Φ. Κουλούρη: «Ενισχύοντας τα Πρότυπα Φροντίδας για τον HIV και τις Συννοσηρότητες στην Ευρώπη»

Rodiaki NewsRoom

Γράφει η Δρ. Φωτεινή Τ. Κουλούρη
Προϊσταμένη Γενικής Διεύθυνσης Δημόσιας Υγείας & Ποιότητας Ζωής του Υπουργείου Υγείας

Η διασφάλιση της ποιότητας και της ασφάλειας στις υγειονομικές υπηρεσίες αποτελεί βασική προτεραιότητα για τη βελτίωση της δημόσιας υγείας. Η συζήτηση γύρω από την ανάπτυξη προτύπων φροντίδας και την εξάλειψη των ανισοτήτων υγείας αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία, καθώς οι προκλήσεις που σχετίζονται με τον HIV και τις συννοσηρότητες απαιτούν συντονισμένες δράσεις σε εθνικό και διεθνές επίπεδο.

Η ποιότητα στις υγειονομικές υπηρεσίες αποτελεί πλέον διεθνώς αναγνωρισμένη προτεραιότητα. Στο παρελθόν θεωρούνταν δεδομένο ότι οι υπηρεσίες υγείας ήταν καλής ποιότητας και οι πρακτικές των επαγγελματιών υγείας δεν αμφισβητούνταν. Ωστόσο, πρόσφατες μελέτες ανέδειξαν την ετερογένεια στην ιατρική πρακτική, τις επιπτώσεις της στα αποτελέσματα υγείας και την ανάγκη για βελτίωση. Έτσι, η ποιότητα και η ασφάλεια αναγνωρίζονται ως θεμελιώδεις αρχές των συστημάτων υγείας στην Ευρωπαϊκή Ένωση (Palm et al., 2019).

Η Ευρωπαϊκή Ένωση θέτει ως προτεραιότητα τη δημιουργία προτύπων φροντίδας που να εξασφαλίζουν ηθική, συμμετοχή των ασθενών, αποζημίωση και δικαιοσύνη. Η ανταλλαγή εμπειριών μεταξύ χωρών προσφέρει σημαντικές ευκαιρίες για την ανάπτυξη συνεκτικών πλαισίων πολιτικής και βέλτιστων πρακτικών.

Ο Ρόλος της Πρόληψης και της Έγκαιρης Διάγνωσης

Η πρόληψη, η έγκαιρη διάγνωση και η αποτελεσματική θεραπεία αποτελούν τις βάσεις της δημόσιας υγείας. Στο πλαίσιο αυτό, η Ελλάδα έχει αναπτύξει προγράμματα που στοχεύουν στην ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση για τον HIV και άλλες σεξουαλικώς μεταδιδόμενες λοιμώξεις. Η ενίσχυση των δομών για τη διενέργεια διαγνωστικών εξετάσεων, όπως οι κινητές ιατρικές μονάδες, συμβάλλει στη μείωση των φραγμών πρόσβασης για ευάλωτες ομάδες πληθυσμού.

Τα άτομα που διατρέχουν κίνδυνο μόλυνσης από HIV είναι επίσης ευάλωτα σε σεξουαλικώς ή παρεντερικώς μεταδιδόμενους ιούς, όπως η ηπατίτιδα Β (HBV) και η ηπατίτιδα C (HCV). Η έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία αυτών των λοιμώξεων είναι ζωτικής σημασίας για την πρόληψη σοβαρών επιπλοκών, όπως η ηπατική κίρρωση και ο καρκίνος του ήπατος. Επιπλέον, η ολοκληρωμένη φροντίδα περιλαμβάνει συμβουλευτική και υποστήριξη για την αντιμετώπιση του κοινωνικού στίγματος.

