FRONTEX είναι ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός για τον συντονισμό της επιχειρησιακής συνεργασίας των κρατών-μελών της ΕΕ στην διαχείριση των εξωτερικών συνόρων τους. Η ονομασία προέρχεται από το Γαλλικό "Frontieres Exterieures".

O FRONTEX ιδρύθηκε το 2004 και άρχισε την επιχειρησιακή του δράση την 3 Οκτωβρίου 2005. Έχει έδρα του την Βαρσοβία.

Οι αρμοδιότητες του FRONTEX είναι η βοήθεια των μελών της ΕΕ να εφαρμόσουν τους κανόνες της ΕΕ στον έλεγχο των εξωτερικών τους συνόρων και να συντονίσει την επιχειρησιακή συνεργασία μεταξύ τους. Επιπλέον ο FRONTEX επικουρεί τα κράτη – μέλη στην εκπαίδευση των Εθνικών συνοριακών φυλάκων.

Προχωρά σε συστηματικές αναλύσεις εκτίμησης κινδύνου, στις οποίες ερευνώνται οι δρόμοι που ακολουθούν οι λαθρομετανάστες να μπουν στην Ευρώπη και επισημαίνονται οι "πύλες εισόδου". Οργανώνει πτήσεις επαναπατρισμού και προωθεί συμφωνίες επαναπροώθησης.

Σε περιπτώσεις ανθρωπιστικών κρίσεων, όταν η ροή ανθρώπων που προσπαθούν να μπουν στην Ευρώπη είναι μεγάλη, ενεργοποιεί τις ομάδες άμεσης επέμβασης για την αποτροπή εισόδου και την απομάκρυνση των λαθρομεταναστών από την Ευρώπη.

Ο Οργανισμός συνεργάζεται και με άλλα Ευρωπαϊκά Σώματα όπως EUROPOL, CEPOL, OLAF καθώς και με αρμοδίους για την τελωνιακή συνεργασία για τους φυτοϋγειονομικούς και κτηνιατρικούς ελέγχους.

Τα μέσα που διαθέτει ο FRONTEX είναι 20 αεροπλάνα, 30 ελικόπτερα, 100 σκάφη και σύγχρονο τεχνολογικό εξοπλισμό όπως ραντάρ, θερμικές κάμερες, διόπτρες νυκτερινής όρασης ,συσκευές ανίχνευσης παραποιημένων εγγράφων κ.α.

Στην Ελλάδα δυνάμεις του FRONTEX για πρώτη φορά ήρθαν το 2006 στα πλαίσια της επιχείρησης "ΠΟΣΕΙΔΩΝ" έχοντας ως αποστολή την φρούρηση των θαλασσίων Ελληνοτουρκικών συνόρων.

Η επιχείρηση, μετά από συνεχείς παρατάσεις ,είναι ακόμη σε ενέργεια κάνοντας σοβαρό έργο αποτροπής στο Αιγαίο. Το έτος 2008 η επιχείρηση “Ποσειδών” επεκτάθηκε και στα χερσαία σύνορα Ελλάδος–Αλβανίας.

Το Νοέμβριο του 2010 η επιχείρηση "Ποσειδών" επεκτάθηκε και στα χερσαία σύνορα Ελλάδος –Τουρκίας. Η επιχείρηση ονομάζεται και RABIT (Rapid Border Intervention Teams) από την δύναμη των 175 ατόμων της παραπάνω ομάδας που αναπτύχθηκε στα σύνορα.

Η εγκατάσταση έγινε μετά από αίτημα των Ελληνικών αρχών και μετά από την διαπίστωση της ΕΕ ότι η Ελλάδα αποτελεί την βασική "πύλη" εισόδου λαθρομεταναστών στην Ε.Ε. και η Τουρκία είναι η χώρα “κλειδί” στην διακίνηση των λαθρομεταναστών από την οποία μάλιστα το οργανωμένο έγκλημα αποκομίζει τεράστια ποσά.

Για τους ίδιους λόγους στο τέλος του 2010 ιδρύθηκε και εγκαινιάσθηκες στο Πειραιά το FOO (Frontex Operational Office) ένα σύγχρονο Επιχειρησιακό Κέντρο επιτήρησης των θαλασσίων συνόρων με αρμοδιότητα την ΝΑ Ευρώπη.

Από τις εκτιμήσεις του κέντρου και μετά από τα τελευταία γεγονότα στη Λιβύη κρίθηκε απαραίτητο να επεκταθεί η επιχείρηση "Ποσειδών" και στη θαλάσσια περιοχή Νότια της Κρήτης.

Ο FRONTEX χρηματοδοτείται από την ΕΕ και ενώ ξεκίνησε με ένα ετήσιο προϋπολογισμό 6,5 εκατομμυρίων ευρώ, σύντομα τον πολλαπλασίασε και τα έξοδά του υπολογίζονται περισσότερα από 85 εκατομμύρια ευρώ το έτος.

Τον Σεπτέμβριο του 2009 Ελικόπτερο του FRONTEX που περιπολούσε στον Ελληνικό εναέριο χώρο επάνω από το Φαρμακονήσι δέχθηκε παρενόχληση από τουρκικό ραντάρ διότι παραβίαζε τον Τουρκικό εναέριο χώρο. Το ελικόπτερο αγνόησε τις Τουρκικές προειδοποιήσεις, και μετά από λίγο φωτογράφισε Τουρκικό περιπολικό σκάφος που συνόδευε παράνομους λαθρομετανάστες.

Επίσης το 2009 το Τουρκικό Επιτελείο εξέδωσε ανακοίνωση ότι ελικόπτερο του FRONTEX που απογειώθηκε από την Κω και περιπολούσε στη Λέσβο, παραβίασε τον Τουρκικό εναέριο χώρο.
Αντίθετα ο FRONTEX δέχθηκε κριτική από την χώρα μας όταν προσπάθησε να κάνει συμφωνία τεχνοκρατικής φύσεως με την Τουρκία χωρίς να λάβει υπόψη τις Ελληνικές θέσεις για τα θαλάσσια σύνορα.

* Γράφει ο Ταξίαρχος ΠΑΜ-ΠΣΕΑ Κ. Καλημερίδης
Έχει υπηρετήσει στο Στρατηγείο του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες και έχει μεταπτυχιακό από το Κέντρο Στρατηγικών και Διπλωματικών Μελετών.