Θωρακίζεται η πολιτιστική μας κληρονομιά απέναντι στις πυρκαγιές με τον κανονισμό πυροπροστασίας για τους αρχαιολογικούς χώρους

Rodiaki NewsRoom

Ένα νέο και αυστηρό πλαίσιο προστασίας των αρχαιολογικών χώρων της χώρας από τον κίνδυνο πυρκαγιάς θεσπίζει ο Κανονισμός Πυροπροστασίας Αρχαιολογικών Χώρων, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β’ 3683/22.06.2026.

Ο κανονισμός αποτελεί μια σημαντική πρωτοβουλία των υπουργείων Πολιτισμού και Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, με στόχο την αποτελεσματικότερη προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και τη διασφάλιση της ασφάλειας των επισκεπτών στους υπαίθριους αρχαιολογικούς χώρους της Ελλάδας.

Η ανάγκη θέσπισης του νέου πλαισίου προκύπτει από την αυξανόμενη απειλή των δασικών πυρκαγιών, οι οποίες τα τελευταία χρόνια έχουν ενταθεί λόγω της κλιματικής κρίσης και έχουν θέσει σε κίνδυνο σημαντικά μνημεία και αρχαιολογικούς χώρους. Ο κανονισμός εισάγει ένα ολοκληρωμένο σύστημα πρόληψης, ετοιμότητας και αντιμετώπισης πυρκαγιών, με έμφαση τόσο στην προστασία των μνημείων όσο και στην ασφαλή διαχείριση του κοινού σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης.

Στο πεδίο εφαρμογής του εντάσσονται οι επισκέψιμοι υπαίθριοι αρχαιολογικοί χώροι που διαθέτουν οριοθέτηση και ελεγχόμενη πρόσβαση, ανεξάρτητα από το εάν απαιτείται εισιτήριο για την είσοδο. Αντίθετα, εξαιρούνται σπήλαια, ενάλιοι αρχαιολογικοί χώροι, ναυάγια, ιστορικοί τόποι και άλλες ειδικές κατηγορίες μνημείων που διέπονται από ξεχωριστές διατάξεις προστασίας.

Κεντρικό στοιχείο του κανονισμού αποτελεί η αξιολόγηση της συνολικής διακινδύνευσης κάθε αρχαιολογικού χώρου. Για τον σκοπό αυτό λαμβάνονται υπόψη παράγοντες όπως η μορφολογία του εδάφους, η κλιματική επικινδυνότητα της περιοχής, η ύπαρξη και πυκνότητα της βλάστησης, οι διαθέσιμες υποδομές, η επισκεψιμότητα, οι δυνατότητες εκκένωσης και η πρόσβαση των πυροσβεστικών δυνάμεων. Με βάση τα στοιχεία αυτά, οι αρμόδιες υπηρεσίες καθορίζουν το επίπεδο κινδύνου και τα απαιτούμενα μέτρα προστασίας για κάθε χώρο ξεχωριστά.

Ο κανονισμός προβλέπει σειρά μέτρων που αφορούν τόσο την πρόληψη όσο και την αντιμετώπιση μιας πυρκαγιάς. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η δημιουργία ασφαλών οδεύσεων διαφυγής και εξόδων κινδύνου, η εγκατάσταση φωτισμού ασφαλείας και κατάλληλης σήμανσης, η ύπαρξη συστημάτων ειδοποίησης και αναγγελίας πυρκαγιάς, καθώς και η εκπόνηση σχεδίων οργανωμένης απομάκρυνσης επισκεπτών και προσωπικού. Παράλληλα, δίνεται ιδιαίτερη βαρύτητα στην εκπαίδευση του προσωπικού και στη διενέργεια τακτικών ασκήσεων ετοιμότητας.

Ιδιαίτερη έμφαση αποδίδεται επίσης στα μέτρα προληπτικής πυροπροστασίας. Προβλέπεται η διαχείριση της βλάστησης και της καύσιμης ύλης, η δημιουργία ζωνών προστασίας γύρω από κτιριακές εγκαταστάσεις, καθώς και η λήψη μέτρων για τη μείωση της πιθανότητας μετάδοσης της φωτιάς σε μνημεία και υποδομές. Παράλληλα, ο κανονισμός καθορίζει τις απαιτήσεις για τον εξοπλισμό ενεργητικής πυροπροστασίας, όπως φορητούς και τροχήλατους πυροσβεστήρες, πυροσβεστικά δίκτυα και μόνιμα συστήματα πυρόσβεσης, όπου αυτά απαιτούνται.

Οι αρμόδιες Εφορείες Αρχαιοτήτων υποχρεούνται να συντάσσουν ειδικά έντυπα αξιολόγησης κινδύνου, τεχνικές εκθέσεις βελτίωσης και ετήσια δελτία εφαρμογής των μέτρων πυροπροστασίας. Παράλληλα, προβλέπονται έλεγχοι συμμόρφωσης και διαδικασίες επιβολής διοικητικών κυρώσεων σε περιπτώσεις παραβάσεων.