Κυριάκος Μιχ. Χονδρός: Η Τοπική Αυτοδιοίκηση σήμερα και αύριο

Rodiaki NewsRoom

Γράφει ο Κυριάκος Μιχ. Χονδρός

chondros.Kyr@gmail.com

Για να γράψω τούτα τα λόγια, επιτρέψτε μου να συστηθώ. Από μικρό παιδί παρακολούθησα τον πατέρα μου Μιχάλη Χονδρό, όταν ήταν γραμματέας του μικρού δήμου Καστελλορίζου και τη συνεργασία του με τους σοφούς δημάρχους Ευάγγελο Μαύρο και Ευάγγελο Κονδυλιό.

Βίωμα είχα κατόπιν τη θητεία του ως εκλεγμένου δημάρχου του ακριτικού αυτού νησιού. Επί πλέον η ίδια μου την εργασία στον δήμο της Ρόδου, όπου εργάσθηκα κοντά στους δημάρχους: Σάββα Καραγιάννη, Μάνο Κόκκινο, Γιώργο Γαννόπουλο, Χατζή Χατζηευθυμίου και Στάθη Κουσουρνά. Μαζί με αυτούς, γνώρισα ακόμα πολλούς προέδρους δημοτικών συμβουλίων, αντιδημάρχους και απλούς δημοτικούς συμβούλους. Ήταν μια μακρόχρονη ευεργετική εμπειρία.

Και πριν από αυτούς γνώρισα τους δημάρχους Σύμης Μιλτιάδη Σαρρή και Καλύμνου Μιχάλη Ζαΐρη, καθώς και άλλους που βρίσκονται εν ζωή και παλεύουν από τη θέση του δημάρχου, όπως στην Κάσο τον Μιχάλη Ερωτόκριτο και στην Τήλο τη Μαρία Καμμά.

Από όλο αυτόν τον ανθρωπογεωγραφικό κόσμο, διδάχθηκα πολλά, γνώρισα περισσότερα και τολμώ να γράψω δυο λόγια για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, την οποία κάποτε χαρακτήρισαν το «κύτταρο της Δημοκρατίας» ή ως «σχολείο της Δημοκρατίας».

Η περιοχή μας, διαθέτει εξαιρετικό ανθρώπινο δυναμικό, ικανούς ανθρώπους ανεξάρτητα από το επάγγελμα ή την οικονομική τους κατάσταση, που θέλουν να βοηθήσουν τον ευλογημένο αυτόν Τόπο, αλλά αν αναλάβει κάποια θέση, γρήγορα απογοητεύεται.

Από την αρχή, μπορώ να ισχυριστώ πως οι συμπολίτες μας, που ξεκινούν με όρεξη, με όραμα, με καλές προθέσεις, τις περισσότερες φορές φεύγουν απογοητευμένοι και δυσαρεστημένοι τόσο από την δομή και την κακή εξουσία που ασκεί το Αθηναϊκό Κράτος, όσο και από μερίδα των ίδιων των αυτοδιοικητικών.

Ο κάθε δήμαρχος μικρού ή μεγάλου δήμου και παλαιότερα ο κάθε κοινοτάρχης, ενώ ξεκινά τη μέρα του με πρόγραμμα και ιεράρχηση των έργων που θέλει να υλοποιήσει, ανακύπτουν διάφορα ζητήματα πολλά από τα οποία έχουν επείγοντα χαρακτήρα και καλείται να τα λύσει.

Για να κατορθώσει ο δήμαρχος να έχει καθοριστικό ρόλο και να λειτουργήσει όπως ο ίδιος θέλει και όπως απαιτούν οι δημότες του, πρέπει να έχει στη διάθεσή του αναγκαίους πόρους.

Και εδώ αρχίζουν τα δύσκολα. Χωρίς χρηματοδότηση και χωρίς τη θετική ανταπόκριση από το Κράτος, ο αυτοδιοικητικός είναι σχεδόν βέβαιο ό,τι θα αποτύχει. Υπήρχαν πολλές περιπτώσεις όπου ενώ η (κάθε) κυβέρνηση, υποσχόταν χρηματοδοτήσεις και ψήφιζε νόμους και διατάγματα, ωθούσε τον Δήμαρχο να υλοποιήσει ένα συγκεκριμένο έργο, αλλά το χρηματικό ποσό ή αργούσε να έρθει ή δεν ερχόταν και καθόλου.

Χρόνια τώρα ακούω τη λέξη αποκέντρωση, αλλά αποκέντρωση δεν βλέπω.

Χρόνια τώρα νοσεί το δημοσιονομικό σύστημα.

Για να λειτουργήσει αποτελεσματικά και υπεύθυνα ο κάθε δήμος πρέπει να έχει σημαντική χρηματοδότηση από το Κράτος (κρατικές επιχορηγήσεις), και από δικά του έσοδα.

