Μπάμπης Ψαράς: «Στόχος να κάνουμε τα σχολεία μας “ελεύθερη ζώνη” από τον σχολικό εκφοβισμό!»

Κυριακή Πετρίδου

Ο νέος αναπληρωτής περιφερειακός διευθυντής εκπαίδευσης μιλάει στη «Ροδιακή»

Δεν εξέπληξε κανέναν όταν, πριν λίγες ημέρες, έγινε γνωστός ο ορισμός του προϊσταμένου Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Δωδεκανήσου, κ. Μπάμπη Ψαρά, στην επιτελική θέση του αναπληρωτή περιφερειακού διευθυντή Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Νοτίου Αιγαίου!

Αντίθετα, ήταν κάτι αναμενόμενο, μετά την προαγωγή του προκατόχου του, Γιάννη Παπαδομαρκάκη, σε γενικό γραμματέα Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και Ειδικής Αγωγής του υπουργείου Παιδείας.

Ο κ. Μπάμπης Ψαράς, είναι ένας «δικός μας» άνθρωπος, από την Κάλυμνο, ξεκίνησε την καριέρα του στην εκπαίδευση από το μονοθέσιο σχολείο στην Τέλενδο και γνωρίζει τις συνθήκες κάτω από τις οποίες παρέχεται η εκπαίδευση στα νησιά μας αλλά και καλούνται να υπηρετήσουν οι εκπαιδευτικοί, όσο λίγοι.

Έχοντας συμπληρώσει σχεδόν τέσσερις δεκαετίες, έχει υπηρετήσει σε όλους τους τύπους δημοτικών σχολείων, είτε ως δάσκαλος είτε ως διευθυντής αλλά κλήθηκε να προσφέρει έργο και σε επιτελικές θέσεις της εκπαίδευσης στην περιοχή μας.

Με αφορμή την προαγωγή του αυτή (σ.σ. παράλληλα διατηρεί και τη θέση του προϊσταμένου ‘Α βάθμιας Εκπαίδευσης μέχρι τον ορισμό νέου), μας μίλησε για το πως παρέχεται σήμερα η εκπαίδευση στα Δωδεκάνησα, ποιες είναι οι «αρρυθμίες» του συστήματος και πως μπορούν να βελτιωθούν στον πιο δύσκολο νησιωτικό νομό της χώρας, τι νέο έρχεται στην εκπαίδευση από τον Σεπτέμβριο και πώς θα εφαρμοστεί στην περιοχή μας.

Και αυτά που μας λέει ο κ. Ψαράς, μας ενδιαφέρουν όλους. Η συνέντευξή του στη «Ροδιακή»:

Καταρχάς, τι σημαίνει για εσάς η επιλογή να αναλάβετε αυτή την κομβική θέση του αναπληρωτή περιφερειακού διευθυντή εκπαίδευσης για το Νότιο Αιγαίο; Δικαίωση; Αναγνώριση του έργου σας ως εκπαιδευτικού αλλά και των διοικητικών σας ικανοτήτων; Μεγάλη ευθύνη;

«Μετά από πάρα πολλά χρόνια υπηρεσίας στην εκπαίδευση σε διάφορες θέσεις της διοικητικής πυραμίδας, η επιλογή να αναλάβω αυτή την κομβική θέση αναδεικνύει τις διαρκείς προσπάθειες επαγγελματικής ανάπτυξης προς όφελος της σχολικής κοινότητας και συνιστά πράγματι μεγάλη ευθύνη. Οι προσπάθειές μου θα κατατείνουν στο να ανταποκριθώ επάξια στις ευθύνες και τις υποχρεώσεις του νέου ρόλου μου».

Πόσα χρόνια υπηρετείτε την εκπαίδευση και από ποιες θέσεις;

«Στην εκπαίδευση υπηρετώ 39 χρόνια. Υπηρέτησα ως δάσκαλος, προϊστάμενος και διευθυντής σε όλους τους τύπους δημοτικών σχολείων. Υπηρέτησα ως προϊστάμενος 1ου Γραφείου Π.Ε. Δωδεκανήσου, ως σχολικός σύμβουλος (2012-2018) και οργανωτικός συντονιστής του 2ου Π.Ε.Κ.Ε.Σ. Νοτίου Αιγαίου (2018-2020). Από το 2020 υπηρετώ ως διευθυντής Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Δωδεκανήσου».

