Αργυρώ Μαργαρώνη: Η εκπαιδευτικός... δύτρια, φωτογράφος και διασώστρια

Βαρβάρα Μπογδάνου

«Οι ασχολίες μου μπορεί να είναι διαφορετικές μεταξύ τους, αλλά όλες μιλούν στην ψυχή μου», δηλώνει στη «Ροδιακή»

«Μοιράζει» τη ζωή της ανάμεσα στα σχολεία στα οποία διδάσκει, και σε πλήθος άλλων δραστηριοτήτων, καθώς η συμπατριώτισσά μας, Αργυρώ Μαργαρώνη, εκτός από εκπαιδευτικός είναι επίσης δύτρια, διασώστρια αλλά και φωτογράφος, κι έτσι, εμπλουτίζει τις γνώσεις της, μαθαίνει συνεχώς και μεταδίδει τις γνώσεις αυτές και στους μαθητές της.

Πιστεύει στη δύναμη της βιωματικής μάθησης, θέλει να εξελίσσεται και να προσφέρει κάθε νέα γνώση και εμπειρία στον τόπο της και στους συνανθρώπους της. Και οι μαθητές της, που γνωρίζουν και άλλες πτυχές της ζωής της πέρα από τη διδασκαλία των Γερμανικών, τη βλέπουν με… άλλο μάτι, όπως λέει η ίδια!

Αποδέχεται τις προκλήσεις της ζωής, αναζητά νέα ενδιαφέροντα, και κάνει πολλά σχέδια για το μέλλον, γιατί η αγάπη που εισπράττει καθημερινά από τα παιδιά, τόσο με λόγια όσο και με πράξεις, τη γεμίζει θετική ενέργεια και θέληση να κάνει ακόμα περισσότερα πράγματα, ώστε τα παιδιά να έρχονται με χαρά και όρεξη στο μάθημά της.

Ας τη γνωρίσουμε…

- Κα Μαργαρώνη, είστε εκπαιδευτικός και διδάσκετε Γερμανικά σε σχολεία του νησιού μας, όμως είστε και... δύτρια και πρόσφατα είχατε πάρει μέρος σε δράσεις για υποθαλάσσιους καθαρισμούς στη Ρόδο, που διοργανώθηκαν από τη Lidl Ελλάς και το Κοινωφελές Ίδρυμα Αθανάσιος Κ. Λασκαρίδης, στο πλαίσιο της καμπάνιας “Plastic Free Greece”. Θέλετε να μας μιλήσετε για τη συμμετοχή σας σε αυτή τη δράση;
Στις αρχές Σεπτεμβρίου, δέχτηκα ένα απρόσμενο τηλεφώνημα από την κα Ζηνοβία Εργά, της Καταδυτικής Σχολής της Πάτμου, για να με ενημερώσει σχετικά με τους επικείμενους καθαρισμούς στη Ρόδο και να με ρωτήσει αν θα ήθελα να συμμετάσχω. Ήταν η πρώτη φορά που μου δινόταν μια τέτοια ευκαιρία και φυσικά, ανταποκρίθηκα θετικά και με μεγάλη χαρά, καθώς μπορούσα να συνδυάσω την αγάπη μου για τη θάλασσα με την προστασία του περιβάλλοντος. Στη συνέχεια, η Ζηνοβία με έφερε σε επαφή με τον υπεύθυνο διεξαγωγής των δράσεων, κ. Δημήτρη Καμπανό, διαχειριστή της περιβαλλοντικής οργάνωσης Dive In Action, ώστε να συνεννοηθούμε για τα διαδικαστικά.

Ήταν μια πρωτόγνωρη εμπειρία για μένα. Στο λιμανάκι στις Φάνες, η ορατότητα ήταν μηδενική και ο βυθός βούρκος, οπότε κινούμασταν κυριολεκτικά «μπράτσο με μπράτσο» με την diving buddy μου, Ανδριάνα Δαρζέντα, ψηλαφίζοντας στα τυφλά και σκάβοντας για να μπορέσουμε ν’ αγγίξουμε κάτι. Μου έκανε εντύπωση η παντελής απουσία οποιασδήποτε ζωής, όπως και κάποια από τα ευρήματα, καθώς, εκτός από τα αναμενόμενα πλαστικά και ελαστικά, περισυλλέξαμε μεταξύ άλλων ένα φίλτρο λαδιού, μια full face μάσκα, ως κι ένα πορσελάνινο πιάτο!

