Σουλεϊμάν Αλαγιαλή-Τσιαλίκ: Μια νέα προσέγγιση στην ποιητική συλλογή «Η λευκή αθωότητα της Βιλελμίνης»

Rodiaki NewsRoom

tου Σουλεϊμάν Αλαγιαλή-Τσιαλίκ (εκδόσεις Κουκκίδα)

Γράφει ο Νικόλαος Κοντουδιός

Πέρασε ο καιρός από τότε που η λευκή αθωότητα της Βιλελμίνης απεκδύθηκε την ανυπαρξία και την αορατότητά της και με τα ανοιξιάτικα πτερύγιά της αναδύθηκε σαν μια μακρινή φωνητική υπόσχεση μέσα από τα βάθη του ερέβους ενός ποιητικού συμβάντος.

Η Βιλελμίνη μας απλώνει τα χέρια της ανασηκωμένα στον ενύπνιο ουρανό της. Καλείται να ξεδιψάσει με λίγη σταγόνα από την προσεγμένη εσωτερική μας ματιά, ρέοντας ένα ιδιωτικό εσωτερικό δάκρυ του καθενός για τη διψασμένη για ωραία ζωή και μαγεμένους ολόδροσους τόπους.

Εμείς είμαστε οι αποδέκτες και ο κόσμος που η Βιλελμίνη ακούει και βλέπει και παρατηρεί άλλοτε με συμπονετική ματιά για να ρίξει το αγνό πέπλο της κατανόησης και της συμπλήρωσης στο μεγάλο κενό και άλλοτε με υφέρπουσα λύπη και απαγκιστρωμένη στο μεδούλι της υπομονής, στις αστοχίες της ζωής και τα μαρτύρια κάθε ανθρώπου που γίνονται χοάενες κόλασης μέσα στα στενά καλούπια των τειχών και των κοινωνικών καταβολών.

Οι γυναίκες ακόμη πασχίζουν να τα βγάλουν πέρα βόλτα, με τα χιλιάδες άγχη, το μίσος του διαχωρισμού που τρέφει ο αιώνιος μύθος και τα στερεότυπα των κοινών αντιλήψεων, ακόμη παλεύουν να τινάξουν από τη μέγγενη του συρμού των ψευδοηθικών επίπλαστων φραγμών, ακόμη αιτούνται την ασυλία από κακέκτυπες βίαιες συμπεριφορές, η σημείωση είναι δική μου και την βάζω ως μια παρενθετική παρατήρηση στο υπόστρωμα των σκέψεων για το εκάστοτε παλλόμενο ανθρώπου ή ζώου σώμα της ηδονής και της βίαιης μεταχείρισης των πραγμάτων εν συνόλω.

Πιστή αγωνίστρια η Βιλελμίνη κραδαίνει τη μεγάλη της απαστράπτουσα αλυσίδα στον λαιμό και αναδύεται πάνω στα σκεπάσματα και τα ενδύματα τα ποιητικά της που θροίζουν τους ανέμους και τα πελάγη της τρέχουσας χαρμολύπης της ζωής στους εγγύς καθρέφτες βλέπουμε ο ένας τον άλλον μέσα από παρενθέσεις στίξεις και μακρόσυρτες σιωπές που έχουν τα γυρίσματα των σελίδων και τα διάκενα των στίχων.

«Σκεφτόσουν μέχρι τέλους τον αφανισμό της ψυχής και από την ψυχή σου διαχέονταν ένα άρωμα από λουλούδια»

Σύμφωνα με τον σημαντικό Αργεντινό συγγραφέα Χόρχε Λουίς Μπόρχες, «Ποίηση είναι η έκφραση του ωραίου, διαμέσου λέξεων περίτεχνα υφασμένων μεταξύ τους». Το περίτεχνο της πλεξούδας των στίχων ο Σουλεϊμάν Αλάγιαλη Τσιαλίκ υπηρετεί πιστά και με ευφάνταστη μαεστρία αυτή την ομορφιά.

Ο σπουδαίος ποιητής Σουλεϊμάν Αλάγιαλη Τσιαλίκ μας φανέρωσε στο ποιητικό φως τη Βιλελμίνη μετά βασάνων και κόπων δακρύων και μας ξανασυστήνει τη βαθιά ποίηση και τα εσωτερικά της γνωρίσματα, τις δικές της εσωτερικές ανησυχίες που ριγούν το ανθρώπινο δέρμα που πάνω του πάλλεται στην μακραίωνη ανθρώπινη ιστορία η ύπαρξη του ανθρώπου και κατά το μάλλον ή ήττον η συνύπαρξη.

