Κ. Μητσοτάκης στην Αίγυπτο: Στο επίκεντρο η προσέγγιση Καΐρου–Άγκυρας, η Μονή Σινά και το GREGY

Rodiaki NewsRoom

Σε ειδική αποστολή μεταβαίνουν σήμερα στο θερινό προεδρικό θέρετρο του Ελ Αλαμέιν ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης και ο πρόεδρος της Κύπρου Νίκος Χριστοδουλίδης, για συνομιλίες με τον πρόεδρο Αλ Σίσι σε μια προσπάθεια να θωρακίσουν τη στρατηγική σχέση με το Κάιρο έναντι των σημαντικών ανατροπών που προκαλεί στη Μέση Ανατολή τόσο η συνεχιζόμενη ένταση στη Γάζα, στον Λίβανο και στη Συρία όσο και ο πόλεμος στο Ιράν.

Τους τελευταίους μήνες η Αίγυπτος βρίσκεται σε μια κρίσιμη αναζήτηση νέων ισορροπιών σε ένα εντελώς νέο περιβάλλον που διαμορφώνεται και προσπαθεί να αποφύγει ταύτιση και συμπόρευση με τα νέα στρατόπεδα που δημιουργούνται στη Μ. Ανατολή και συγχρόνως να εξασφαλίσει μια κρίσιμη για την ασφάλειά της και για την οικονομία της στρατηγική αυτονομία.

Η Αίγυπτος, η μεγαλύτερη αραβική χώρα με σημαντικό ρόλο λόγω της θέσης της ως γείτονας του Ισραήλ, με τη Διώρυγα του Σουέζ να έχει σημαντικό ρόλο για την παγκόσμια ναυσιπλοΐα και το εμπόριο, με τη βαρύτητά της στις αφρικανικές υποθέσεις αλλά και στην Ανατολική Μεσόγειο, έχει αναδειχθεί σε έναν κρίσιμο παίκτη.

Τους τελευταίους μήνες έχει κορυφωθεί η επαναπροσέγγιση της Αιγύπτου με την Τουρκία, φθάνοντας μέχρι του σημείου των κοινών στρατιωτικών ασκήσεων αλλά και των συμφωνιών για συνεργασία με την Πολεμική Βιομηχανία της Τουρκίας, αν και ο πρόεδρος Σίσι δεν έδωσε το πράσινο φως, παρά τις πιέσεις που δέχθηκε, προκειμένου να ενταχθεί στην Τριμερή Συμφωνία της Μέκκας (Τουρκία - Σ. Αραβία - Πακιστάν), θέλοντας να αποφύγει την ένταξη της χώρας του στα διαφορετικά στρατόπεδα που διαμορφώνονται στην περιοχή. Και κυρίως να μην διαταράξει τις σχέσεις με την Ινδία και τα ΗΑΕ αλλά και με την Ελλάδα και την Κύπρο.

Η Αθήνα και η Λευκωσία όλο αυτό το διάστημα είναι σε διαρκή επικοινωνία με το Κάιρο. Ο ΥΠΕΞ Γιώργος Γεραπετρίτης μάλιστα έχει σχεδόν εβδομαδιαίες τηλεφωνικές επικοινωνίες με τον Αιγύπτιο ομόλογό του Μ. Αμπντελατί και λαμβάνουν διαβεβαιώσεις ότι οι διπλωματικές κινήσεις που γίνονται δεν επηρεάζουν στο ελάχιστο τη στρατηγική σχέση και την κατανόηση η οποία έχει επιτευχθεί στο τρίγωνο Ελλάδας - Κύπρου - Αιγύπτου. Όμως οι εξελίξεις στην περιοχή αλλά και η ρευστότητα που επικρατεί επέβαλαν τη συνάντηση των τριών ηγετών, Κυρ. Μητσοτάκη, Αλ Σίσι και Ν. Χριστοδουλίδη, για μια, σε συμβολικό επίπεδο, επαναβεβαίωση της σχέσης αυτής.

Η σχέση Αιγύπτου-ΕΕ

Οι κ. Μητσοτάκης και Χριστοδουλίδης έχουν μια ακόμη αποστολή: να μεταφέρουν στον Αιγύπτιο πρόεδρο την ανάγκη η Αίγυπτος να μείνει προσηλωμένη και στη σχέση η οποία έχει αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια, με την παρέμβαση και των δύο χωρών, με την Ε.Ε., καθώς το Κάιρο είναι σε διαρκή αναζήτηση για την αντιμετώπιση και των οικονομικών προβλημάτων που αντιμετωπίζει και τελευταίο δείγμα γραφής ήταν η επίσκεψη του Κινέζου προέδρου Σι στη χώρα και η συνάντησή του με τον πρόεδρο Αλ Σίσι, που συνοδεύτηκε με την υπογραφή μεγάλων συμφωνιών, κυρίως στον ενεργειακό τομέα.