Στο λιμάνι του Φαληρακίου, αν και πιο πολυάσχολο συγκριτικά με τις Φάνες, η ορατότητα ήταν παραδόξως αρκετά καλύτερη, οπότε καταφέραμε να ανασύρουμε πολύ περισσότερα απορρίμματα, μεταξύ άλλων μια συλλογή από καπέλα, γυαλιά ηλίου και ρούχα, καθώς και μία ομπρέλα θαλάσσης. Ο βυθός ήταν γεμάτος κολιτσιάνους (ένα είδος θαλάσσιας ανεμώνας), οι οποίοι βρίσκονταν κολλημένοι ακόμα και πάνω σε πλαστικά. Είδα επίσης αρκετά καβούρια.

- Θα πρέπει να επισημάνουμε, ότι με δική σας πρωτοβουλία, καλέσατε στα σχολεία και τους δύτες που συμμετείχαν στους καθαρισμούς για να ενημερώσουν τα παιδιά. Τι ακριβώς έγινε στις συναντήσεις;
Η πρώτη μου σκέψη όταν ρωτήθηκα αν ήθελα να συμμετάσχω στους υποθαλάσσιους καθαρισμούς ήταν πώς θα κατάφερνα να εμπλέξω τα σχολεία μου. Πιστεύω στη δύναμη της βιωματικής μάθησης, οπότε, ιδανικά θα ήθελα να φέρω τα μαθητάκια μου στο πεδίο δράσης για να δουν την προετοιμασία των δυτών, καθώς και το τι σαβούρα βγαίνει από τον βυθό και πώς ζυγίζεται και καταγράφεται, ενώ αυτά θα έκαναν παράκτιο καθαρισμό, όσο εμείς θα βρισκόμασταν στον βυθό.

Δυστυχώς, οι καθαρισμοί ήταν προγραμματισμένοι μόλις μια βδομάδα μετά τον αγιασμό, οπότε δεν είχα το χρονικό περιθώριο για να οργανώσω κάτι τέτοιο. Έτσι, παρακάλεσα τον κ. Καμπανό, να έρθει στα σχολεία μου για να παρουσιάσει τις δράσεις της οργάνωσης, καθώς, πριν την Ρόδο βρίσκονταν στη Σέριφο, ενώ μετά, ακολουθούσε η πραγματοποίηση υποθαλάσσιου καθαρισμού στη Σύμη.

Ο Δημήτρης ανταποκρίθηκε πρόθυμα στο κάλεσμά μου και μάλιστα, ήρθε στο σχολείο κατευθείαν από το καράβι, ενώ επισκέφτηκε άλλα δύο την επόμενη μέρα. Αρχικά, παρουσίασε στους μαθητές των Ε’ και ΣΤ’ τάξεων, μια σειρά από θαλάσσιους οργανισμούς, άλλους γνωστούς και άλλους λιγότερο γνωστούς, καθώς και τη ζωή των δυτών, και κατόπιν, προχώρησε στην κλιματική κρίση και την παγκόσμια θαλάσσια ρύπανση, τις επιπτώσεις στο περιβάλλον, καθώς και τον τρόπο που γίνονται οι υποθαλάσσιες δράσεις.

Σε αυτό το σημείο, αξίζει να σημειωθεί, ότι όλο το υλικό των παρουσιάσεων είναι πρωτότυπο. Στο τέλος, απαντήσαμε σε ερωτήσεις και συζητήσαμε με ποιους τρόπους μπορούμε να μειώσουμε την χρήση πλαστικού στην καθημερινότητά μας.