Για εκείνον έχει ιδιαίτερη σημασία η συντρόφευση και η μοναξιά που κουβαλάει ο άνθρωπος όχι σαν μια γενική έννοια άλλα σαν έναν ιδιαίτερο Είναι που κάνει τον καθένα μας ξεχωριστό και κοινωνό στο σύντομο ρου της ζωής.

Μια ηρωίδα ποίησης που ανασύρεται από τις στάχτες των χτισμένων φυλακών της ζωής της και προχωρά με το λευκό ένδυμά της, κάθε ποίημα και ένα συμπαντικό βλέμμα, μια ενόραση στο λευκό του χαρτιού υποδυόμενη μια γυναίκα ανασηκωμένη από τους αιώνες και αντιλογεί στης Σαπφώς τις ερμηνείες και γκρεμίζει τη σιωπή με την οπτική της ενατένιση στον ιερό χώρο της αναπνοής.

Τι είναι λοιπόν η γυναίκα, τι είναι η θηλυκή δύναμη που κοσμεί και δονεί τον κόσμο ολάκερο μέχρι να συναντηθεί με τη γαλήνη; Ποιο είναι το σφράγισμα, ποια ησυχία ειρηνική; Την προσωπική ή του κόσμου σαν θηλυκή γήινη σφαίρα που γυρίζει;

Και η Γυναίκα χωρίς τον τέλειο Έρωτα χάνει τις θείες ιδιότητές της και ο κόσμος δίχως αγάπη αργοσβήνει μέσα στις ματαιώσεις και τις διαψεύσεις του ομώνυμου κύκλου της ζωής.

Ας απολαύσουμε δύο θραύσματα από το ποιητικό σώμα της Βιλελμίνης και να σταθούμε στο ουσιαστικό ερώτημα: Τι απολαμβάνουμε από την ποίηση; Το ερώτημα τούτο οφείλουμε να το θέσουμε, έστω και μόνο για ένα λόγο, ότι οφείλουμε να καταξιώσουμε την απόλαυση των στίχων, ενάντια στην αδιαφορία της επιπόλαιης ανάγνωσης χωρίς να αναλογιστούμε τις συνθήκες του παρόντος, του παρελθόντος αλλά και της προβολής της στο μέλλον που η Βιλελμίνη επικαλείται τη λευκή της αθωότητα στον χάρτινο αυριανό κόσμο της.

Κάθε ποίημα έχει και μια στόχευση μακριά, που ο δημιουργός της είτε μας την αποκρύπτει, είτε μας την υπαινίσσεται με το λαμπρό τόξο της γραφής του. Σε αυτό το σκέλος ας απολαύσουμε και ας στοχαστούμε τους ακόλουθους στίχους με τη δική μας ενατένιση και προσωπική ερμηνεία. Κάθε ανάγνωση είναι και μια νέα κτήση και προβολή.

"η΄

Μπουρίνι ξαφνικό, χαλασμός Κυρίου·

η αντάρα του ωκεανού μας καλεί

να βρούμε κουράγιο για τα δύσκολα.

Οι λέξεις κυλούν από τα ματοτσίνορα

και σφιχτά σ' ακινητούν,

Βιλελμίνη

ώστε να μη σου μέλλεται να κουβαλάς

την πλήξη του θέρους σαν νήμα –

νημαρτόν κι ανυπεράσπιστο δίχως πνοή.

Όταν όλα τα λεπιδόπτερα θα συναινούν

τις συμφορές του κόσμου γύρω από τη λάμπα

και μόνον με μάτια κλειστά

μπορείς να δεις καθαρά

το αληθινό σκοτάδι,

να μη θαρρείς πως ο γάμος

με τον εκάστοτε Πηλέα

ενδέχεται ίσως να μας σώσει

αναντίρρητα."

"η΄

Κι είσαι τόσο εύθραυστη

όπως εκείνα τα μωβ γιάνκεα

ενδημικά του Ολύμπου.

Και πώς να μεταβολιστεί στα κύτταρά σου

τόση καυτή μελαγχολία,

Βιλελμίνη,

το βαμβακάκι βουτηγμένο πάντα στο Ευχέλαιο

ευλογεί τους καρπούς των χεριών σου

θαμπώνει το δέρμα, τους ιστούς, τον κερατοειδή.