Και ερχόμαστε στην περιοχή μας που, όπως σε όλα τα θεμελιώδη ζητήματα, είναι από τις πλέον δύσκολες λόγω του μεγάλου νησιωτικού συμπλέγματος και, βέβαια, της απόστασης από το κέντρο. Καταρχάς, έχουμε τα σχολεία στα μεγαλύτερα νησιά που όμως σχεδόν κάθε χρόνο αντιμετωπίζουμε τα ίδια προβλήματα με τα κενά, τα βιβλία, τις μεγάλες καθυστερήσεις κ.λπ.. Πότε θα τελειώσει αυτό;

«Τα τελευταία χρόνια η λειτουργία των σχολικών μονάδων έχει βελτιωθεί σημαντικά. Καταρχήν, τα σχολικά βιβλία είναι στις σχολικές μονάδες κάθε χρόνο από τον Μάιο του προηγούμενου σχολικού έτους. Οι μόνιμοι διορισμοί εκπαιδευτικών έχουν αλλάξει την ισορροπία στις σχολικές μονάδες υπέρ των μόνιμων, ενώ παλαιότερα υπερτερούσαν οι αναπληρωτές/αναπληρώτριες. Η στελέχωση των σχολικών μονάδων όλων των βαθμίδων είναι σε πολύ υψηλό επίπεδο παρά τις δυσκολίες που προκαλεί η νησιωτικότητα. Προβλήματα δημιουργούνται από την έλλειψη μερικών ειδικοτήτων Ειδικού Εκπαιδευτικού Προσωπικού και εκπαιδευτικών Ειδικής Αγωγής για παράλληλη στήριξη».

Από την άλλη, ξεχωριστή… κατηγορία θα λέγαμε αποτελούν τα μικρονήσια του Αιγαίου, όπου εκεί ο ρόλος του εκπαιδευτικού προσλαμβάνει κοινωνικές και, πολλές φορές, και εθνικές διαστάσεις, όταν για παράδειγμα βρίσκεται στην Τέλενδο ή τους Αρκιούς με έναν και μοναδικό μαθητή. Πώς μπορεί να κρατήσει η πολιτεία αυτά τα σχολεία ανοιχτά και πόσο εφικτό είναι…;

«Όσο υπάρχει έστω και ένας/μία μαθητής/μαθήτρια, η πολιτεία κρατά ανοιχτά τα σχολεία στα μικρά νησιά, στέλνοντας εκπαιδευτικούς παντού. Για να παραμείνουν οι οικογένειες στα πολύ μικρά νησιά, απαιτούνται περισσότερες παρεμβάσεις και κίνητρα από πολλούς φορείς. Σε κάθε περίπτωση, σχολική μονάδα δεν έκλεισε ποτέ από έλλειψη εκπαιδευτικών».

Υπάρχουν αισθητές διαφορές με τις Κυκλάδες στον τομέα της παιδείας επειδή βρίσκονται πιο κοντά στο Κέντρο;

«Οι διαφορές ανάμεσα στις Κυκλάδες και τα Δωδεκάνησα είναι διαφορές μεγέθους και μόνο. Τα Δωδεκάνησα έχουν πολυπληθέστερη σχολική κοινότητα συγκριτικά με αυτήν των Κυκλάδων. Σε αυτό που μοιάζουν είναι στις ομορφιές του Αιγαίου Πελάγους, στα χρώματα, τις μυρωδιές, τους ζεστούς και φιλόξενους νησιώτες. Το Νότιο Αιγαίο είναι η καρδιά του Αρχιπελάγους και αυτό ενοποιεί την καθημερινή εμπειρία μόνιμων κατοίκων και επισκεπτών».

Από αυτή τη θέση ποιοι είναι οι ρεαλιστικοί στόχοι που θέτετε για τη βελτίωση της εκπαίδευσης στην περιοχή μας;

«Η βελτίωση της εκπαίδευσης στο Νότιο Αιγαίο περνά μέσα από την αποτελεσματική λειτουργικότητα όλων των δομών γενικής και ειδικής αγωγής. Οι στόχοι μας είναι:

Στις 11 Σεπτεμβρίου κατά τον αγιασμό των σχολικών μονάδων, να μην λείπει κανένας/καμία εκπαιδευτικός.

Οι δομές Ειδικής Αγωγής να είναι πλήρως στελεχωμένες.

Οι υποστηρικτικές δομές με ψυχολόγους και κοινωνικούς λειτουργούς να έχουν καλύψει το μεγαλύτερο δυνατό ποσοστό σχολικών μονάδων όλων των βαθμίδων.

Όποια κενά προκύπτουν αιφνίδια, να καλύπτονται στο συντομότερο δυνατό χρονικό διάστημα».

Ποιες αλλαγές κατά το σχολικό έτους 2025-2026 θεωρείτε κρίσιμες ή/και σημαντικές;

«Με απόφαση της υπουργού Παιδείας Σοφίας Ζαχαράκη, ιδρύονται 3.448 νέα Τμήματα Ένταξης (Τ.Ε.) σε δημόσιες σχολικές μονάδες από το Δημοτικό έως και το Λύκειο σε όλες τις περιφέρειες της χώρας. Η παρέμβαση αποτελεί το μεγαλύτερο πρόγραμμα ίδρυσης Τμημάτων Ένταξης στην ιστορία του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος. Με την εφαρμογή του, ο συνολικός αριθμός των Τμημάτων Ένταξης στη χώρα αυξάνεται κατά 90%, ενισχύοντας ουσιαστικά τη δυνατότητα στήριξης μαθητών με μαθησιακές, γνωστικές, επικοινωνιακές ή άλλες δυσκολίες.