- Εκτός όμως από εκπαιδευτικός και δύτρια, είστε και ερασιτέχνης φωτογράφος, αλλά και διασώστρια. Πώς αποφασίσατε να ασχοληθείτε και με αυτά τα αντικείμενα; Και επίσης, ένα εύλογο ερώτημα είναι πώς καταφέρνετε να κάνετε τόσα πράγματα, διαφορετικά μεταξύ τους...
Επί σειρά ετών, εργάστηκα σε πολλά μέρη της Ελλάδας, από την Κρήτη ως τη Φλώρινα, αφού, μέχρι τον διορισμό μου το 2021, ανήκα στην κατηγορία των περιπλανώμενων εκπαιδευτικών, αρχικά ως ωρομίσθια και κατόπιν ως αναπληρώτρια μειωμένου ωραρίου. Το να μετακομίζεις κάθε χρόνο σε διαφορετικό μέρος είναι εξοντωτικό. Έτσι, προκειμένου να αντέξω τις δύσκολες συνθήκες διαβίωσης και να διατηρήσω την αισιοδοξία μου, έψαχνα πάντα να βρω τι έχει να μου προσφέρει ο κάθε τόπος και φυσικά, η αγάπη μου για τη δουλειά μου μού έδινε το κουράγιο να συνεχίσω.

Όταν διορίστηκα κι απέκτησα επιτέλους μια σταθερή βάση στη Ρόδο, αποφάσισα να ασχοληθώ με όλα όσα επιθυμούσα αλλά δε μου επέτρεπαν οι μέχρι τότε συνθήκες. Είναι πολλά ακόμα που έχω στο μυαλό μου και θέλω να κάνω, απλά περιμένω να βρεθεί κατάλληλη ευκαιρία και κατάλληλος χρόνος. Στόχος μου είναι να μη σταματήσω ποτέ να μαθαίνω και να εξελίσσομαι, προσφέροντας ταυτόχρονα ό,τι μπορώ στον τόπο μου και τους ανθρώπους του.

Με τις καταδύσεις ασχολούμαι τα τρία τελευταία χρόνια και βουτάω για αναψυχή. Εκτός από τη Ρόδο, έχω βουτήξει επίσης στην Πάτμο και τη Λέρο. Ο βυθός είναι μαγεία. Όταν καταδύεσαι, έχεις την αίσθηση ότι πετάς, είναι σαν να κινείσαι σε έναν τρισδιάστατο κόσμο, απ’ όπου απουσιάζει η βαρύτητα. Υπό αυτήν την έννοια είναι ό,τι πιο κοντινό μπορούμε να βιώσουμε στην εμπειρία του διαστήματος. Εσείς το ξέρατε, ότι οι καταδύσεις αποτελούν μέρος της εκπαίδευσης των αστροναυτών, ώστε να μάθουν να αιωρούνται στο διάστημα;

Εκτός όμως από την αίσθηση της ελευθερίας και της ηρεμίας, σημαντικά κίνητρα αποτελούν η εξερεύνηση του βυθού, καθώς και η παρατήρηση της υποθαλάσσιας ζωής. Θα σας πω κι ένα μυστικό: δεν είναι απαραίτητο να έχει κάποιος πιστοποίηση για να ανακαλύψει τι κρύβεται κάτω από την επιφάνεια, οπότε μπορεί ο καθένας να δοκιμάσει να κάνει κατάδυση για να δει πώς είναι. Από τα πλάσματα του βυθού, τα οποία λατρεύω να φωτογραφίζω, τα αγαπημένα μου είναι τα γυμνοβράγχια. Σε αυτό το σημείο, να τονίσω, ότι όλοι οι δύτες, είμαστε πρεσβευτές της προστασίας και διατήρησης του περιβάλλοντος και της βιοποικιλότητας των ωκεανών, επειδή ξέρουμε πόσο καθοριστικό ρόλο παίζει στην υγεία του πλανήτη αλλά και του ίδιου του ανθρώπου.

Η ενασχόλησή μου με τη φωτογραφία, ξεκίνησε όταν ήμουν μεταπτυχιακή φοιτήτρια. Προσπαθούσα ανεπιτυχώς να τραβήξω φωτογραφία (με μια compact φωτογραφική μηχανή που είχα τότε) κάποιες πασχαλίτσες πάνω στο παράθυρό μου, αλλά φαίνονταν ως μαύρα στίγματα και δεν μπορούσα να καταλάβω για ποιον λόγο δεν έβγαινε η φωτογραφία, παρά την τόσο κοντινή απόσταση.