Λοβοτομημένη και παρηγορητική φεύγεις

μαζί με τη βροχή που ξεσπά από την Τιθορέα.

Πρέπει, πρέπει να εξιλεωθείς προτού ταξιδέψεις,

προτού μετατοπιστεί το φορτίο στις πλάτες σου

στην άχνη τ' ουρανού και του θανάτου,

προτού σου ταιριάξουν τους στίχους της Μήδειας:

«Γι' αυτό, λέγε με εσύ, αν θέλεις, λέαινα

ή Σκύλα απ' τα μέρη της Τυρίνης»."

Ο Σουλεϊμάν βαθιά αισθαντικός και παρατηρητής της ζωής που τρέχει και χορεύει στις σωματικές απολήξεις του γυναικείου σύμπαντος.

Αν η ποίηση είναι γυναίκα τότε ο Σουλεϊμάν μας αναβαπτίζεται με τη θηλυκή του πλευρά ως Βιλελμίνη και παρατηρεί εκ νέου τα ανθρώπινα κελεύσματα, τις ενοχές, τις τύψεις, τα λάθη, μια άκρα ταπεινότητα που κάθε άνθρωπος οφείλει να αναβαπτιστεί στο πρώτο σκαλί της ποίησης και να ξανασυστηθεί.

Ο Σουλεϊμάν παραμένει στην αθέατη μυστική σκάλα και μετουσιώνει το άδηλο στην απέραντη θέα των ριζών των γραμμάτων που τα ανασύρει η Βιλελμίνη στην άλλοτε ντυμένη της και άλλοτε γδυτή σιωπή της μέσα στις πηγές του ποταμόνερου της ιστορίας.

Μόνο που ο Σουλεϊμάν στην ποιητική του διαδρομή το έχει επαναλάβει σε κάθε του ποιητικό σταθμό και μας ξανασυστήνεται κάθε φορά που το ποιητικό του ονειροδρόμιο πλέει στα πελάγη της ζωής και της αντίστιξής του θανάτου.

**Και πάντα η ματαιότητα-μάταιος κόσμος-μάταιος χρόνος

-μάταιος πλούτος-μάταιος κι ο λύγκος των κέδρων**

Ολόψυχα εύχομαι Σουλεϊμάν να δονούνται οι λέξεις και η μαγεία που της εγείρει στα ιερά μεγαλοπρεπή σκήπτρα της δημιουργίας σου και ταυτοχρόνως να παραμένεις ταπεινός υπηρέτης της υψηλής Τέχνης της Ποίησης.

Η ποίησή σου να αναβλύζει και να εξταπεινώνει τον κάθε βασανισμένο άνθρωπο και να του απλώνει ένα χέρι παρηγοριάς, όπως το χάδι της Βιλελμίνης που μας ξυπνάει από τον λήθαργο της προσμονής και μας χορεύει το ποιητικό της σώμα στο σήμερα.

Μακροτάξιδο το συνεχές πόνημα και ο ατελεύτητος χορός της να μην πάψει ποτέ να είναι ο τελευταίος χορός αλλά η απαρχή ενός αέναου κύκλου στο ποιητικό ανθισμένο σύμπαν σου Σουλεϊμάν Αλάγιαλη Τσιαλίκ.

Σε ευχαριστούμε για το ταξίδι αυτό και προσωπικά να σημειώσω ότι ανήκω στους δόκιμους λογοτέχνες και ως επί το πλείστον στους αναγνώστες και ως αναγνώστης και μόνο κατατέγραψα το υλικό αυτό.

Απευθύνομαι σε αυτούς που τολμούν να διαβάσουν ποίηση σε καιρούς αντιερωτικούς και αντιποιητικούς.

Να υπενθυμίσω ευγενικά κάποιους στίχους του Reiner Maria Rilke από τα «Γράμματα σ’ έναν νέο ποιητή»:

«Διαβάζετε λιγότερες κριτικές μελέτες, γιατί είναι μεροληπτικές και μονόπλευρες απόψεις, είναι επιδέξια λεκτικά παιχνίδια, μονάχα η αγάπη μπορεί να συλλάβει το νόημα της ποίησης, να την αγκαλιάσει και να σταθεί δίκαια απέναντί της.»