Η Αίγυπτος πάντως, παρά το γεγονός ότι έχει παίξει σημαντικό ρόλο στη Γάζα και συμπαρατάσσεται με τον υπόλοιπο αραβικό και μουσουλμανικό κόσμο εναντίον των πολεμικών επιχειρήσεων του Ισραήλ, έχει αποφύγει μέχρι τώρα να αποσύρει τον πρέσβη της από το Τελ Αβίβ, δείγμα της πολιτικής ισορροπιών που θέλει να διατηρήσει.

Για την Αθήνα είναι αυτονόητη η σημασία της διατήρησης αυτού του καλού κλίματος και η συνέχιση και εμβάθυνση της στρατηγικής συνεργασίας με την Αίγυπτο, που αποτελεί μια μεγάλη γειτονική χώρα με κρίσιμο στρατηγικό βάρος και αυξανόμενη στρατιωτική δυνατότητα. Το Κάιρο παραμένει ένα ισχυρό αντίβαρο σε ηγεμονισμούς στην περιοχή της Μέσης Ανατολής και της Ανατολικής Μεσογείου, έχει κρίσιμο ρόλο στη διαχείριση του μεταναστευτικού αλλά και για τις εξελίξεις στη Λιβύη.

Η Λιβύη

Και σε συμβολικό επίπεδο, πάντως, η Τριμερής στο Ελ Αλαμέιν πραγματοποιείται δύο ημέρες πριν ξεκινήσει η μεγάλη άσκηση «Medusa», στην οποία συμμετέχουν η Ελλάδα, η Αίγυπτος, η Κύπρος, η Ιταλία και η Γαλλία. Και μάλιστα, σενάρια της άσκησης θα είναι σε περιοχές της ελληνικής ΑΟΖ που επικαλύπτουν το Τουρκολιβυκό Μνημόνιο.

Από ελληνικής πλευράς υπάρχει κατανόηση για τις διπλωματικές κινήσεις και πρωτοβουλίες της Αιγύπτου, αλλά προτεραιότητα δίνεται φυσικά στο να μην διαταραχθεί αυτή η κρίσιμη ισορροπία που έχει διαμορφωθεί τα τελευταία χρόνια μέσω και των Τριμερών συνεργασιών αλλά και σε διμερές επίπεδο.

Αλλά και από πλευράς Καΐρου υπάρχει κατανόηση για τη σχέση την οποία διατηρεί η Ελλάδα και η Κύπρος με το Ισραήλ, καθώς και οι δύο χώρες έχουν ξεκάθαρη θέση αρχής σε σχέση με το παλαιστινιακό, τη Γάζα αλλά και τη Δυτική Όχθη, καθώς επίσης έχουν αναλάβει πρωτοβουλίες για τη σταθερότητα και την ακεραιότητα του Λιβάνου.

Σε ό,τι αφορά στη Λιβύη, όπου Αθήνα και Κάιρο έχουν κοινή προσέγγιση σε ό,τι αφορά τα θέματα θαλασσίων ζωνών, η ελληνική πλευρά υποστηρίζει και στο πλαίσιο της Ε.Ε. και στο πλαίσιο του ΟΗΕ τις προσπάθειες αποκατάστασης της πολιτικής ομαλότητας και ενοποίησης των θεσμών στη χώρα, ένα εγχείρημα στο οποίο η αιγυπτιακή κυβέρνηση, σε συνεργασία και με τους Αμερικανούς, έχει κομβικό ρόλο.

Η Μονή Αγίας Αικατερίνης του Σινά

Σημαντικό ζήτημα που παραμένει ως εκκρεμότητα, αν και δεν είναι διμερές, είναι αυτό του καθεστώτος της Ιεράς Μονής της Αγίας Αικατερίνης του Σινά. Μετά τα όσα έχουν συμβεί τα δύο τελευταία χρόνια, υπάρχουν από τις αρχές Ιουνίου κρίσιμες διαβουλεύσεις για την επίτευξη συμφωνίας μεταξύ του αιγυπτιακού κράτους και της Ιεράς Μονής, ώστε να αποκτήσει για πρώτη φορά νομικό υπόβαθρο το καθεστώς της Μονής και να διασφαλισθεί στο μέλλον από προσφυγές και επιβουλές που απειλούν όχι μόνο την περιουσία της αλλά και την ίδια την επιβίωσή της.