Η περιέργειά μου με οδήγησε στο να ξεκινήσω σιγά-σιγά να μελετάω μόνη μου και να παρακολουθώ διάφορα σεμινάρια, όποτε μου παρουσιαζόταν η ευκαιρία. Πλέον, ανήκω στην εξαιρετικά ενεργή φωτογραφική ομάδα των CRoP, αλλά δραστηριοποιούμαι και ατομικά. Για παράδειγμα, τα τελευταία χρόνια, φωτογραφίζω τις παραστάσεις της θεατρικής ομάδας της Αδελφότητας Κρητών. Η φωτογραφία μού έχει διδάξει να βλέπω τον κόσμο με τα μάτια της ψυχής.

Μέσα από την εθελοντική ομάδα διάσωσης μού δίνεται η δυνατότητα να βοηθώ τους συνανθρώπους μου, ταυτόχρονα με την ευκαιρία να αποκομίσω καινούρια γνώση. Στην ΕΟΔ, απέκτησα τις βασικές γνώσεις πρώτων βοηθειών, καθώς και δίπλωμα χειριστή ταχυπλόου, και πλέον ως μέλος της ΕΠ.ΟΜ.Ε.Α. συμμετέχω σε προγραμματισμένες καλύψεις διαφόρων εκδηλώσεων (συνήθως με τη φωτογραφική μηχανή στο χέρι) αλλά και σε έκτακτα περιστατικά, ενώ παράλληλα, παρακολουθώ τακτικά διάφορες πιο εξειδικευμένες εκπαιδεύσεις μαζί με τα υπόλοιπα μέλη της ομάδας.

Μια άλλη μεγάλη αγάπη που παρέλειψα να σας αναφέρω είναι ο χορός. Χωρίς να έχω παραδοσιακά ακούσματα, καθώς γεννήθηκα και μεγάλωσα στην Αθήνα, ξεκίνησα να χορεύω στα Χανιά την πρώτη χρονιά που δούλεψα σε σχολεία και από τότε, δε σταμάτησα ποτέ. Ο παραδοσιακός χορός αποτελεί σταθερή αξία στη ζωή μου, ενώ ασχολήθηκα για κάποια χρόνια και με λάτιν χορούς. Χορεύω χορούς από όλη την Ελλάδα κι εδώ στη Ρόδο έχω περάσει από τα χορευτικά της Αδελφότητας Κρητών και του Συλλόγου Ποντίων, ενώ τώρα ανήκω στη χορευτική ομάδα του Συλλόγου Θρακομακεδόνων, η οποία έχει ενεργή παρουσία σε πολλές πολιτιστικές εκδηλώσεις του νησιού μας.

Με ρωτάτε πώς τα συνδυάζω όλα αυτά. «Νοῦς ὑγιής ἐν σώματι ὑγιεῖ» έλεγαν οι αρχαίοι μας πρόγονοι, έτσι κι εγώ προσπαθώ να καλλιεργώ, τόσο το πνεύμα όσο και το σώμα. Οι ασχολίες μου μπορεί να είναι διαφορετικές μεταξύ τους, αλλά όλες μιλούν στην ψυχή μου, με βοηθούν εξίσου να αναπτύσσω δεξιότητες, να διατηρώ τόσο τη λειτουργικότητά μου όσο και την ψυχική μου ισορροπία στην καθημερινότητα, να προσφέρω, να χαίρομαι τη ζωή.

