Το Επιχειρησιακό Σχέδιο του δήμου Ρόδου για τη διαχείριση των αδέσποτων

Κυριακή Πετρίδου

Πάνω από 3.000 γάτες και 150 σκυλιά είναι τα αδέσποτα - ο δήμος ξεκινάει πρόγραμμα «Γαλάζιο Πατούσι» για φιλικά προς τα ζώα ξενοδοχεία

Ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα διαχείρισης αδέσποτων ζώων ενέκρινε το δημοτικό συμβούλιο Ρόδου, κατά την τελευταία συνεδρίασή του, θέτοντας ως στόχο τη συστηματική μείωση του πληθυσμού των αδέσποτων στο νησί μέσα από στειρώσεις, υιοθεσίες, αναδοχές, καθώς και την ενίσχυση των υποδομών φιλοξενίας και περίθαλψης.

Το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Διαχείρισης Αδέσποτων Ζώων Συντροφιάς, το οποίο εκπονήθηκε από το Τμήμα Κτηνιατρικής και Αλιείας της Διεύθυνσης Πρωτογενούς Τομέα και Αγροτικής Ανάπτυξης του δήμου, προβλέπει δράσεις συνολικού ύψους 566.019 ευρώ, οι οποίες θα χρηματοδοτηθούν τόσο από κρατικούς πόρους όσο και από ίδιους πόρους του δήμου Ρόδου.

Σύμφωνα με τη δημοτική αρχή, η αντιμετώπιση του ζητήματος των αδέσποτων δεν αποτελεί μόνο υποχρέωση που απορρέει από τη νομοθεσία, αλλά και ζήτημα κοινωνικού πολιτισμού, δημόσιας υγείας και σεβασμού προς τα ζώα. Κεντρικός στόχος του σχεδιασμού είναι η σταδιακή και μόνιμη μείωση των αδέσποτων μέσω ενός συνδυασμού στειρώσεων, υπεύθυνης ιδιοκτησίας, υιοθεσιών και αναδοχών, με τελικό όραμα την εξάλειψη του φαινομένου στο νησί.

Οι ιδιαιτερότητες της Ρόδου

Στην εισήγηση επισημαίνεται ότι η Ρόδος, ως ενιαίος νησιωτικός δήμος με μεγάλες αποστάσεις μεταξύ των κοινοτήτων, έντονη τουριστική δραστηριότητα και αυξημένα περιστατικά εγκατάλειψης ζώων, ιδιαίτερα μετά το τέλος της τουριστικής περιόδου, αντιμετωπίζει ιδιαίτερες προκλήσεις στη διαχείριση των αδέσποτων.

Παράλληλα, γίνεται ειδική αναφορά στις ορεινές περιοχές του νησιού, όπως ο Αττάβυρος και ο Προφήτης Ηλίας, όπου παρατηρούνται περιστατικά εγκατάλειψης κυνηγετικών σκύλων, γεγονός που δυσχεραίνει ακόμη περισσότερο το έργο των υπηρεσιών του δήμου.

Πόσα είναι τα αδέσποτα στο νησί

Τα στοιχεία που έχουν καταγραφεί αποτυπώνουν το μέγεθος του προβλήματος στο νησί. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των αρμοδίων υπηρεσιών, στη Ρόδο υπάρχουν περισσότερα από 150 αδέσποτα σκυλιά που δεν είναι καταγεγραμμένα, ενώ ο αριθμός των αδέσποτων γατών εκτιμάται ότι ξεπερνά τις 3.000!

Την ίδια στιγμή, περίπου 450 σκύλοι φιλοξενούνται στο δημοτικό κυνοκομείο στο Τσαΐρι, το οποίο λειτουργεί σε συνεργασία με φιλοζωικές οργανώσεις και εθελοντές.

Κατά τη διετία 2024-2025 πραγματοποιήθηκαν 2.542 στειρώσεις γατών μέσω της συνεργασίας του Δήμου με τη διεθνή οργάνωση Flying Cats, ενώ διανεμήθηκαν περισσότεροι από 16,5 τόνοι ζωοτροφών σε ολόκληρο το νησί μέσω ενός δικτύου 153 πιστοποιημένων εθελοντών.

Οι τρεις άξονες του σχεδίου

Το επιχειρησιακό πρόγραμμα οργανώνεται γύρω από τρεις βασικούς άξονες δράσης:

• Ο πρώτος αφορά τη διαχείριση του πληθυσμού των αδέσποτων μέσω περισυλλογής, ηλεκτρονικής σήμανσης, καταγραφής και κτηνιατρικής περίθαλψης. Ο δήμος θέτει ως στόχο την περισυλλογή περισσότερων από 200 ζώων ετησίως, με προτεραιότητα σε περιπτώσεις επιθετικής συμπεριφοράς, επιθέσεων ή σχηματισμού αγελών, ενώ προβλέπεται ανταπόκριση εντός 24 ωρών σε καταγγελίες για επικίνδυνα περιστατικά.

