Δημήτρης Προκοπίου και Φώτης Αναστασιάδης: Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας

Rodiaki NewsRoom

Γράφουν οι
Δημήτρης Προκοπίου
και Φώτης Αναστασιάδης

Η ανάπτυξη των ανεμογεννητριών αποτελεί ένα σημαντικό μέτρο για την αντιμετώπιση του ενεργειακού ζητήματος.

Η κλιματική αλλαγή επιβαρύνεται από την παραγωγη ενεργειας. Ωστόσο, η άστοχη χωροθέτησή τους μπορεί να αποβεί αρνητική για τη βιοποικιλότητα και το περιβάλλον. Τα αγροτικά προϊόντα είναι πρωτης αναγκης.

Η εικόνα που επικρατεί στην Ελλάδα δείχνει ένα κατακερματισμένο σύστημα χωροταξικού σχεδιασμού, το οποίο θέτει εμπόδια στην αποτελεσματική και αποδοτική ενσωμάτωση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Πρακτικά όμως, στην Ελλάδα δεν υπάρχουν χρήσεις γης. Το κεντρικό κράτος δίνει συνεχώς αδειες εγκατάστασης φωτοβολταϊκών και ανεμογεννητριών μέχρι και σε προστατευόμενες και γεωργικές περιοχές.

Το πρώτο ειδικό χωροταξικό πλαίσιο για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στη χώρα μας θεσπίστηκε το 2008. Η αναθεώρησή του αποδείχθηκε μια μακρά διαδικασία. Η μελέτη που εκπονήθηκε το 2006-2007 βασίζεται σε στοιχεία της δεκαετίας του 2000, γεγονός που αποδεικνύει ότι δεν μπορεί να ληφθεί ως τεκμήριο για σημερινούς σχεδιασμούς καθώς και το ελλιπές Κτηματολόγιο καθιστά δύσκολη τη συλλογή δεδομένων.

Η οργάνωση ενός νέου πλαισιου χωροταξίας για τις ανανεώσιμες μορφές, ανεμογεννητριών και φωτοβολταϊκών πάρκων, χρειάζεται, αλλά στην Ελλάδα, οι άδειες εγκρίνονται απο την κεντρική κυβέρνηση.

Σημειώνεται πως, η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) τροποποιεί την Οδηγία για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (RED III) τον Νοέμβριο του 2023 για να επιταχύνει την υλοποίηση έργων ΑΠΕ στα κράτη - μέλη. Η οδηγία υποχρεώνει τα κράτη - μέλη να πραγματοποιήσουν συντονισμένη χαρτογράφηση για τον εντοπισμό κατάλληλων περιοχών για ανάπτυξη ΑΠΕ και να ορίσουν Περιοχές Επιτάχυνσης Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (RAAs) εντός συγκεκριμένων προθεσμιών.

Στόχος είναι να επιτευχθεί μια ισορροπία μεταξύ της ταχείας επέκτασης των ΑΠΕ και της διατήρησης υψηλών περιβαλλοντικών και κοινωνικών προτύπων.

Μία ακόμα πρόκληση συνδέεται με το γεγονός ότι, παρά την ευρεία αποδοχή των ΑΠΕ στην Ελλάδα, υπάρχουν τοπικές συγκρούσεις σχετικά με τη χωροθέτηση θαλάσσιων αιολικών πάρκων. Ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός βρίσκεται ακόμη υπό ανάπτυξη, γεγονός που κάνει τα πράγματα πιο δύσκολα.

Η έλλειψη συντονισμού μεταξύ εθνικού και περιφερειακού επιπέδου στον χωροταξικό σχεδιασμό μπορεί να οδηγήσει στην έναρξη έργων σε περιοχές με υψηλή περιβαλλοντική ευαισθησία, με αποτέλεσμα τη σπατάλη διοικητικών πόρων, ακόμη και αν τα έργα αυτά δεν εγκριθούν.

Είναι εμφανής η ανάγκη για καλύτερο συντονισμό, σαφέστερες διαδικασίες, ενημέρωση των τοπικών κοινωνιών, καλύτερη ενσωμάτωση των στόχων για τις ΑΠΕ στον χωροταξικό και θαλάσσιο σχεδιασμό.

Ένας συνολικός στρατηγικός χωροταξικός σχεδιασμός λοιπόν, είναι ζωτικής σημασίας για την επίτευξη αυτής της ισορροπίας, καθώς προσδιορίζει κατάλληλες περιοχές, ενσωματώνει έργα ΑΠΕ στο τοπίο και διασφαλίζει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα.

Οι εναλλακτικές μορφές ενέργειας, φωτοβολταϊκά και ανεμογεννήτριες, δεν πρέπει να γίνονται σε εθνικούς δρυμούς και προστατευόμενες περιοχές και φυσικά, ούτε σε αγροτικές περιοχές εντατικής καλλιέργειας. Η τροφή προηγείται της ενέργειας και υπάρχουν πολλές άγονες περιοχές διαθέσιμες.