- Όλα αυτά με τα οποία ασχολείστε, που φυσικά δεν σχετίζονται με τη διδασκαλία των Γερμανικών είναι πράγματα που σας ευχαριστούν όπως λέτε και κάποιες φορές τα συνδυάζετε με τον ρόλο του εκπαιδευτικού. Θα μας εξηγήσετε τον τρόπο;
Κατά τη γνώμη μου, ο ρόλος του εκπαιδευτικού δεν πρέπει να περιορίζεται αποκλειστικά και μόνο στη διδασκαλία του διδακτικού του αντικειμένου. Πάνω απ’ όλα, είμαστε παιδαγωγοί και οφείλουμε να δημιουργούμε ευκαιρίες και να δίνουμε κίνητρα κι ερεθίσματα στα παιδιά για να ανακαλύπτουν τις δυνάμεις τους. Το προσπαθώ καθημερινά, δεν ξέρω αν το πετυχαίνω, πάντα αναρωτιέμαι και πάντα αμφιβάλλω.

Κύριο μέλημά μου είναι να μαθαίνουν, να κάνουν ερωτήσεις και να ψάχνονται, να μαθαίνουν πώς να μαθαίνουν, να αγαπούν και να εμπιστεύονται τον εαυτό τους για να μπορέσουν ν’ ανοίξουν τα φτερά τους. Κάνω ό,τι περνάει από το χέρι μου για να γνωρίσουν, να δουν και να κάνουν πράγματα που συνήθως δεν υπάρχουν στην καθημερινότητά τους. Αν αυτά είναι επιπλέον βιωματικά, διασκεδαστικά ή τους εξάπτουν την περιέργεια, τότε ξέρω, ότι θα έχω το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα.

Θεωρώ, πως πάντα υπάρχει περιθώριο να εντάξουμε οποιαδήποτε δραστηριότητα στο σχολικό πρόγραμμα, με τον ένα ή με τον άλλο τρόπο. Υπάρχουν πάρα πολλά εκπαιδευτικά προγράμματα, πολιτιστικά, περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, ψυχικής και σωματικής υγείας κ.ά. πάνω στα οποία μπορούμε να κουμπώσουμε ό,τι θέλουμε… όρεξη να υπάρχει και φαντασία.

Αυτό που κάνω εγώ είναι να ζητάω τη συνεργασία των δασκάλων των τμημάτων μου ή και άλλων συναδέλφων, είτε πρόκειται για τη διοργάνωση πρότζεκτ από κοινού (όπως π.χ. γερμανικό vs ελληνικό vs γαλλικό πρωινό στην τάξη, στο πλαίσιο της υγιεινής διατροφής) είτε πρόκειται για εκπαιδευτική εκδρομή, όπως τότε που πήραμε τα παιδιά να γνωρίσουν το ολυμπιακό άθλημα της τοξοβολίας.

- Υπάρχει ανταπόκριση από τους μαθητές σας και πώς σας αντιμετωπίζουν; Και επίσης πώς βλέπουν οι γονείς τις πρωτοβουλίες σας;
Η αγάπη που εισπράττω καθημερινά από τα παιδιά, τόσο με λόγια όσο και με πράξεις, με γεμίζει θετική ενέργεια και θέληση να κάνω ακόμα περισσότερα πράγματα, ώστε τα παιδιά να έρχονται με χαρά και όρεξη στο μάθημά μου.

Όσον αφορά στο αντικείμενό μου, οι κύριοι στόχοι μου είναι να δείξω στα παιδιά ότι τα Γερμανικά δεν είναι αυτό που φαντάζονται, αλλά μια εύκολη γλώσσα, πιο εύκολη από τα Αγγλικά (ειδικά για μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες). Καθώς επίσης να τους δώσω κίνητρα για να την αγαπήσουν και να θελήσουν να προχωρήσουν ακόμα παραπέρα στο μέλλον.

Όταν λοιπόν, οι μαθητές μου τραγουδάνε γερμανικά τραγουδάκια στο διάλειμμα, όταν μου λένε πως δεν καταλαβαίνουν πόσο γρήγορα πέρασε η ώρα ή ότι τα Γερμανικά είναι το αγαπημένο τους μάθημα, όταν έρχονται να μοιραστούν μαζί μου καινούρια πράγματα που ανακάλυψαν μόνοι τους, γεμίζω χαρά. Και βέβαια, όποτε κάνουμε κάποια δραστηριότητα έξω από το πλαίσιο του μαθήματος των Γερμανικών, τρελαίνονται.