Παράλληλα, κάθε ζώο που περισυλλέγεται θα φέρει ηλεκτρονική σήμανση και θα καταγράφεται στο Εθνικό Μητρώο Ζώων Συντροφιάς, ενώ θα παρακολουθείται και μετά την επανένταξή του στο φυσικό του περιβάλλον.

• Ο δεύτερος άξονας αφορά τη μείωση του πληθυσμού μέσω μαζικών στειρώσεων και της εξασφάλισης καλύτερων συνθηκών διαβίωσης. Για το 2026 ο δήμος στοχεύει στη διενέργεια τουλάχιστον 400 στειρώσεων αδέσποτων σκύλων και εκατοντάδων στειρώσεων γατών, σε συνεργασία με τη Flying Cats και άλλες φιλοζωικές οργανώσεις.

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει ακόμη δωρεάν στειρώσεις δεσποζόμενων ζώων που ανήκουν σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, καθώς και δωρεάν σήμανση, εμβολιασμούς και στειρώσεις για ζώα κτηνοτρόφων.

• Ο τρίτος άξονας επικεντρώνεται στις υιοθεσίες, στις αναδοχές και στην ενημέρωση των πολιτών. Προβλέπεται η δημιουργία νέας ψηφιακής πλατφόρμας προβολής των ζώων προς υιοθεσία, με πλήρες ιατρικό ιστορικό και φωτογραφικό υλικό, καθώς και η διοργάνωση ετήσιου Φεστιβάλ Υιοθεσίας στο Μανδράκι με στόχο περισσότερες από 50 υιοθεσίες μέσα στο 2026. Παράλληλα, ο δήμος φιλοδοξεί να αυξήσει σημαντικά τον αριθμό των αναδοχών μέσω ειδικού μητρώου και ενημερωτικών εκστρατειών προς τους δημότες.

Υποδομές και εθελοντές

Κομβικό ρόλο στην υλοποίηση του σχεδίου θα διαδραματίσει το κυνοκομείο στο Τσαΐρι, το οποίο διαθέτει αδειοδοτημένο κτηνιατρείο και λειτουργεί σε συνεργασία με τη φιλοζωική οργάνωση Animal Rescue Rodos.

Ο δήμος διαθέτει επίσης ειδικό όχημα περισυλλογής και ασθενοφόρο για τη μεταφορά τραυματισμένων ζώων, ενώ στο νησί λειτουργούν ήδη 50 αυτοματοποιημένοι σταθμοί σίτισης και ποτίσματος σε περιοχές όπως το Μανδράκι, οι Καλυθιές, το Παραδείσι, η Λαχανιά και η Σάλακος. Παράλληλα, έχει αναπτυχθεί δίκτυο ειδικών καταφυγίων και σπιτιών για αδέσποτες γάτες.

Σημαντική χαρακτηρίζεται και η συμβολή των 153 πιστοποιημένων εθελοντών, οι οποίοι συμμετέχουν στη σίτιση, στην εποπτεία και στην αντιμετώπιση επειγόντων περιστατικών σε ολόκληρο το νησί.

Το «Γαλάζιο Πατούσι»

Ανάμεσα στις καινοτόμες δράσεις που προβλέπονται για το 2026 ξεχωρίζει το πρόγραμμα «Γαλάζιο Πατούσι», μέσω του οποίου ξενοδοχειακές επιχειρήσεις και επιχειρήσεις εστίασης θα μπορούν να αποκτούν ειδική πιστοποίηση ως φιλικές προς τα ζώα.

Η πιστοποίηση θα απονέμεται σε επιχειρήσεις που συμβάλλουν ενεργά στη φροντίδα αδέσποτων, διατηρούν σημεία σίτισης ή συμμετέχουν σε δράσεις υιοθεσίας και φιλοζωίας. Στόχος του δήμου είναι η ένταξη περισσότερων από 30 επιχειρήσεων στο πρόγραμμα μέχρι το τέλος του επόμενου έτους, αξιοποιώντας παράλληλα τη φιλοζωία ως στοιχείο ενίσχυσης της διεθνούς εικόνας της Ρόδου ως ποιοτικού τουριστικού προορισμού.

Υποστελέχωση

Παρά τον φιλόδοξο σχεδιασμό, το ίδιο το επιχειρησιακό πρόγραμμα αναγνωρίζει και σημαντικές δυσκολίες που καλείται να αντιμετωπίσει ο δήμος Ρόδου.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η υποστελέχωση των υπηρεσιών, καθώς σήμερα υπάρχει μόλις μία μόνιμη κτηνίατρος, οι μεγάλες αποστάσεις μεταξύ των δημοτικών ενοτήτων, η περιορισμένη δυναμικότητα του κυνοκομείου και οι αυξημένες ανάγκες που δημιουργούνται από την τουριστική δραστηριότητα και τα περιστατικά εγκατάλειψης ζώων. Για τον λόγο αυτό προβλέπεται η ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού μέσω προγραμματικής σύμβασης για την απασχόληση επιπλέον κτηνιατρικού και διοικητικού προσωπικού.