λοιπόν, είναι η προώθηση των μεγάλων τουριστικών εγκαταστάσεων (ξενοδοχεία και τουριστικά χωριά με βίλες), οι οποίες ουσιαστικά επιτρέπονται παντού, ακόμη και σε προστατευόμενες περιοχές και ακατοίκητες νησίδες. Αξίζει να σημειωθεί ότι, στις κορεσμένες τουριστικά περιοχές δεν προβλέπεται κανένας περιορισμός στη δημιουργία νέων τουριστικών μονάδων, πέραν του είδους των νέων κλινών (μόνο 4 ή 5 αστέρων), ενώ οι ποσοστώσεις που υπήρχαν για τις μεγάλες τουριστικές μονάδες στα νησιά έχουν “διαγραφεί”.

Στην ουσία, δηλαδή, απαγορεύεται η δόμηση μικρών τουριστικών καταλυμάτων και εξακολουθεί να επιτρέπεται η δόμηση μόνο μεγάλων ξενοδοχειακών μονάδων, με αποτέλεσμα την αύξηση των κλινών, εντείνοντας με αυτόν τον τρόπο τα προβλήματα, που προαναφέραμε, και δημιουργώντας παράλληλα αθέμιτο ανταγωνισμό εις βάρος των μικρών τουριστικών καταλυμάτων.

Επίσης, παρατηρούμε, ότι στις περιοχές ελέγχου περιλαμβάνονται και περιοχές, οι οποίες δεν θεωρούνται ιδιαιτέρως κορεσμένες σε αντίθεση με άλλες. Για παράδειγμα, στη Ρόδο, περιλαμβάνονται οι Δημοτικές Ενότητες Αφάντου, Ιαλυσού, Καλλιθέας και εξαιρούνται όλες οι άλλες του νησιού. Το πρόβλημα του υπερτουρισμού δεν επιλύεται με την παύση δόμησης των τριών αυτών περιοχών, διότι, οποιαδήποτε δημιουργία νέας κλίνης θα επιβαρύνει συνολικά το νησί.

Θεωρούμε ότι απαιτείται μια ολιστική προσέγγιση του προβλήματος και ότι οι τοπικές κοινωνίες (τοπική αυτοδιοίκηση και φορείς) είναι αυτές που πρέπει να κρίνουν εάν σε κάποια περιοχή υπάρχει ανάγκη να σταματήσει οποιαδήποτε δόμηση που αφορά αύξηση κλινών, ακόμα και ακινήτων που θα χρησιμοποιούνται για βραχυχρόνια μίσθωση, αλλά και για πόσο χρονικό διάστημα.

Η Ρόδος, όπως και όλη η νησιωτική και χερσαία Ελλάδα, διαθέτουν φυσικό και πολιτισμικό πλούτο με τεράστιες δυνατότητες ανάπτυξης, εφόσον δημιουργηθούν οι κατάλληλες προϋποθέσεις. Επιπροσθέτως, για τις τρεις από τις κατηγορίες (Α, Β και Γ), προτείνεται η θέσπιση ειδικού τέλους υπέρ του Πράσινου Ταμείου, επί των δραστηριοτήτων του τουρισμού,

συμπεριλαμβανομένων των βραχυχρόνιων μισθώσεων και των ενοικιαζόμενων δωματίων, με σκοπό να χρησιμοποιηθεί για τη χρηματοδότηση αναπλάσεων και υποδομών που υποστηρίζουν τον τουρισμό. Δεν προβλέπεται όμως, αντίστοιχα ειδικό τέλος υπέρ του Πράσινου Ταμείου για τα κύρια ξενοδοχειακά καταλύματα, τα οποία στην ουσία είναι μεγάλες τουριστικές μονάδες, που επιβαρύνουν σαφώς περισσότερο το περιβάλλον σε σχέση με τα μικρά καταλύματα.

Ως εκ τούτου, θεωρούμε, ότι η πολιτεία θα πρέπει να προβεί στην αξιολόγηση των ανωτέρω και στην αναθεώρηση του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου (ΕΧΠ) στον τουρισμό, χρηματοδοτώντας άμεσα την τοπική αυτοδιοίκηση α’ βαθμού για την υλοποίηση των απαραίτητων έργων και υποδομών που θα συμβάλουν στην ανάπτυξη της κάθε περιοχής, ώστε να μπορεί να ανταποκριθεί στις ανάγκες που προκύπτουν από την υψηλή επισκεψιμότητα και δίνοντας στην τοπική αυτοδιοίκηση το δικαίωμα χαρακτηρισμού κάθε περιοχής ως κορεσμένη ή μη.»