Προκλήσεις και Διαχείριση των Συννοσηροτήτων

Η συνλοίμωξη με HBV και HCV περιπλέκει τη φυσική πορεία του HIV και επηρεάζει τις επιλογές θεραπείας. Η θεραπεία της ηπατίτιδας Β σε ασθενείς με HIV απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή λόγω της πιθανότητας φαρμακευτικής αντίστασης και τοξικότητας. Για την επιτυχή καταστολή του HBV, απαιτείται εξατομικευμένη προσέγγιση και χρήση αντιικών φαρμάκων που είναι δραστικά τόσο έναντι του HIV όσο και του HBV.

Η διαχείριση των ασθενών με προχωρημένη ηπατική νόσο περιλαμβάνει την εκτίμηση για μεταμόσχευση ήπατος, ενώ παράλληλα προωθείται η συνέχιση της αντιρετροϊκής θεραπείας (HAART) για τη βελτίωση της γενικής κατάστασης των ασθενών. Τα άτομα που δεν ανταποκρίνονται στη θεραπεία αποτελούν μια ξεχωριστή πρόκληση, καθώς απαιτούν επιπλέον κλινική έρευνα.

Η Στρατηγική της Ελλάδας για τον HIV

Η Ελλάδα, ανταποκρινόμενη στις διεθνείς απαιτήσεις, εφαρμόζει δράσεις που στοχεύουν στη μείωση των ανισοτήτων υγείας και την πρόληψη της διάδοσης του HIV και άλλων σεξουαλικώς μεταδιδόμενων νοσημάτων. Οι δράσεις αυτές περιλαμβάνουν:

• Ενημερωτικές καμπάνιες και παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών για ομάδες υψηλού κινδύνου, όπως νέοι, άνδρες που έχουν σεξουαλικές σχέσεις με άνδρες (MSM), εργαζόμενοι στο σεξ και μετανάστες.
• Διανομή προφυλακτικών και εκπαιδευτικού υλικού μέσω προγραμμάτων "street work."
• Διενέργεια δωρεάν εξετάσεων μέσω κινητών ιατρικών μονάδων για HIV, HBV, HCV και σύφιλη.
• Παροχή προφύλαξης πριν την έκθεση (PrEP) για άτομα υψηλού κινδύνου.

Το νομικό πλαίσιο της χώρας διασφαλίζει την ισότιμη πρόσβαση σε αντιρετροϊκή θεραπεία ανεξαρτήτως φύλου, φυλής ή σεξουαλικού προσανατολισμού. Παράλληλα, εφαρμόζονται μέτρα για τη μείωση της μετάδοσης του HIV από μητέρα σε παιδί και την προώθηση της σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας.

Συνεργασία για ένα Υγιέστερο Μέλλον

Η συνεργασία επιστημονικών φορέων, επαγγελματιών υγείας, μη κυβερνητικών οργανώσεων και κοινωνικών εταίρων αποτελεί κλειδί για την επίτευξη των στόχων δημόσιας υγείας. Η ανταλλαγή εμπειριών και η κοινή δράση δημιουργούν ένα υποστηρικτικό περιβάλλον που προάγει τη φροντίδα υψηλής ποιότητας, μειώνει το στίγμα και εξασφαλίζει ένα καλύτερο μέλλον για όλους.

Η αντιμετώπιση των προκλήσεων που σχετίζονται με τον HIV απαιτεί συλλογική δράση, συνεχή εκπαίδευση και ενίσχυση των δομών υγείας. Με την αξιοποίηση βέλτιστων πρακτικών και τη συνεργασία μεταξύ κυβερνητικών φορέων, επαγγελματιών υγείας και κοινωνικών εταίρων, μπορούμε να εξασφαλίσουμε υψηλής ποιότητας φροντίδα για όλους, συμβάλλοντας στη δημιουργία μιας πιο υγιούς και ισότιμης κοινωνίας.

Βιβλιογραφία

• Palm, W., Peeters, M., Garel, P., Daval, A., & Shaw, C. (2019). International and EU governance and guidance for national healthcare quality strategies. Improving Healthcare Quality in Europe - NCBI Bookshelf. Retrieved from https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK549268