Η αλλαγή αυτή είναι και κρίσιμη και σημαντική. Τα Τμήματα Ένταξης λειτουργούν εντός των σχολείων, με ειδικά καταρτισμένο προσωπικό και σχέδια εξατομικευμένης παρέμβασης, προσφέροντας δυνατότητα παρακολούθησης της γενικής τάξης με υποστήριξη, όπου απαιτείται. Έτσι, ενισχύεται η πρώιμη παρέμβαση στο Νηπιαγωγείο και Δημοτικό, υποστηρίζεται η ομαλή μετάβαση των μαθητών στην εφηβεία και στη Δευτεροβάθμια και διαμορφώνονται δομές υποστήριξης για νέες ανάγκες, όπως η ψυχοκοινωνική στήριξη και η αντιμετώπιση δυσκολιών μάθησης. Στην περιφέρειά μας ιδρύονται 139 Τμήματα Ένταξης: 76 στα Δωδεκάνησα και 63 στις Κυκλάδες.

Να αναφέρουμε ότι συστήνονται επίσης 600 νέες θέσεις ψυχολόγων και 600 νέες θέσεις κοινωνικών λειτουργών για ψυχοκοινωνική υποστήριξη σε 3.000 σχολεία. Από το 2019 έως σήμερα έχουν ήδη γίνει πάνω από 4.500 μόνιμοι διορισμοί στην Ειδική Αγωγή. Παράλληλα, δημιουργούνται 700 νέες οργανικές θέσεις εκπαιδευτικών στα ΚΕΔΑΣΥ.

Από τον ερχόμενο Σεπτέμβριο, ενισχύεται η παροχή υπηρεσιών «σχολικού νοσηλευτή», με στόχο να καλυφθούν περισσότερες περιπτώσεις μαθητών που έχουν σχετική έγκριση, ενώ δίνεται πλέον η δυνατότητα, ένας σχολικός νοσηλευτής να υποστηρίζει μαθητές έως και δύο κοντινών σχολείων, σε απόσταση έως 100 μέτρων, ώστε ακόμη περισσότεροι μαθητές να έχουν την αναγκαία φροντίδα όποτε χρειαστεί. Αναμένουμε τις κατανομές των παραπάνω ειδικοτήτων ανά περιφέρεια, για να δούμε το ποσοστό που αναλογεί στην περιφέρειά μας.

Μία άλλη ιδιαίτερα σημαντική παρέμβαση είναι η θέσπιση των Κέντρων Καινοτομίας. Μια ιδέα του πρώην υπουργού Παιδείας Κυριάκου Πιερρακάκη, με την οποία δημιουργείται ένα Κέντρο Καινοτομίας σε κάθε περιφέρεια. Στόχος τους είναι η δημιουργία οικοσυστήματος που θα διασυνδέει τη σχολική κοινότητα, την τοπική κοινωνία, τα ερευνητικά ιδρύματα, τα πανεπιστήμια και τις τοπικές επιχειρήσεις, ενώ παράλληλα θα διασυνδέεται με παρόμοια εκπαιδευτικά οικοσυστήματα στην Ευρώπη.

Για την περιφέρειά μας έχει ιδρυθεί ένα κέντρο καινοτομίας στη Σύρο. Εντός του επόμενου διμήνου ολοκληρώνονται οι προετοιμασίες (κτιριολογικές και στελέχωσης προσωπικού) και θα ξεκινήσει τη λειτουργία του. Τα Κέντρα Καινοτομίας θα ασχοληθούν με τεχνολογικά θέματα αιχμής (ενδεικτικά): Metaverse, Εργαστήρια επαυξημένης πραγματικότητας, Εικονική πραγματικότητα και Ρομποτική για τη διδασκαλία STEM/STEAM, Ψηφιακός Γραμματισμός, Εφαρμοσμένη επιστήμη, SΤΕΜ & κοινωνικές προκλήσεις, Ψηφιακά Εκπαιδευτικά Παιχνίδια, Μεγάλα δεδομένα, Μηχανική Μάθηση.

Ως προς τις εκπαιδευτικές πολιτικές, η πυξίδα μας, σε ολόκληρη την Περιφερειακή Διεύθυνση Εκπαίδευσης Νοτίου Αιγαίου, θα δείχνει σταθερά στην ενίσχυση των προσπαθειών όλων των εκπαιδευτικών και των στελεχών διοίκησης και παιδαγωγικής καθοδήγησης για τη μείωση των φαινομένων του σχολικού εκφοβισμού (σε όλες του τις μορφές), ώστε να καταστεί η περιφέρειά μας ελεύθερη ζώνη από αυτό το φαινόμενο.

Επίσης, φαινόμενα όπως σχολική αποτυχία και σχολική διαρροή πρέπει να καταπολεμηθούν με ενεργές πολιτικές και στοχευμένες δραστηριότητες των σχολικών μας μονάδων, στις οποίες θα εμπλέκεται το σύνολο της σχολικής κοινότητας».