Από την άλλη πλευρά, όταν τα παιδιά με πετυχαίνουν σε εξωσχολικό περιβάλλον, συνήθως ξαφνιάζονται, επειδή μέσα στο μυαλό τους έχουν τη μονοδιάστατη εικόνα της δασκάλας στο σχολείο και δεν περιμένουν να με δουν εκεί, αλλά πλησιάζουν πάντα να με αγκαλιάσουν και να μου μιλήσουν, κι ενθουσιάζονται όταν μαθαίνουν με ποια άλλα πράγματα ασχολούμαι.

Εννοείται, πως κατόπιν, φροντίζουν να ενημερώσουν και τους φίλους και συμμαθητές τους. Θεωρώ, πως γνωρίζοντας και άλλες πτυχές της ζωής μου, πέρα από αυτή της δασκάλας, οι μαθητές με βλέπουν με άλλο μάτι, ενδεχομένως και με περισσότερο σεβασμό.

Η αλήθεια είναι, πως οι γονείς είναι δύσκολο να με πετύχουν, καθώς εργάζομαι σε διαφορετική σχολική μονάδα κάθε μέρα. Όσοι όμως επικοινωνούν μαζί μου, συνήθως είναι για να μου μεταφέρουν την ικανοποίησή τους για τον ενθουσιασμό των παιδιών. Αυτό που επιδιώκω εγώ πάντως, είναι να νιώθουν τα παιδιά πως μπορούν να έρθουν να μου μιλήσουν οποιαδήποτε στιγμή για οτιδήποτε τα απασχολεί ή τα προβληματίζει, ακόμα κι αν δεν έχει άμεση σχέση με το μάθημά μου ή το σχολείο.

- Οι πρωτοβουλίες αυτές, πώς πιστεύετε ότι βοηθούν τα παιδιά σε σχέση και με το εκπαιδευτικό σύστημα και τι λένε οι συνάδελφοί σας;
Ενώ από τα πρώτα χρόνια της δουλειάς μου είχα ιδέες και διάθεση για δράσεις στα σχολεία, μου ήταν αδύνατον να τα καταφέρω, διότι όταν εργάζεσαι σε 4-6 σχολικές μονάδες, συχνά σε μεγάλη απόσταση μεταξύ τους και σε διαφορετικό μέρος κάθε χρόνο, είναι πρακτικά αδύνατον να χτιστούν οποιουδήποτε είδους σχέσεις.

Πλέον όμως, εργάζομαι σε 4 Δημοτικά Σχολεία της πόλεως Ρόδου (3ο, 5ο, 13ο και 15ο) και πρέπει να ομολογήσω, πως νιώθω πολύ τυχερή, διότι, τόσο ο διευθυντής και οι 3 διευθύντριές μου ,όσο και οι συνάδελφοι είναι εξαιρετικοί και υπάρχει πρόσφορο έδαφος για συνεργασία, δημιουργία και καινοτομία, σε ένα εκπαιδευτικό σύστημα που, όπως γνωρίζετε κι εσείς, έχει πολλές αγκυλώσεις και συχνά εμμένει στη στεγνή γνωστική ανάπτυξη, πράγμα που όλοι μαζί παλεύουμε σε καθημερινή βάση ν’ αλλάξουμε, ώστε να έρχονται τα παιδιά με όρεξη στο σχολείο.

Έχω πολλά σχέδια για το μέλλον, τόσο σε προσωπικό επίπεδο όσο και στο εργασιακό, σε συνεργασία πάντα με διάφορα πρόσωπα και φορείς, που ελπίζω να ευοδωθούν εν ευθέτω χρόνω. Το μόνο που θα σας μαρτυρήσω αυτή τη στιγμή είναι πως η κα Εργά ετοιμάζει κάτι πολύ δυνατό για του χρόνου, με μία ομάδα «σπάνιων» γυναικών, αρχικά για τα νησιά Πάτμο, Λειψούς, Κάλυμνο, Νίσυρο και Τήλο, που ελπίζω σε δεύτερο χρόνο να φτάσει και σε εμάς.