Για να λέμε τον δίκαιο λόγο, υπάρχουν θερμικά εμπόδια, γραφειοκρατία, υποχρηματοδότηση και απουσία στρατηγικού σχεδιασμού. Υπάρχουν φυσικά και άλλα προβλήματα που καθιστούν την δημαρχιακή μηχανή δυσκίνητη.

Για τον στρατηγικό σχεδιασμό, είναι ώρα οι δήμαρχοι της περιοχής μας που έχουν διαφορετικά προβλήματα από δημάρχους της ηπειρωτικής χώρας, να οργανώσουν συνέδριο και θα θέσουν τα προβλήματά τους, να υπάρξει συνεργασία και να πιεστεί η κυβέρνηση να συνδράμει στον αγώνα τους προς όφελος πάντα ου λαού μας.

Η περιοχή μας μπορεί να πρωτοπορήσει σε πολλούς τομής της δημόσιας ζωής και με πρωταρχικό ρόλο στην Τοπική Αυτοδιοίκηση.

Είναι καιρός, οι δήμοι του Νοτίου Αιγαίου να χαράξουν μακροπρόθεσμο όραμα. Ένα στρατηγικό σχέδιο, ικανό στις προκλήσεις του 21ου αιώνα.

Η εποχή μας, με τον ύστερο καπιταλισμό που τον διακρίνει σε όλες του τις μορφές, μας μεταβάλλει σε μια κοινωνία υπερδραστηριοποίησης και υπερπληροφόρησης. Ο κάθε δήμος θα πρέπει να είναι σε θέση ετοιμοπόλεμη, να αντιδρά, να απαντά, να προγραμματίζει.

Για να εφαρμοστούν αυτά, πρώτα πρέπει το ίδιο το κράτος να οργανωθεί, να εξελιχθεί, να δώσει δείγματα αξιοπιστίας, Με δυο λόγια να έχουμε ένα κράτος άξιο της εμπιστοσύνης του λαού. Να αλλάξει το πολιτικό σύστημα. Όσο αυτό το κράτος παραμένει με νόμους και διατάγματα της εποχής του Όθωνα και του Μεταξά, η πρωτοβάθμια Αυτοδιοίκηση δεν πρόκειται να ορθοποδήσει.

Ο Σταύρος Μπένος, κατ’ εξοχήν πρόσωπο της Τοπ. Αυτοδιοίκησης, πρόσφατα δήλωσε «Το ελληνικό κράτος δεν λειτουργεί σωστά. Δεν διοικείται, δεν διαθέτει καθιερωμένο σύστημα» (Βήμα 30.3.2025).

Ο δήμαρχος, που είναι ένα πολιτικό πρόσωπο, θα δείξει την αξία του και το έργο του αν προβλέπει, αν είναι διορατικός και δεν είναι οπισθοδρομικός.

Επίσης ο δραστήριος ο δήμαρχος θα πρέπει έχει ικανότατα στελέχη, που να εργάζονται με ζήλο και φιλότιμο, ένα ανθρώπινο δυναμικό για πάρα πολλούς τομείς της δημόσιας και κοινωνικής ζωής.

Αν ο πολίτης νιώθει στην πόλη του ή στο χωριό του ικανοποιημένος, τότε ο δήμαρχος θα αισθάνεται με τη σειρά του ως ο άξιος πρώτος πολίτης και πως πλησιάζει τους στόχους τους παράλληλα με τις απαιτήσεις του αιώνα μας.

Για έναν πιο δίκαιο, πιο ισορροπημένο και πιο ειρηνικό κόσμο.

Πάει καιρός τώρα που ταξινομώ του πατέρα μου το αρχείο, για να μπορώ μαζί με τον αδερφό μου Γιώργο, να ολοκληρώσουμε την Τοπική Ιστορία του ακριτικού νησιού και γενικότερα, των νησιών της Δωδεκανήσου σε σχέση με τη Βιογραφία του. Ανάμεσα στα χειρόγραφά του παλιού αυτού δημάρχου, εντόπισα ένα σημείωμα κιτρινισμένο από το χρόνο, που αποτελεί τον επτάλογο τού κάθε δημάρχου:

1.Να σκέφτεται πριν ενεργήσει.

2. Να συζητά με τον κάθε πολίτη.

3. Να ενημερώνεται καθημερινά.

4. Να ακούει προσεχτικά τον κάθε πολίτη.

5. Να σέβεται όλους τους ανθρώπους δημότες και φιλοξενούμενους.

6. Να μην υπόσχεται έργα που δεν μπορεί να υλοποιήσει και

7. Να αλλάζει γνώμη, όταν βέβαια, χρειαστεί. Αυτά από ένα εργάτη της πρωτοβάθμιας Τοπ. Αυτοδιοίκησης, που ήταν προσηλωμένος στις αρχές και στις αξίες θεμελιωδών θεσμών της δημοκρατίας και της ελευθερίας.