Σύμφωνα με πληροφορίες (τις οποίες είχε αποκαλύψει το «Πρώτο Θέμα» στις 4 Ιουλίου), με τη συμφωνία που είναι στο τραπέζι αναγνωρίζεται η κυριότητα όλων των χώρων στο Αιγυπτιακό Δημόσιο, ως αρχαιολογικών χώρων, αλλά αποδίδεται στην Ιερά Μονή η κατοχή και χρήση τους στο διηνεκές, χωρίς βεβαίως την καταβολή οποιουδήποτε χρηματικού ανταλλάγματος. Η συμφωνία καλύπτει όλα τα κτίσματα και τις εγκαταστάσεις εντός των τειχών, καθώς και εκκλησάκια εκτός των τειχών, όπως η Εκκλησία της Αγίας Κορυφής.

Σε εκκρεμότητα παραμένει ποια ακόμη ακίνητα θα καλύψει η συμφωνία από τα συνολικά 71 ακίνητα, κυρίως οικόπεδα, τα οποία διαθέτει η Μονή και με ποιον τρόπο θα γίνει αυτό.

Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, για ακίνητα όπως οι Κήποι της Μονής, που βρίσκονται εκτός των τειχών και είναι κρίσιμοι για την τροφοδοσία της, προβλέπεται δυνατότητα μακροχρόνιας μίσθωσης έναντι συμβολικού τιμήματος.

Μέχρι και τις προηγούμενες ημέρες, πάντως, υπήρχε δυστοκία από πλευράς Μονής για την ολοκλήρωση της Συμφωνίας, κάτι βεβαίως που ενέχει τον κίνδυνο της έκδοσης της απόφασης του Ανώτατου Δικαστηρίου σχετικά με την απόφαση του Δικαστηρίου Ισμαηλίας που πιθανότατα θα θέσει σε κίνδυνο το μέλλον ενός εκ των σημαντικότερων κέντρων του Χριστιανισμού..

Η ενέργεια

Στο τραπέζι των συνομιλιών στο Ελ Αλαμέιν βρίσκονται και σημαντικά ενεργειακά project, καθώς η Κύπρος έχει ήδη συμφωνήσει με το Κάιρο για την μεταφορά του φυσικού αερίου της στην Αίγυπτο και εξαγωγή του υπό μορφή LNG.

Όμως ιδιαίτερα σημαντικό είναι και το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας - Αιγύπτου GREGY, έργο το οποίο οραματίστηκε ο Δημήτρης Κοπελούζος και υλοποιεί τώρα η Elica Mediterranean Electrical Interconnection S.M. S.A., μέλος του Ομίλου Κοπελούζου, και το οποίο θα μεταφέρει καθαρή πράσινη ενέργεια στην Ελλάδα, προσφέροντας φθηνή ενέργεια σε βιομηχανίες και επιχειρήσεις στην Ελλάδα και στα Βαλκάνια.

Το έργο που έχει έντονο ενεργειακό αλλά και γεωπολιτικό αποτύπωμα έχει την προσωπική στήριξη του προέδρου Σίσι, ενώ υποστηρίζεται και από την Ε.Ε. Το έργο προχωρά με γοργούς ρυθμούς. Μέσα στο καλοκαίρι προκηρύχθηκαν τρεις διαγωνισμοί για την Περιβαλλοντική Μελέτη, τις Έρευνες Βυθού για γεωφυσικές και γεωτεχνικές μελέτες και για την εκπόνηση των χερσαίων γεωτεχνικών μελετών.

Στόχος είναι μέχρι το τέλος του 2026 να γίνουν οι αναθέσεις, ενώ στις αρχές του 2027 θα ξεκινήσει η διαδικασία για την οριστική μελέτη των τεχνικών προδιαγραφών. Σύμφωνα με τον προγραμματισμό το Α΄ τρίμηνο του 2028 θα έχουν ολοκληρωθεί όλες οι μελέτες και θα προχωρήσει η δημοπράτηση του έργου, το οποίο προβλέπεται να έχει ολοκληρωθεί έως το τέλος του 2031. Τελευταία εξέλιξη είναι ότι στην Αίγυπτο δεσμεύθηκε με προεδρικά διατάγματα έκταση 3.200 τ.χλμ. για την εγκατάσταση των ΑΠΕ που θα τροφοδοτούν με καθαρή ενέργεια τον GREGY. Ο μέχρι τώρα σχεδιασμός προβλέπει την ανάπτυξη από την Elica συνολικής εγκατεστημένης ισχύος 8,5 GW, εκ των οποίων 5,4 GW αιολικών πάρκων και 3,1 GW φωτοβολταϊκών σταθμών.

Πηγή: protothema.gr